W Sejmie RP powstanie podkomisja ds. Polaków na Litwie

Opracowanie długofalowego programu wymiany uczniów szkół polskich z Litwy i Polski, wsparcie starań szkół polskich na Litwie o akredytację i powołanie podkomisji sejmowej ds. Polaków na Litwie - to decyzje, które zapadły na posiedzeniu Komisji Łączności z Polakami za Granicą, która obradowała dzisiaj w Sejmie RP. Spotkanie poświęcone było sytuacji oświaty polskiej na Litwie.

Małgorzata Kozicz
W Sejmie RP powstanie podkomisja ds. Polaków na Litwie

Fot. Małgorzata Kozicz

„Oświata polska na Litwie to bardzo ważna dla nas kwestia. Jako pierwszy zastępca ministra spraw zagranicznych, zastępca odpowiedzialny między innymi za rodzinę Polaków poza granicami kraju, już dwa razy w ciągu tych dwóch miesięcy urzędowania spotykałem się z Polakami na Litwie. Dla nas sprawa edukacji jest sprawą numer jeden, nie zrezygnujemy z niej. Jest to część praw, które przysługują każdemu mieszkańcowi Unii Europejskiej, każdemu mieszkańcowi kraju, który jest członkiem Rady Europy, te prawa wynikają również z traktatu z 1994 roku między Polską a Litwą” – powiedział po posiedzeniu komisji wiceminister spraw zagranicznych Jan Dziedziczak w rozmowie z zw.lt.

„Jest wizja, jest strategia działań, jest chęć działań. My w sprawie edukacji polskiej na Litwie nie odpuścimy. Polacy na Litwie mogą spodziewać się zdecydowanych działań ze strony Polski” – podkreślił Dziedziczak.

W obradach komisji wzięli udział przedstawiciele różnych ugrupowań politycznych polskiego sejmu, reprezentanci organizacji pozarządowych oraz mediów polskich na Litwie.

„Wypowiadali się przedstawiciele różnych ugrupowań: i koalicyjnych, i partii rządzącej, i opozycji. Słuchamy tych głosów z uwagą i realizujemy politykę rządu polskiego, za którą stoi większość parlamentarna Prawa i Sprawiedliwości. Sądzę, że dla Polaków na Litwie ugrupowanie to jest znane, przypomnę, że za rządów Jarosława Kaczyńskiego udało się załatwić wiele kwestii istotnych dla Polaków na Litwie, nie mówiąc już o tym, że sytuacja szkolnictwa polskiego była wówczas o wiele lepsza. Udało się choćby stworzyć Filię Uniwersytetu w Białymstoku w Wilnie, która kształci przyszłych liderów, udało się wprowadzić Kartę Polaka, czy wreszcie zapadła decyzja o zakupie Pałacu Paców jako lokalizacji polskiej ambasady w Wilnie” – podsumował minister Dziedziczak.

„Rozmawialiśmy o palących problemach oświaty polskiej na Litwie, w szczególności o oświacie, której sytuacja od 2011 roku systematycznie się pogarsza. Nie da się tej sytuacji rozwiązać w ciągu jednego dnia, miesiąca czy podczas jednego posiedzenia komisji sejmowej, można natomiast podejmować pewne działania w kierunku wspierania oświaty polskiej na Litwie. Stwierdziliśmy jako komisja, że będziemy występować do Ministerstwa Edukacji Narodowej i Ministerstwa Spraw Zagranicznych o uruchomienie długofalowych wieloletnich programów wymiany młodzieży ze szkół z polskim językiem nauczania na Litwie a szkołami polskimi w kraju. Każda szkoła polska na Litwie powinna mieć swoją szkołę partnerską w Polsce. Będzie to nie tylko wspieranie budowy tożsamości polskiej na Litwie, ale też będzie umożliwiało ich kontakt z rówieśnikami, będzie pomagało budować wiedzę w Polsce na temat mniejszości polskiej na Litwie, jej problemów, sukcesów.” – powiedział zw.lt Michał Dworczyk, przewodniczący Komisji Łączności z Polakami za Granicą.

