Wilno i Wileńszczyzna
Antoni Radczenko

Przegląd prasy wileńskiej 5 września 1939: Wojna będzie krótsza niż w roku 1914

Któż może zwyciężyć w wojnie 1939 roku jak nie Polska – zadaje retoryczne pytanie publicysta „Kuriera Wileńskiego” piątego dnia wojny, a ,,Słowo'' cieszy się, że Winston Churchill został Pierwszym Lordem Admiralicji.

We wtorek (5 września) po raz pierwszy pojawia się informacja, że Wielka Brytania i Francja przystąpiły do wojny. Anglicy rozpoczęli bombardowanie niemieckiej floty. Francja natomiast przekroczyła granicę z Rzeszą i rozpoczęła działania „na lądzie, w morzu i powietrzu”. Faktycznie w trakcie tzw. „dziwnej wojny” żołnierz francuski przekroczył granicę z Niemcami tylko 7 września.

Fatalna pomyłka Hitlera

„Wojna 1939 roku będzie znacznie krótsza niż w roku 1914. Zakończy się prawdopodobnie wewnętrznym załamaniem się Niemiec i kapitulacją” – przekonywał poeta i publicysta Kazimierz Leczycki w felietonie „Jak to było w r. 1914?” na łamach „Kuriera Wileńskiego”. „Któż może zwyciężyć w wojnie 1939 roku jak nie Polska, kraj który nie szykuje lebensraumów, ale broni własnych praw do życia!” – kończy swój komentarz.

Natomiast autor TSE chwali Francję, że przystąpiła do działań wojskowych. „Hitler nie rozumiał co znaczy wielka tradycja narodowa i nie docenił ogromnych zasobów Francji. Pomyłka okazała się dla niego fatalna” – pisze autor w artykule „Francja jest wieczna”.


Adzio bez piątej klepki

Redaktor naczelny „Słowa” cieszy się, że Winston Churchill został Pierwszym Lordem Admiralicji. ,,Jest on rzeczywiście człowiekiem tak zdolnym, że aż my tu w dalekim Wilnie poczuliśmy otuchę w sercu, gdy wstąpił do gabinetu. To wielka rzecz zdolny człowiek”- napisał Stanisław Cat-Mackiewicz.

W tym dniu w „Słowie” ukazały się teksty dwóch Żagarystów – Teodora Bujnickiego i Jerzego Putramenta. Jerzy Putrament, w latach 30-tych jeden z lider wileńskich wszechpolaków, a po wojnie komunistyczny dygnitarz, zamieścił satyryczny wiersz „Piosenka o Adziu i Jasiu”, który rozpoczyna się słowami: Czarne wąsiki Adzio miał/ włosy na bakier, tułów krzepki/ w ogóle był chłop na schwał/ brakło mu tylko piątej klepki”.

Teodor Bujnicki, który w 1944 r. za kolaborację z sowietami zostanie zlikwidowany przez AK, opublikował felieton pt. „Notatki śledziennika”. „Biadolenie na nic się nie przyda i nie ma żadnego sensu. Nie widać go zresztą tu, w Wilnie, nie ma go jak słyszymy z radością, w Warszawie i w całej Polsce, jak długa i szeroka” – pisał wileński poeta.


Znów Bereza Kartuska

„Kurier Wileński” napisał, że władze Wilna nadal walczą ze spekulacją. . „Za takie próby grożą nieuczciwym jednostkom surowe kary. Władze zdecydowane są wszystkich paskarzy osadzać we właściwym dla nich miejscu – Berezie Kartuskiej” – pisał dziennik. Jednak, jak podkreślał, generalnie handlarze cen nie zawyżali.

W projekcie „Przegląd prasy wileńskiej. Wrzesień 1939 roku” pokazujemy, co dwa najważniejsze wileńskie tytuły prasowe w okresie międzywojennym -”Kurier Wileński” i ”Słowo” – pisały i jakie tematy poruszały w dniach 1-18 września 1939 roku, czyli od rozpoczęcia II wojny światowej do zajęcia Wilna przez bolszewików.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!