Polska – Litwa: Obywatelskość 2.0

Dlaczego Litwa? Przecież obywatelskość jest zagadnieniem istotnym z punktu widzenia każdego państwa. Myśląc o „obywatelskości” warto jednak zastanowić się nad jej rolą w kształtowaniu dialogu międzykulturowego i międzyetnicznego.

EastWest
Polska – Litwa: Obywatelskość 2.0

Fot. FB/KWW

Gdy postanowiłam spełnić swój obywatelski obowiązek i udać się do Urzędu Miasta w celu złożenia podania z prośbą o dopisanie do listy wyborców, z góry założyłam, że zajmie mi to nie mniej niż godzinę. Tym bardziej, że był to przedostatni dzień, w którym takowy wniosek można było złożyć. Przypuszczalnie dzień ten okazał się pierwszym i zarazem ostatnim, w którym to udało mi się załatwić sprawę w Urzędzie Miasta w niecałe 10 minut. Wchodząc spojrzałam na ciągnące się w nieskończoność kolejki po odbiór dowodu osobistego i prawa jazdy. Pod drzwiami Wydziału Spraw Obywatelskich nie było nikogo.

Co to znaczy być obywatelem? Według Wielkiego Słownika Witolda Doroszewskiego obywatel, to „członek społeczeństwa danego państwa, mający określone uprawnienia i obowiązki zastrzeżone przez prawo i konstytucję”. Zatrzymam się na chwilę przy tej definicji. Obywatel ma zarówno uprawnienia jak i obowiązki. Zgodnie z konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej do obowiązków obywatela należy między innymi wierność i troska o wspólne dobro narodu i społeczeństwa. Pytanie jednak brzmi, jak można rozumieć tak szerokie pojęcie jakim jest „wspólne dobro”. Czy poprzez udział w wyborach wyrażam takową troskę? A może w istocie nie powinnyśmy przeliczać „obywatelskości na procenty”? Jeżeli jednak uznamy, że rację miał Marek Aureliusz mówiąc, że to, co dla państwa nie jest szkodliwe nie przynosi szkody obywatelowi, wówczas nie robiąc użytku z owych świeżo odebranych dowodów osobistych, obywatele szkodzą zarówno sobie jak i swojemu państwu. Czemu? Bowiem bez względu na wszystko pozostają z tym politycznym tworem w nierozerwalnej zależności. Jeśli jednak nie godzimy się na taki matematyczny przekład, to w jaki sposób wymiernie możemy ocenić postawę obywatelską członków różnych grup, społeczeństw, narodów?

Pytania o definicję, sens i znaczenie pojęć takich jak „obywatel”, czy „obywatelskość”, nurtowały wielu humanistów. Nic zatem dziwnego, że i w stolicy Dolnego Śląska znalazł się zespół – złożony z dziesięciorga studentów Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego – kierowany przez dwóch doktorantów Wydziału Nauk Historyczno-Pedagogicznych, który postanowił pochylić się nad tą kwestią i przeanalizować z perspektywy polskiej oraz litewskiej zagadnienie, jakie stanowi współczesna (by nie powiedzieć ponowoczesna) obywatelskość.

Można postawić pytanie, dlaczego Litwa? Przecież obywatelskość wydaje się być zagadnieniem istotnym z punktu widzenia każdego państwa, zarówno w Europie jak i na świecie. Zapewne tak, jednak autorzy projektu uznali, że ze względu na długą historię relacji polsko-litewskich warto skupić się na owym sąsiednim kraju i myśląc o „obywatelskości”, zastanowić się nad jej rolą w kształtowaniu dialogu międzykulturowego i międzyetnicznego, jak również efektu, jaki może on mieć dla współpracy rozwojowej pomiędzy tymi dwoma państwami.

Projekt zostanie zrealizowany pod hasłem „Obywatelskość 2.0” we współpracy z młodymi obywatelami Litwy, skupionymi wokół małej, dynamicznie rozwijającej się organizacji pozarządowej Klub Włóczęgów Wileńskich. Przedsięwzięcie finansowane jest przez Polsko-Litewski Fundusz Wymiany Młodzieży. Oficjalnie rozpocznie się on 1 lipca 2015 r., lecz uczestnicy projektu przygotowują się do niego już od dłuższego czas

W celu przeprowadzenia badań terenowych dotyczących głównego tematu projektu, cały zespół uda się 2 września na Litwę do wsi Dubingiai, gdzie będzie pracował do 9 września.

Dodatkowo inicjatywa ta jest także szansą dla młodzieży w gorszej sytuacji ekonomicznej, która – dzięki partnerstwu – będzie miała szansę współuczestniczyć w realizacji międzynarodowego projektu naukowego.

Efektem współpracy będzie redakcja innowacyjnego QR-book’a, w którym poza wynikami badań oraz artykułami omawiającymi zagadnienie obywatelskości, znajdą się także materiały wizualne oraz audio-wizualne, stanowiące uzupełnienie zebranego przez młodych badaczy materiału.

Całość zwieńczyć ma wspólne zaprojektowanie oraz zrealizowanie kampanii reklamowej, która promować będzie idee rozwojowe.

PODCASTY I GALERIE