W Zułowie urodziny marszałka Piłsudskiego

Z okazji 148. rocznicy urodzin marszałka Józefa Piłsudskiego w sobotę w kościele w Powiewiórce, gdzie marszałek był chrzczony, została odprawiona msza święta. Następnie zostały złożone kwiaty w Zułowie, rodzimej miejscowości marszałka.

zw.lt
W Zułowie urodziny marszałka Piłsudskiego

Fot. Aleksander Sudujko

Było też „urodzinowe przyjęcie” przy ognisku z kiełbaskami, kaszą polową, pieśniami patriotycznymi.

„Przyjazd do Zułowa w dniu urodzin marszałka to nie tylko nasz obowiązek. Będąc tu odczuwamy radość i dumę z tego, iż nasza ziemia wydała tak wielkich ludzi, a my jesteśmy spadkobiercami ważnej części historii naszego narodu” – powiedział prezes Związku Polaków na Litwie (ZPL), poseł Michała Mackiewicz.

„Są osoby, wokół których czasami zbieramy się. Są osoby, o których myślimy, gdy te myśli błądzą i szukają właściwej drogi. Taką osobą jest postać marszałka Piłsudskiego. Któż nie zna jego dziejów, jego zasług dla narodu polskiego. Dzięki takim osobom pamiętamy o miejscach, do których należy wracać. Zułów ma rangę symbolu. Tu w pewnym sensie zaczęło się myślenie o wolnej Rzeczypospolitej. Niezależnie od tego, gdzie jesteśmy, pozostajemy Polakami, bo Polskę nosimy w sercu, ale też w rozumie” – mówił podczas uroczystości Jarosław Czubiński, ambasador RP na Litwie.

Związek Polaków na Litwie od ponad 10 lat organizuje uroczystości w rocznicę urodzin Józefa Piłsudskiego, w tegorocznych udział wzięli Polacy z Wilna, Kowna, pobliskich Święcian, młodzież zrzeszona w ZPL, harcerze, przedstawiciele polskiej placówki dyplomatycznej na Litwie, a także pojedynczy goście z Polski, przedstawiciele Związku Piłsudczyków i Rodziny Ponarskiej.

Odległy od Wilna o 60 km Zułów był majątkiem ziemskim obejmującym 11 tys. ha, należącym do rodziny Piłsudskich. W 1874 r., gdy przyszły marszałek, zwany w dzieciństwie Ziukiem, miał siedem lat, dwór i zabudowania gospodarcze strawił potężny pożar.

Piłsudscy zamieszkali w ocalałej oficynie, ale wkrótce przenieśli się do Wilna. Zułów wydzierżawiono i w końcu sprzedano. Nowi właściciele nie odbudowali dworu, fundamenty porastały chwastami i krzakami. Taki stan utrzymywał się do 1936 roku, gdy Zarząd Główny Związku Rezerwistów Rzeczypospolitej postanowił odkupić z rąk prywatnych teren po spalonym dworze wraz z otoczeniem i zachować go jako „rezerwat, jako drogą każdemu sercu polskiemu pamiątkę miejsca, gdzie urodził się i pierwsze lata dzieciństwa spędził Wielki Marszałek Polski Józef Piłsudski”. Rozpoczęto budowę kompozycji pomnikowej, przygotowanej przez architekta Romualda Gutta w 1937 roku.

Prace przerwała wojna. W czasach radzieckich w miejscu dawnego majątku wzniesiono duży zespół zabudowań sowchozowych: fermy, obory, stodoły. Po odzyskaniu przez Litwę niepodległości w 1991 roku wszystko niszczało.

Przed dziesieciu laty z inicjatywy Związku Polaków na Litwie w Zułowie rozpoczęto odbudowę przedwojennej kompozycji. Z czasów przedwojennych przetrwał tu jedynie dąb posadzony 10 października 1937 roku przez prezydenta Ignacego Mościckiego i marszałkową Aleksandrę Piłsudską.

Związek Polaków na Litwie uznał godne upamiętnienie miejsca urodzin Piłsudskiego za sprawę honoru. Organizacja nabyła w Zułowie ponad czterohektarową działkę, na której rośnie wspomniany dąb i gdzie stał dwór rodziny Piłsudskich. Rozpoczęto prace przy odbudowie kompozycji pomnikowej.

Miejsce to już pełni rolę swoistego sanktuarium Polaków z Wileńszczyzny, ważnego dla kształtowania ich tożsamości narodowej i podtrzymywania więzi z Macierzą.

Uroczystości w Zułowie z inicjatywy ZPL tradycyjnie odbywa się trzy razy do roku: w maju, łącząc Dzień Polonii i Polaków na Granicą obchodzony 2 maja, święto Konstytucji 3 Maja i rocznicę śmierci marszałka przypadająca na 12 maja, następnie 15 sierpnia z okazji Dnia Wojska Polskiego i 5 grudnia w rocznicę urodzin Józefa Piłsudskiego.

PODCASTY I GALERIE