Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

Pożar w puszczy Rudnickiej

Funkcjonariusze służby straży granicznej ugasili pożar, który wybuchł wczoraj w puszczy Rudnickiej.

Ogień objął ponad 1 ha lasu. Funkcjonariusze do ugaszenia pożaru użyli helikoptera i ok. 17 ton wody.

W ciągu dwóch godzin udało się opanować żywioł.

Puszcza Rudnicka obejmuje 37 tys. ha. Jest to kompleks biotopów będący niewątpliwie jednym z najwartościowszych terenów w rejonie. W okolicy Zygmunciszek, na wysokość 30 m wznoszą się wydmy kontynentalne.


Tło historyczne puszczy Rudnickiej

W XV-XVII wieku puszcza była ulubionym terenem polowań królewskich, Kazimierz IV Jagiellończyk wybudował tu pałac myśliwski. Następny dworek myśliwski kazał wybudować, w roku 1511, król Zygmunt Stary. W nim podczas wielodniowych polowań Barbara Radziwiłłówna odwiedzała króla Zygmunta Augusta.

Puszcza Rudnicka jest trwale związana z historią. W jej kniejach stacjonowały oddziały powstańcze 1831 i 1863 roku. Na wjeździe do puszczy od strony Rudnik, na brzegu Mereczanki, możemy oglądać pomnik poległych powstańców z 1863 roku. Pomnik postawiony został w 1975 roku. Po wybuchu powstania styczniowego na Wileńszczyźnie zaczęły powstawać oddziały powstańcze.
Z powodzeniem walczył tu Ludwik Narbutt. W boju odznaczyli się i inni. 31 maja 1863 roku koło Zygmunciszek połączone partie Jana Sędka, Aleksandra Stabrowskiego (Lubicza) i Feliksa Wisłoucha w sile około 500 ludzi rozbiły kilka rot rosyjskich, zmuszając je do ucieczki. 23 czerwca doszło do potyczki koło Korkucian pod Ejszyszkami. 19 października 1863 roku Rosjanie otoczyli 40-osobową partię powstańczą Gustawa Ostoi. Mimo miażdżącej przewagi Rosjan, 26 powstańcom udało się przebić.

W ostatniej fazie wojny polsko-bolszewickiej, jesienią 1920 roku, Puszcza Rudnicka stanowiła oparcie dla wycofujących się oddziałów sowieckich. Zadanie oczyszczenia terenu przypadło wydzielonym zgrupowaniom 211. Pułku Ułanów pod dowództwem mjr. Władysława Dąmbrowskiego. Brawurową akcją rozbicia 80-osobowej formacji sowieckiej wykazał się nieopodal Ejszyszek młody ułan Witold Pilecki, mający pod sobą zaledwie kilku kompanów. We wspomnieniach zapisał: „W pewnej chwili na polanę wielką i pola leżące pomiędzy lasami, wjeżdża naszych ułanów czwórka. Przed nimi w odległości kilkuset metrów stoi chałupa, przed nią c.k.m. i paru bolszewików. Z szablami w ręku wspięli cztery konie do biegu w pełnym galopie. Gdy wtem z chałupy cała ćma żołnierzy rosyjskich wypada. Zawrócić jest za późno. Ustrzelą psubraty! Uratować może tylko wielka szybkość. Konie biorą rowy i jakieś druty i dalej cwałem dopadają wroga. Bolszewicy zgłupieli i ręce podnoszą, że za czwórką chyba jeszcze więcej ułanów nadejdzie. 80-ciu wzięto do niewoli. Na wóz włożono zabranych tu kilkanaście karabinów maszynowych. Ułani wracają z jeńcami do puszczy do szwadronu.”

