Wilno i Wileńszczyzna
Antoni Radczenko

Przystanek Historia: Lekcja o Wilku, Łupaszce i konspiracji na Wileńszczyźnie

Naukowcy z Instytutu Pamięci Narodowej przybliżyli wileńskim uczniom zagadnienia związane z polską konspiracją niepodległościową na Wileńszczyźnie podczas II wojny światowej. Lekcja i wykład odbyły się w ramach projektu IPN „Przystanek Historia”.

IPN od dłuższego czasu we współpracy z Domem Kultury Polskiej organizuje „Przystanki Historii” poświęcone albo poszczególnym postaciom, albo poszczególnym wydarzeniom historii Polski. „Dobre formy edukacji, jakimi są Przystanki Historii, będą w Wilnie co dwa miesiące kontynuowane” – zapewnił zebranych  dr hab. Piotr Kardela, dyrektor oddziału IPN w Białymstoku.

Lekcja o bohaterach

Na poniedziałkowy (4 września) „Przystanek historii” przyszli nie tylko uczniowie polskich szkół, ale również pedagodzy oraz zwykli wilnianie.

W odróżnieniu od poprzednich edycji, wczorajsze spotkanie było podzielone na dwie części – lekcję dla uczniów pt. „Bohaterowie niezwyciężeni – żołnierze „Wilka” i „Łupaszki” w obronie niepodległości. Pierwsza i druga konspiracja niepodległościowa w obliczu sowietyzacji Polski północno-wschodniej” oraz wykład „Polskie podziemie niepodległościowe w latach II wojny światowej i po 1945 r.”

Zajęcia z dziećmi poprowadziła dr hab.  Danuta Jastrzębska-Golonkowa.

„Będzie to lekcja polonistyczno-historyczna. Chodzi o integrację wiedzy polonistycznej, która opiera się na historii. Bo nasz język i literatura nic nie znaczyłyby, gdyby nie historia naszego kraju. Temu będą poświęcone zajęcia, aby pokazać wartości, które są uniwersalne, a które wynikają z kultury, historii naszego kraju, poświęcenia naszych bohaterów” – wyjaśniła zw.lt Jastrzębska-Golonkowa.

„Ta lekcja jest poświęcona I i II konspiracji wileńskiej, czyli Krzyżanowskiemu i Łupaszce. Osobom, które jak najbardziej zasługują na pielęgnowanie w naszej pamięci narodowej. Są to bardzo ważne postacie z punktu widzenia wojennych i powojennych dziejów Polski” – dodał prof. dr hab. Tadeusz Wolsza, który pomagał w prowadzaniu lekcji, a później wygłosił wykład o polskim podziemiu do i po 1945 roku.

Konspiracja wileńska

Na ziemi wileńskiej I konspiracja rozpoczyna się po wkroczeniu sowietów w 1939 r., a II od nowej okupacji radzieckiej w roku 1944.

„O ile w granicach państwa polskiego, o ile mówimy o tej Polsce pojałtańskiej i o przesunięciu Polski ze Wschodu na Zachód, to wtedy tych ostatnich leśnych mamy nawet w 1963 roku. Mam na myśli sprawę Józefa Franczaka „Lalki”, który był ostatnim partyzantem. Tak przynajmniej się traktuje. Chociaż pewne badania mówią, że tę datę jeszcze można troszeczkę przesunąć. Natomiast inaczej wygląda sytuacja na Kresach Wschodnich. Tu w zasadzie zakończyła się w latach 1945-46. Chociaż były pewne wydarzenia w roku 1949” – wytłumaczył Wolsza.

Osoby, które zdecydowały się na kontynuowanie walki z sowietami, znalazły się w dramatycznej sytuacji. „To była dramatyczna sytuacja. To była ich mała ojczyzna. Byli zaangażowania w tę walkę o niepodległość jeszcze w latach II wojny światowej. Zostawili tutaj w bezimiennych grobach swych kolegów, którzy zginęli. W związku z tym to była dla nich obrona ojczyzny. Dla nich Wileńszczyzna była ojczyzną. I tym się głównie kierowali” – podkreślił historyk.

Historycy szacują, że po wojnie na Wileńszczyźnie i Nowogrodzczyźnie walczyło ok. 2-3 tys. polskich partyzantów.

Następny „Przystanek Historii” odbędzie się w dniach 5-6 grudnia i będzie poświęcony osobie marszałka Józefa Piłsudskiego.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!