Pamięć historyczna o II wojnie światowej: Historia jednego narodu nie może być oddzielona od drugiego

W Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Martynasa Mažvydasa w Wilnie odbyła się konferencja, poświęcona 80-tej rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Ewelina Knutowicz

„1 września 1939 r. rozpoczęła się II wojna światowa. 17 września 1939 roku, dokładnie 80 lat wcześniej, wschodnią część Polski zajęła Armia Czerwona. Jedna z najstraszniejszych wojen w historii świata potrwa prawie 6 lat. W trakcie dzisiejszej konferencji, poświęconej tym wydarzeniom, chcemy rozmawiać o tym, jak trzeba uczyć i edukować młode pokolenie o historii II wojny światowej” – powiedział na wstępie dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie i moderator konferencji Marcin Łapczyński.

„Jedną z najważniejszych książek o II wojnie światowej jest publikacja Timothy’ego Snydera „Skrwawione ziemie”, w której są wypowiedziane bardzo ważne opinie co do konsekwencji konfliktu w naszym życiiu codziennym. Według mnie, jednym z najważniejszych takich komentarzy jest to, że II wojna światowa do tej pory ma wpływ na nasze życie intelektualne – ono się rozpadło na bieguny Wschodniej i Zachodniej Europy. Należy jednak podkreślić, że historię jednego narodu, który przeżył wojnę, nie można zrozumieć bez poznania historii innych narodów. Niestety, w społeczeństwie coraz częściej występuje amnezja historyczna – jedne czy drugie wydarzenia są ścierane z pamięci narodu. Takim przykładem są opinie, które pojawiały się w pierwszych kilku dziesięcioleciach po zakończeniu wojny, że należy zapomnieć o niektórych wydarzeniach, aby społeczeństwo mogło dalej żyć. Jednak sądzę, że musi nami kierować chęć poznania wszystkich, nawet kontrowersyjnych faktów” – stwierdził Mindaugas Kvietkauskas, minister kultury Litwy.

Mindaugas Kvietkauskas/ Fot. Joanna Bożerodska

„Ludzie, którzy uciepieli i zginęli w czasie wojny, byli w prawdziwej pułapce. Domyślali się, że idą na śmierć, mimo, że chcieli o tym nie myśleć. Jestem wdzięczny, że powstała taka konferencja prawdy, gdzie zostaną powiedziane fakty o tym, co się naprawdę zdarzyło. W czasach, gdy Rosja robi wymówki na temat przyczyn paktu Ribbentrop-Mołotow, musimy robić wszystko, aby prawdziwe przyczyny podpisania tego dokumentu nie zostały zapomniane” – twierdzi Emanuelis Zingeris, Przewodniczący Międzynarodowej Komisji Oceny Zbrodni Reżimów Nazistowskiego i Okupacji Sowieckiej na Litwie.

Emanuelis Zingeris/Fot. Joanna Bożerodska

Konferencja składa się z dwóch dyskusji. W pierwszej z nich, pod nazwą „Znaczenie II wojny światowej dla Europy oraz pamięć o niej dziś” rozmawiano o polityce pamięci wydarzeń II wojny światowej w Polsce i Litwie. Wzięli w niej udział moderator dr Andrzej Pukszto z Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie, prof. dr hab. Grzegorz Berendt, zastępca Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, prof. Šarūnas Liekis, dziekan Wydziału Nauk Politycznych i Dyplomacji Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie i Neringa Latvytė-Gustaitienė, przewodnicząca wydziału Badań historycznych i ekspozycji Holokaustu w Państwowym Muzeum im, Gaona Wileńskiego.

„Tematem II wojny światowej najbardziej się manipuluje w mediach, jest coraz trudniej o tym rozmawiać, sporo rzeczy próbuje się wyciszyć, jak, na przykład, aspekty kolaboracji z okupantem” – twierdzi Neringa Latvytė-Gustaitienė, przewodnicząca wydziału Badań historycznych i ekspozycji Holokaustu w Państwowym Muzeum im. Gaona Wileńskiego.

„Temat II wojny światowej powinien być kompletny. Powinnością historyczną jest badanie tego wydarzenia z różnych punktów widzenia. Musimy wyjaśnić, dlaczego nastąpiła np. zbrodnia w Ejszyszkach w 1941 r. Należy weryfikować każdą relację i dokument, ponieważ może on stanowić informacje nieprawdziwe” – twierdzi prof. dr hab. Grzegorz Berendt, zastępca Dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

Fot. Joanna Bożerodska

Druga część dyskusji jest poświęcona tematowi możliwości rozmowy i nauczania młodego pokolenia o wydarzeniach II wojnie światowej.

W przerwie konferencji można było obejrzeć wystawę „Walka i Cierpienie. Obywatele polscy podczas II wojny światowej”, przygotowaną przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku we współpracy z Ministerstwem Spraw Zagranicznych RP.

Konferencję zorganizowali: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie, Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Międzynarodowa Komisja Oceny Zbrodni Reżimów Nazistowskiego i Okupacji Sowieckiej na Litwie, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa.

Zobacz Więcej
Zobacz Więcej