„Druga sprawa, z którą się zwrócimy do obu resortów, to kwestia jak najsilniejszego wsparcia walki o akredytację siedmiu polskich szkół na Litwie – czterech w Wilnie i trzech w rejonach podwileńskich. W naszym przekonaniu jest to jedna z najpilniejszych spraw. Do 2017 roku te sprawy muszą się rozstrzygnąć. Wiem, że trzy sprawy są już w sądzie, w pozostałych sprawach rzecz się oczy w ramach administracji litewskiej. Uważamy, że władze szkół powinny zostać wsparte przez naszą dyplomacje i MEN w tych zabiegach” – zaznaczył Dworczyk.

„Trzecia rzecz – podjęliśmy decyzję i wystąpiliśmy do prezydium sejmu o powołanie stałej, na całą kadencję tego sejmu, podkomisji ds. mniejszości polskiej na Litwie. Będzie to podkomisja złożona z siedmiu osób, która będzie działała do końca tej kadencji, będzie skupiała się na współpracy z mniejszością polską na Litwie, wspierała rząd w wypracowywaniu pomysłów, dzięki którym będziemy mogli wspierać Polaków na Wileńszczyźnie, oraz będzie podejmowała dialog z politykami litewskimi, których będziemy starali się przekonywać do przestrzegania standardów europejskich w odniesieniu do Polaków na Litwie” – wyjaśnił poseł Michał Dworczyk.

W posiedzeniu komisji wziął udział także Grzegorz Chorąży, zastępca dyrektora Departamentu Strategii i Współpracy Międzynarodowej Ministerstwa Edukacji Narodowej.

„Środowiska Polaków na Litwie jednoznacznie podkreślają, że momentem zwrotnym była Ustawa o oświacie z roku 2011. Był to bolesny krok dla mniejszości polskiej na Litwie. Nasi rodacy wskazują, że te zmiany są dyskryminujące, sprzeczne z zasadą gwarancji równych szans edukacyjnych. Doprowadziły do pogorszenia nabytych praw edukacyjnych” – zauważył Chorąży.

Przedstawiciel MEN poinformował o pomocy, udzielanej przez resort polskim szkołom na Litwie. Obejmuje ona między innymi podnoszenie kwalifikacji nauczycieli, organizację kolonii dla uczniów czy wyposażanie szkół polskich w podręczniki.

Podczas spotkania głos zabrali przedstawiciele mediów polskich na Litwie.

„Bardzo się cieszę, że polski rząd, sejm, już od początku są aktywne na polu obrony interesów mniejszości polskiej na Litwie. Sprawa oświaty polskiej jest fundamentalna, również dla nas jako mediów. Jeżeli zanikną szkoły polskie, nie będziemy mieli ani czytelników, ani słuchaczy, ani widzów. Jesteśmy w stanie permanentnej walki, nic więc dziwnego, że niektórzy rodzice wybierają szkoły, które nie są w stanie oblężenia, zagrożone reorganizacją czy likwidacją. Przeżyliśmy różne okresy polityki polskiej w stosunku do relacji polsko-litewskich, cieszę się że obecny rząd już na starcie zajął się tą sprawą.  Klucz do porozumienia leży jednak w rękach polityków litewskich” – podkreślił redaktor naczelny „Kuriera Wileńskiego” Robert Mickiewicz.

Dyrektor generalny Radia „Znad Wilii” Mirosław Juchniewicz wskazał z kolei, że ważne jest opracowanie długofalowej strategii rozwoju szkolnictwa polskiego na Litwie, z uwzględnieniem niżu demograficznego i zmniejszającej się liczby Polaków na Litwie.

„Być może jednym ze sposobów na przyciągnięcie uczniów do szkół polskich byłoby zakładanie większej ilości grup kształcenia przedszkolnego w szkołach. Dzięki temu uczniowie po „zerówce” automatycznie trafialiby do pierwszej klasy w polskiej szkole” – mówił Juchniewicz, przytaczając niekorzystną aktualną statystykę – w polskich grupach przygotowawczych w Wilnie kształci się obecnie 498 dzieci, w rosyjskich zaś – 918.

PODCASTY I GALERIE