Wilno i Wileńszczyzna
Antoni Radczenko

Wystawa „Chrzest Litwy”: Polacy i Litwini powinni sięgnąć wyżej i spojrzeć ponad swoje problemy

We wtorek (26 września) w Pałacu Władców odbyło się otwarcie międzynarodowej wystawy „Chrzest Litwy. Obraz Wojciecha Gersona“.

Udział w wydarzeniu wzięli m.in. przewodniczący Sejmu RL Viktoras Pranckietis, marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński, premier RLSaulius Skvernelis, arcybiskup metropolita wileński Gintaras Grušas, arcybiskup metropolita warszawski kardynał Kazimierz Nycz.

Symbol kilkusetletniej współpracy

,,W tym roku obchodzimy 630. rocznicę Chrztu Litwy. Z inicjatywy kuzynów – Wielkiego Księcia Litewskiego Giedymina oraz Wielkiego Księcia Litewskiego i Króla Polski Jagiełły staliśmy się częścią chrześcijańskiego Zachodu” – powiedział przewodniczący Sejmu RL Viktoras Pranckietis. Jak dodał obraz ,,Chrzest Litwy” autorstwa słynnego polskiego twórcy, Wojciecha Gersona, namalowany z okazji 500. rocznicy chrztu Litwy jest imponującym i wartościowym eksponatem. Co ważne, obraz jest pokazywany po raz pierwszy po ponad 120 latach przerwy. Przez 100 lat był uznany za zaginiony. ,,Ta wystawa jest symbolem kilkusetletniej współpracy politycznej, kulturalnej pomiędzy Polską a Litwą” – dodał litewski polityk.

,,Ten obraz nadaje sens rocznicy Chrztu Litwy (…). Daje do zrozumienia, że Polacy i Litwini powinni sięgnąć wyżej i spojrzeć ponad swoje pozycje, ponad te problemy, które nas różnią. Musimy patrzeć na przód” – zaznaczył premier RL Saulius Skvernelis. Jak dodał, przedstawieni na obrazie dookoła władcy zebrani magnaci, szlachta polska i litewska, duchowieństwo oraz Litwini nie zawsze mówili w tym samym języku, łączył ich jednak wspólny cel.

Hołd dla wielkości dziedzictwa

,,Dzisiejsze uroczyste spotkanie jest wędrówką do źródeł naszych dziejów. Do wydarzenia, które przed 630 laty połączyło Polskę i Litwę. Jest również hołdem dla wielkości tego dziedzictwa, a także pewną formą refleksji co do losów współczesnych Polaków i Litwinów. 630 lat temu Wielki Książę Litewski Jagiełło wszedł do panteonu wielkich europejskich postaci, zmieniających dzieje nie tylko w naszych państwach, ale także wśród państw i narodów sąsiednich” – powiedział marszałek Sejmu RP Marek Kuchciński.

Arcybiskup metropolita wileński Gintaras Grušas podkreślił, że chrzest miał ważne znaczenie dla narodu litewskiego, ponieważ „przyjmując chrzest staliśmy się członkami narodu Ojca, czyli Litwini nie przestali być Litwinami“. Arcybiskup metropolita warszawski kardynał dr. Kazimierz Nycz dodał, że tamto wydarzenie jest ważne dla obu narodów. „Wtedy właśnie doszło do wyjątkowego wydarzenia, jakim był ślub Wielkiego Księcia Litewskiego Jagiełły i polskiej królowej, dzisiaj świętej, Jadwigi. Ślub ten oraz przyjęcie chrztu przez Jagiełłę umożliwiły pokojową chrystianizację Litwy chroniąc ją przed najazdami krzyżackimi” – podkreślił polski duchowny.

Wystawa potrwa do 10 grudnia br.

Historia obrazu

Jest to wystawa jednego imponującego i wartościowego eksponatu. Tym eksponatem jest obraz Chrzest Litwy (1889) autorstwa słynnego polskiego twórcy – przedstawiciela polskiego akademizmu i realizmu Wojciecha Gersona (1831–1901), namalowany z okazji 500 rocznicy chrztu Litwy. Dzieło wyróżnia się monumentalnymi wymiarami (prawie 4 x 7 m), rzadkim monochromatycznym malarstwem, kompleksowością kompozycji, bogactwem namalowanych scen i postaci, symbolicznymi akcentami ikonograficznymi, wątkami historycznymi i ich interpretacją. Przez 100 lat obraz był uznany za zaginiony, dlatego nie jest on szeroko znany i dostatecznie zbadany. Zatem wystawa odbywająca się w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie jest świetną okazją do prezentacji tego dzieła sztuki. Po raz ostatni obraz był eksponowany w 1890 roku na wystawie malarstwa w Los Angeles (USA). Przed kilkoma laty obraz został odnaleziony i wrócił do Polski, obecnie znajduje się w stałej ekspozycji Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II w Warszawie (Polska). W związku z tym na oficjalnej wystawie w Wilnie odrestaurowany obraz jest pokazywany po raz pierwszy po ponad 120 latach przerwy. Obraz W. Gersona Chrzest Litwy jest jedną z najważniejszych historycznych wizualizacji artystycznych chrystianizacji Litwy i jej europeizacji. W centrum kompozycji jest Chrystus Ukrzyżowany, zaś przy nim stojący z podniesionymi rękami chrzciciel Litwy Jagiełło. Dookoła władcy zebrani są magnaci, szlachta polska i litewska, duchowieństwo, w oddali – Litwini przyjmujący chrzest. Dla W. Gersona najważniejszym źródłem do tematu przedstawionego na tym obrazie były Roczniki Jana Długosza. Celem wystawy organizowanej z okazji 630 rocznicy chrztu Litwy jest przypomnienie jednego z najważniejszych wydarzeń w historii kraju – chrztu Litwy w obrządku katolickim w 1387 r., po którym Litwa stała narodem do Boga należącym i została włączona w krąg zachodniej cywilizacji łacińskiej. To miało wpływ na europejski kontekst rozwoju kulturowego Litwy. Na skutek tej decyzji dzisiaj w naszym kraju mamy wyraźnie widoczne znaki żywej wiary oraz ślady europejskiej tradycji artystycznej, kulturowej, politycznej: dziedzictwo gotyckie, renesansowe, barokowe, zabytki sakralnego malarstwa artystycznego, idee demokratyczne, pojęcie praw człowieka, idee wolnościowe oraz inne wartości wolnego świata.

Organizatorzy: Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Muzeum Kolekcji im. Jana Pawła II w Warszawie; partnerzy: Ambasada Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej, Instytut Polski w Wilnie.

Patronat nad wystawą objęli:

Przewodniczący Sejmu Republiki Litewskiej prof. dr Viktoras Pranckietis
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Marek Kuchciński
Prezes Rady Ministrów Republiki Litewskiej Saulius Skvernelis
Arcybiskup metropolita wileński dr Gintaras Grušas
Arcybiskup metropolita warszawski kardynał dr. Kazimierz Nycz

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!