W czasie II wojny światowej w Puszczy Rudnickiej stacjonowały oddziały Armii Krajowej m.in. por. Jana Borysewicza „Krysi”, „Wilhelma”. Pamiątką po poległych tu żołnierzach jest m.in. krzyż. Napis na płycie nagrobnej głosi: „Tu spoczywa 25 żołnierzy oddziału samoobrony Wileńskiej Armii Krajowej pod dowództwem por. Czesława Stankiewicza ps. „Komar”, poległych 6-7.01.1945 w nierównej walce z siłami NKWD. Cześć ich pamięci. 1991 rok”. W czasie tej walki zginęło 81 Sowietów z oddziałów NKWD. Oddział „Komara” stoczył kilka dni wcześniej dwie bitwy z oddziałami NKWD w rejonie Starych Maceli. Pomnik ufundowany został w 1993 roku przez polską Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. W lesie cmentarzyk polowy gdzie pochowano ponad 30 poległych żołnierzy: Zbigniew Malewski „Czech”, Kazimierz Marciszewski „Czarny”, Czesław Tietianiec „Bystry”, Stanisław Tomłowski „Tomko”, Jan Zapaśnik oraz żołnierze z oddziału Zemsty: Stanisław Bułhak „Błyskawica”, Jan Zieliński „Kawka II” Piotr NN, „Miecz” NN, „Zbych”, NN „Karaś”, NN Czarny”. Siedmiu innych żołnierzy tu poległych zostało pochowanych koło Niewoniańców.

Partyzantka sowiecka stacjonująca w Puszczy Rudnickiej dopuszczała się licznych grabieży i mordów na mieszkańcach okolicznych wiosek. Mieszkańcy tych wiosek, w celu odpierania grabieżców tworzyli oddziały samoobrony. To było wystarczającym powodem, aby Sowieci dokonali m.in. pacyfikacji i mordu części mieszkańców wsi Koniuchy. 8 grudnia 1943 roku sowiecka grupa napadła na wieś Wilkańce dokonując rabunku. Zamordowano jednego z gospodarzy i spalono jego gospodarstwo. 12 grudnia 1943 r. 50-osobowa grupa Sowietów napadła na Montwiliszki dokonując rabunku. 7 stycznia 1944 roku 30-osobowa grupa sowieckich partyzantów napadła na Karkliny i Songiniszki dokonując rabunku. 25 stycznia 1944 roku sowiecko-żydowska grupa napadła na wsie Dajnowa i Kamerowszczyzna dokonując rabunku.

Aby zapobiec ciągłym utarczkom pomiędzy sowiecką partyzantką a AK, Polacy wiosną 1944 roku, podjęli rozmowy z Sowietami. Spotkania odbywały się na terenie tzw. Długiej Wyspy w Puszczy Rudnickiej. Miejscowe dowództwo AK (dowódca V batalionu AK kpt. Stanisław Truszkowski „Sztremer”) przejęło na siebie ciężar utrzymania około 2500 Żydów i Sowietów z Puszczy Rudnickiej. Kwatermistrzostwo AK dostarczało do Starych Rakliszek nad Solczą bydło, świnie i mąkę. Stąd za pokwitowaniem trafiało to do Sowietów.

Na tzw. Długiej Wyspie koło Wisińczy pochowany jest ppor. Wojciech Stypuła „Bartek” IV/77 pp AK, zabity przez Sowietów 22 lipca 1944 r.

Pamiątką po historycznych wydarzeniach są nazwy miejscowe: Polskie Wyspy, Góra Kościelna, Moskalowy Kąt, Długa Wyspa. Są również nazwy miejscowe wiążące się z łowiectwem: Porakiecie, Niedźwiedzia Buda, są liczne uroczyska: Łomy, Komsza, Gulbienie. Kiełbasiana Góra, Mariampol, Ropiec, Żodumliszki, Obale, Kumielek, Rakliszki, Niedźwiedzia Wyspa, Kruhły Rojst, Skirsaboła Mała i Duża, Gudokiemskie Łąki, Macie -Rojst, Olszanka, Wajgulina, Budojskie Łąki, Szoki, Góra Buksztele, Długie Błoto i in. Jest Kuliamowa Góra (161,5 m n.p.m.).

W okresie Litwy sowieckiej w Puszczy funkcjonowało muzeum partyzantki sowieckiej pn. Partyzancka Baza.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!