Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

Polscy eksperci przekazali władzom Wilna raport dotyczący Cmentarza na Rossie

Na początku kwietnia, w zależności od warunków pogodowych, ruszą prace konserwatorskie na Cmentarzu na Rossie. Dzisiaj (14 lutego) polscy eksperci przekazali stronie litewskiej raport dotyczący projektu rewitalizacji wileńskiej nekropolii.

Stronę polską na spotkaniu z władzami samorządowymi prezentowali Dorota Janiszewska-Jakubiak, dyrektor Narodowego Instytutu Polskiego Dziedzictwa Kulturowego za Granicą Polonika oraz Michał Michalski z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

„Odbyliśmy dzisiaj spotkanie z przedstawicielami władz samorządowych oraz podmiotów litewskich zaangażowanych w projekt rewitalizacji Cmentarza na Rossie. Był przekazany raport polskich ekspertów (…) Raport zawiera zarówno opis stanu zastanego przez naszych ekspertów w grudniu oraz pewne rekomendacje przekazane stronie litewskiej. Rekomendacje w zakresie prac badawczych, które zdaniem strony polskiej konieczne są do wykonania oraz rekomendacje w zakresie kontynuowania prac” – powiedział zw.lt Michalski.

Raport został przygotowany na podstawie wizji lokalnej polskich i litewskich ekspertów na Cmentarzu na Rossie w grudniu ubiegłego roku. Raport dotyczy stabilizacji skarpy oraz prac remontowo-konserwatorskich przy nagrobkach kamiennych oraz przy elementach metalowych.

„Jestem zdania, że wymiana tego typu doświadczeniami oraz pokazanie sugestii i uwag jest korzystne, ponieważ pozwoli stronie litewskiej na ulepszenie technologii wykonywanych prac. Umówiliśmy się, że w ciągu tygodnia otrzymamy na piśmie odpowiedź na nasz raport. Umówiliśmy się też na kolejne spotkanie w Wilnie, które ma odbyć się pod koniec marca, przed rozpoczęciem nowego sezonu prac konserwatorskich. Zadeklarowaliśmy po raz kolejny, że nasi eksperci są gotowi cały czas do wszelkiego rodzaju pomocy” – poinformował Michalski.

Prace na Rossie są prowadzone od marca 2018 r. w trzech kierunkach: renowacja kaplic cmentarnych, renowacja pomników oraz odbudowa ścieżek, oświetlenie i monitoring. Renowacja kaplic przebiega zgodnie z planem. Odrestaurowano trzy kaplice z sześciu. Odbudowa ścieżek się opóźnia, ale społecznicy nie mają większych zastrzeżeń. Najwięcej obaw wywołuje renowacja pomników, która zajmuje się spółka LitCon. Ostatnio jednak pojawiła się informacja, że spółka ma problemy finansowe i złożyła wniosek do sądu o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego.

Poza tym podczas umacniania skarpy pracownicy LitConu bez zabezpieczenia pomników sypali piasek z góry bezpośrednio z taczek, chociaż powinni to robić ręcznie. W efekcie kielka grobów zostało zasypanych.

12 października 2018 r. odbyło się spotkanie grupy roboczej, składającej się z przedstawicieli społecznych, pracowników samorządu oraz instytucji państwowych, która nadzoruje przebieg prac renowacyjnych na Rossie. Na spotkaniu społecznicy zarzucili wykonawcy prac, który nie zjawił się na cmentarzu, że w kwestii renowacji pomników popełniono dużo błędów i jest sporo zastrzeżeń. Przykładowo nie ma specjalisty restauratora, który by nadzorował prace nad pomnikami. Renowacją zajmują się budowniczy, którzy nie mają odpowiednich kwalifikacji . Wykonawca spółka LitCon, chociaż formalnie działa według zatwierdzonego planu, nie wypełnia odpowiednich dokumentów, nie informuje jakie materiały zostały wykorzystane, restauruje nagrobki bez nadzoru restauratora. Prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Dariusz Żybort mówił wówczas, że odpowiednie instytucje państwowe i samorządowe muszą interweniować w tej sprawie.
Społecznicy zarzucili również radnym AWPL-ZchR, która jest w stołecznej koalicji rządzącej, że nie wywiązują się ze swoich obowiązków.

W „Salonie Politycznym” Radia Znad Wilii honorowa prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą Alicja Klimaszewska zarzuciła radnym AWPL w stołecznej radzie, że  w kwestii walki o odpowiednią jakość renowacji Komitet nie ma ich wsparcia.

„Dziwię się, bo przecież w samorządzie wileńskim jest duża grupa radnych z AWPL-ZChR. Szczególnie pan Jarosław Kamiński podkreśla, że to radni AWPL podnieśli temat finansowania renowacji Cmentarza na Rossie przez samorząd. A teraz pan Kamiński twierdzi, że my przeszkadzamy, bo ciągle się wtrącamy. Chcemy, żeby to było wykonane porządnie, tymczasem obecnie jest to zrobione po prostu niechlujnie. Ostatnio podczas spotkania na Rossie pokazaliśmy pomnik odnowiony ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i RP i obok pomnik wykonany przez litewskich wykonawców. Różnią się jak niebo i ziemia”  – oświadczyła Klimaszewska, która w tym roku została odznaczona przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP.

Radny Kamiński odrzucił zarzuty.

Cmentarz na Rossie liczy blisko 250 lat. Nekropolia składa się z kilku części: Starej Rossy, Nowej Rossy i Cmentarzyka Wojskowego z mauzoleum marszałka Józefa Piłsudskiego, w którym spoczywa jego serce i prochy matki. Na obszarze ponad 10 hektarów jest około 26 tys. nagrobków, pomników, grobowców. Spoczywają tu m.in. profesorowie wileńskiego Uniwersytetu Stefana Batorego, są też groby archeologa i pisarza Eustachego Tyszkiewicza, rzeźbiarza i architekta Antoniego Wiwulskiego, malarzy Franciszka Gucewicza i Franciszka Smuglewicza, groby dwojga dzieci Stanisława Moniuszki. Pełniący obowiązki dyrektora Departamentu Dziedzictwa Kulturowego Algimanats Degutis w rozmowie z Radiem Znad Wilii powiedział, że jeżeli są jakieś problemy, to należy je przede wszystkim rozwiązywać na szczeblu samorządu, który organizował przetarg na wykonanie prac i powinien je kontrolować. „Do nas dochodziły skargi, że coś złego tam się dzieje. Nasi inspektorzy zbadali sprawę. Okazało się, że prace są prowadzone zgodnie z projektem. Na danym etapie nie możemy mówić o jakości, ponieważ jakość badamy kiedy projekt jest zakończony. W samorządzie został stworzony komitet nadzorujący prace, dlatego pytania trzeba kierować do samorządu. To właśnie ten komitet powinien patrzeć na jakość prac” – wytłumaczył Degutis. Na Rossie pochowani są również: ojciec litewskiego odrodzenia narodowego Jonas Basanavičius, malarz i kompozytor Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, pisarze Vincas Mykolaitis-Putinas, Balys Sruoga, Petras Cvirka, a także wiele innych osób zasłużonych dla Polski, Litwy i Wilna.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!