„Przystanek Historia IPN” powrócił do Wilna

Podczas pierwszego w 2020 r. „Przystanku Historia IPN” wilnianie mogli wysłuchać dwóch wykładów historyków Oddziału IPN w Łodzi. Dr Dariusz Rogut przedstawił działania sowieckiego aparatu bezpieczeństwa wobec Polaków w Wilnie w 1944 r., a dr Sebastian Pilarski wygłosił wykład na temat „Polska dyplomacja wobec wyzwań międzynarodowych lat 30. XX wieku”.

zw.lt
„Przystanek Historia IPN”  powrócił do Wilna

Fot. Joanna Bożerodska

Pierwszy w 2020 r. „Przystanek Historia IPN” w Wilnie rozpoczął dyrektor Oddziału Instytutu Polskiego Pamięci Narodowej w Białymstoku dr hab. Piotr Kardela. „W tym roku obchodzimy kilka ważnych rocznic, jak 100-lecie Bitwy Warszawskiej, okrągła rocznica deportacji Polaków na Wschód i okrągła rocznica powstania „Solidarności”. Z tych okazji planowanych jest wiele publikacji, wystaw konferencji, ale nie rezygnujemy oczywiście ze stałych form naszej działalności, do których niewątpliwie należy „Przystanek Historia” – powiedział dyrektor białostockiego oddziału.

Jak zauważył, nastąpiła zmiana osoby odpowiadającej za przystanki. Od miesiąca Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej w Białymstoku prowadzi Urszula Gierasimiuk, która również przyjechała do Wilna.

„Bardzo się cieszę, że mogę być dzisiaj z państwem i kontynuować prowadzenie Przystanków Historia. Do Wilna przyjechali dzisiaj dwaj znakomici historycy z oddziału IPN w Łodzi” – powiedziała Gierasimiuk, przedstawiając prelegentów.

dr hab. Piotr Kardela/Fot. Joanna Bożerodska

Pierwszy z wykładów na temat „Działania sowieckiego aparatu bezpieczeństwa wobec Polaków w Wilnie w 1944 r.” wygłosił dr Dariusz Rogut dyrektor Oddziału IPN w Łodzi, adiunkt w Akademii Sztuki Wojennej w Warszawie, który w swoich badaniach zajmuje się m.in. losami żołnierzy Armii Krajowej w łagrach sowieckich, funkcjonowaniem obozów GUPWI – GUłag NKWD, okupacją sowiecką w Polsce oraz młodzieżowym oporem antykomunistycznym.

„Mimo masowego terroru, wywózek, aresztowań, Polacy aż do marca 1945 r., choć zapisywali się na wyjazdy do Polski, wcale Wilna nie opuszczali. Zostawali, mając nadzieję, że alianci zachodni jednak nas nie zdradzili, a Wilno będzie polskie. Te nadzieje okazały się jednak płonne. Masowe wyjazdy z Wileńszczyzny rozpoczęły się od września 1945 r” powiedział historyk.

Jak zauważył, karta repatriacyjna nie była wcale dokumentem chroniącym przed wywózką, więzieniem, czy mobilizacją do Armii Czerwonej. Mówiąc o represjach sowieckich tego okresu, historyk przedstawiał fragmenty dokumentów, wspomnień jak również fotografie Polaków, którzy za działalność w AK doświadczali represji, przedstawiał także ich szlak zesłańczy.

dr Dariusz Rogut/Fot. Joanna Bożerodska

Drugi wykład wygłosił dr Sebastian Pilarski, historyk, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Łodzi, który przedstawi główne założenia polskiej polityki zagranicznej w latach 30., m.in. kwestię współpracy z mocarstwami zachodnimi, politykę „równych odległości” między Berlinem a Moskwą oraz próby realizacji koncepcji „Międzymorza”.

dr Sebastian Pilarski/Fot. Joanna Bożerodska


Spotkanie spotkało się z bardzo dużym zainteresowaniem uczestników, co wyraziło się nie tylko w ich liczbie, ale również w zadawanych pytaniach. „Muszę przyznać, że zaskoczyło mnie, jak wiele osób, tak starszych jak i młodych, przychodzi na te spotkania, to najbardziej pokazuje, że są one potrzebne” – powiedziała zw.lt Urszula Gierasimiuk.

Jak wyjaśniła, jako prowadząca Oddziałowe Biuro Edukacji Narodowej w Białymstoku chciałaby, a do Wilna częściej docierały również projekty, nastawione na edukację młodzieży. „Mam nadzieję, że uda nam dotrzeć do uczniów z Wileńszczyzny z prowadzonymi przez nas konkursami, będziemy o nich informować” – powiedziała.

Kolejny „Przystanek Historia” w Wilnie odbędzie się za dwa miesiące.

PODCASTY I GALERIE