Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

Retrospektywa Kazimierza Kutza podczas 19. Festiwalu Filmu Polskiego na Litwie

Filmy Kazimierza Kutza, zmarłego w ubiegłym roku polskiego reżysera filmowego i teatralnego, publicysty i polityka nie tylko wpłynęły na rozwój polskiego kina, ale do dziś nie straciły na swojej oryginalności, aktualności, szczególnej artystycznej sugestywności. Z pięcioma najważniejszymi filmami Kutza widzowie będą mogli zapoznać się od 4 do 8 października w kinie Skalvija podczas 19. Festiwalu Filmu Polskiego.

W programie retrospektywy znalazło się pięć filmów: „Nikt nie woła“ (1960), „Milczenie“ (1963), „Sól ziemi czarnej“ (1969), „Perła w koronie“ (1971) i „Zawrócony“ (1994). Tak opowiada o nich krytyk filmowa Živilė Pipinytė:

„Najwcześniejszy etap twórczości reżysera reprezentuje film „Nikt nie woła” (1960), niezwykle piękny wizualnie, przenoszący widza do 1945 roku i przyznanego Polsce niemieckiego miasta. Pociągiem ze wschodu przyjeżdża uciekający przed wojną chłopak i młoda Ukrainka. Codzienność opuszczonego miasta staje się tłem ich miłosnego dramatu. „Milczenie” (1963) wyostrzyło talent Kutza jako subtelnego obserwatora rzeczywistości i mistrza psychologicznego dramatu. Prawdopodobnie po raz pierwszy w polskim kinie „Milczenie” przemówiło o symbolicznym obcym. To sierota Stach. Kiedy w jego rękach wybucha granat i Stach traci wzrok, w mieście pojawiają się plotki, że chłopak targnął się na życie księdza. Ten wie, że to nieprawda, ale milczy. Trylogia Kutza o Śląsku ukazała swoistość tego regionu Polski i stworzyła jego mit. Pierwsza część – „Sól ziemi czarnej” (1969) opowiada o powstaniu z 1920 roku. Jego wydarzenia ukazane są przez pryzmat przygód najmłodszego z siedmiu braci – uczestników zrywu. W filmie Kutz zawarł poezję, humor, epikę i wątki autobiograficzne. W filmie „Perła w koronie” (1971) ukazany jest strajk górników w 1934 roku oraz ich solidarność w walce o niezamykanie kopalni. Film zasłynął ze sceny miłosnej uznawanej za najpiękniejszą w polskim kinie. Głównym bohaterem „Zawróconego” (1994) jest komiczny konformista, którego przełożony wysyła do szpiegowania protestu „Solidarności”. Kutz ironicznie spojrzał na polityczne przemiany w Polsce oraz ich obicie w życiu zwykłych ludzi. Bohater filmu przypadkowo „nawraca się” i staje się prawdziwym bojownikiem o wolność.”

Kazimierz Kutz (1929-2018) był bez wątpienia jedną z wielkich indywidualności polskiego kina. W 1949 r. rozpoczął naukę w słynnej łódzkiej szkole filmowej. Jeszcze przed jej ukończeniem został asystentem przy katedrze literatury u Reginy Dreyer i dramaturgii filmowej u Aleksandra Jackiewicza. W 1954 r. był asystentem Andrzeja Wajdy przy realizacji „Pokolenia”. Debiutował w 1956 r. filmem „Krzyż Walecznych”. W roku 1960 zaszokował środowisko obrazem „Nikt nie woła”. Jego pierwsze filmy były manifestacją i indywidualistycznym buntem przeciw tradycji. Wielką popularność przyniosły reżyserowi dzieła dotyczące tematyki Śląska. Najpopularniejsze z nich to „Sól ziemi czarnej” i „Perła w koronie”. Wychowany na Górnym Śląsku i przywiązany do tradycji stworzył autentyczny i pełen realizmu portret regionalnej zbiorowości. Kazimierz Kutz jest również reżyserem teatralnym i telewizyjnym. Pełnił także wiele funkcji publicznych. W latach 1972-73 kierował zespołem filmowym „Silesia”, w latach 1984-87 był zastępcą kierownika artystycznego zespołu „Kadr”, w 1980 roku został prezesem śląskiego Towarzystwa Filmowego. W 1986 r. podjął pracę w krakowskiej PWST na Wydziale Reżyserii. Był współpracownikiem opozycji demokratycznej w PRL, senatorem IV, V, VI i VIII kadencji (1997–2007, 2011–2015), w latach 2001–2005 wicemarszałkiem Senatu, w latach 2007–2011 posłem na Sejm. Był laureatem wielu nagród i odznaczeń. Dwukrotny laureat Złotych Lwów na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych – w 1980 za „Paciorki jednego różańca” i w 1994 za „Zawróconego”. Zmarł w 2018 roku.

Filmy Kazimierza Kutza prezentowane będą w wileńskim kinie Skalvija codziennie od 4 do 8 października. Wprowadzenia do filmów dokonają krytyczki filmowe Živilė Pipinytė oraz Izolda Keidošiūtė. Program oraz bilety dostępne są na stronie kina.

19. Festiwal Filmu Polskiego na Litwie odbędzie się od 3 do 13 października 2019 roku w pięciu litewskich miastach – Wilnie, Kownie, Mariampolu, Możejkach i Solecznikach. Głównym organizatorem jest Instytut Polski w Wilnie. W programie wydarzenia znajdą się starannie wyselekcjonowane filmy z najlepszych festiwali filmowych w Cannes, Berlinie, Sundance Film Festival i innych. Niektóre z filmów miały swoją premierę w Polsce zaledwie kilka dni temu na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Patronat honorowy nad 19. Festiwalem Filmu Polskiego sprawuje Polski Instytut Sztuki Filmowej. Główni sponsorzy: Orlen Lietuva, Stop Cafe, Polskie Linie Lotnicze LOT. partnerzy: Liu Patty cukiernia, Clear Channel Lietuva, Advert LT. Festiwalowy hotel: Hotel Vilnia. Partnerzy medialni: LRT Plius, 15min.lt, Žmonės, Kinas, Literatūra ir menas, Kurier Wileński, Radio Znad Wilii, portal zw.lt i Wilnoteka.lt.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!