Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

Vinokuras: Nie można usprawiedliwiać zbrodni popełnionych z miłości do Litwy

„W sprawie Jonasa Noreiki decyzję należało podjąć i decyzja została podjęta. Może niezbyt elegancki był sposób usunięcia tablicy, ale to słuszna decyzja”- powiedział w „Dniu na dwa głosy” Arkadijus Vinokuras, litewski publicysta, pisarz i aktor żydowskiego pochodzenia.

W sobotę nad ranem ze ściany Biblioteki Akademii Nauk w Wilnie, zwanej też Biblioteką Wróblewskich została usunięta tablica pamiątkowa Jonasa Noreiki – generała Vėtry. Tablica od lat wzbudzała kontrowersje z uwagi na upamiętnianą osobę. Jonas Noreika był wybitnym działaczem litewskiego antysowieckiego podziemia, pojmanym, torturowanym i straconym przez NKWD w 1947 roku. Jednocześnie jednak po zajęciu Litwy przez Niemcy w czerwcu 1941 roku przez pewien czas pełnił obowiązki naczelnika okręgu szawelskiego i podpisał kilka rozporządzeń antyżydowskich, m.in. o powołaniu w Szawlach getta żydowskiego oraz o konfiskacie mienia żydowskiego. Organizacje żydowskie od lat domagały się usunięcia tablicy, gdyż uważają Noreikę za współwinnego Holocaustu. Przeciwko usunięciu tablicy od lat protestują litewskie środowiska prawicowe dla których Noreika to przede wszystkim bohater walki z bolszewikami. Zdaniem Vinokurasa bohaterska antykomunistyczna działalność Noreiki czy Škirpy nie odkupiła jego współudziału w Holocauście.

„Jeśli stosować do nich chrześcijańską koncepcję przebaczenia win, to wtedy wypuśćmy z więzień wszystkich więźniów, zabójców, gwałcicieli… Nikt nie neguje miłości Noreiki i Škirpy do Litwy, ich oddania Litwie. (…) Jednak albo jednakowo piętnujemy jakąkolwiek kolaborację z okupantami, albo wszystkich kolaborantów uznajemy za bohaterów. Bo każda ze stron – i ta, co kolaborowała z sowietami, i ta, co kolaborowała z nazistami – na swój sposób kochała Litwę. A więc należało zostawić „bałwany” na Zielonym Moście i tych wszystkich leninów, stalinów, dzierżyńskich” – ironizując odrzuca te argumenty Arkadijus Vinokuras.

„Dziś jesteśmy odpowiedzialni za to, jakimi wartościami chcemy się podzielić ze swoimi dziećmi. Jaką chcemy widzieć Litwę – demokratyczną, humanistyczną, pojmującą, że kolaboracja z okupantem w imię miłości do kraju jest zwykłą zdradą? Nie można popełniać przestępstw w imię Litwy. Temat jest o wiele głębszy, nie chodzi o zawieszenie i zdjęcie tablicy – to symbol. Powinna odbywać się głęboka dyskusja, ale brakuje jej, bo część ludzi nie jest uważana za ludzi – Żydzi, Polacy, Rosjanie, Karaimi, Tatarzy…Zanim jedna strona nie zrozumie, że ta druga strona to też ludzie, dyskusja będzie trwała bez końca”.

Jego zdaniem na usunięcie zasługuje też pomnik Petrasa Cvirki. Co więcej Arkadijus Vinokuras uważa, że potrzebna też dyskusja na temat tablicy pamiątkowej Menachema Begina, premiera Izraela, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, ale w czasach walk o niepodległość Izraela lider terrorystycznego oddziału „Ecel”, odpowiedzialnego za wysadzenie w powietrze hotelu „King David” w Jerozolimie.

„Jestem przeciwnikiem terroryzmu. Jestem zwolennikiem walki z okupantem, ale jestem zdecydowanym przeciwnikiem zabijania cywilów. Begin walczył z okupantem, jednak wysadzenie w powietrze hotelu w którym było mnóstwo niewinnych osób – jestem przeciwko takim czynom. To terroryzm, a nie walka. Jeśli walczysz z okupantem, to walczysz z jego armią, policją, a nie rzucasz bomby w cywilów. Sądzę, że litewska wspólnota żydowska powinna nad tą kwestia się pochylić. Jeśli chcemy zwalczać podwójne standardy, musimy zdecydować co zrobić z tablica Begina. I na pewno wystąpię do naszej wspólnoty z taką inicjatywą” – powiedział Vinokuras.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!