Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

Otwarcie wystawy „Podwójnie wolne. Prawa polityczne kobiet 1918.”

W ramach obchodów stulecia przyznania praw politycznych kobietom w Polsce i na Litwie na dziedzińcu Uniwersytetu Wileńskiego otwarto dzisiaj (14 maja) wystawę „Podwójnie wolne. Prawa polityczne kobiet 1918”. Organizatorem wydarzenia jest Instytut Pileckiego w Warszawie, Ambasada RP na Litwie, Instytut Polski w Wilnie oraz Uniwersytet Wileński.

„Podwójnie wolne” – to słowa jednej z sufrażystek, komentującej ukazanie się dekretu z 28 listopada 1918 roku. Inspiracją dla stworzenia wystawy przez Instytut Pileckiego była setna rocznica nadania praw politycznych Polkom – co nastąpiło  28 listopada 1918 r. na mocy dekretu Naczelnika Państwa.

,,Jestem bardzo wzruszona będąc tutaj i mając możliwość otwierania tej wystawy. To jest rok szczególny. 450. rocznica Unii Lubelskiej, która odwołuje nas do historii Rzeczpospolitej Obojga Narodów. To znakomita okazja do promocji naszego regionu Europy – Polski i Litwy, a z drugiej strony rok temu świętowaliśmy 100-lecie praw politycznych kobiet, ponieważ i Polki, i Litwinki otrzymały je w 1918 roku” – powiedziała wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego RP prof. Magdalena Gawin. Dodała, że zarówno w polskim ruchu kobiecym, jak i w litewskim można odnaleźć wiele wspólnego. ,,Droga Polek, droga Litwinek do równości w życiu społecznym była nieodłącznie związana z niepodległością” – zaznaczyła. 

Magdalena Gawin/Fot. Joanna Bożerodska

Minister kultury Mindaugas Kvietkausas podkreślił, że zarówno Polska, jak i Litwa mają wspólne bohaterki, którą jest m.in. Emilia Plater. ,,To bardzo symboliczne, że ruch kobiet w obu krajach wiąże się z odzyskaniem niepodległości’’ – zaznaczył wtórując wiceminister RP. Przypomniał, że ruch kobiet na Litwie narodził się w roku 1905. 

Mindaugas Kvietkauskas/ Fot. Joanna Bożerodska

,,Instytut Pileckiego przygotował wystawę i pani minister się nie przyznała, ale jest specjalistką od historii ruchu kobiecego w Kongresówce i w Polsce końca XIX i początku XX wieku.  I to merytorycznie jest jej dzieło” – powiedział dyrektor Instytutu Pileckiego w Warszawie Wojciech Kozłowski.

Wojciech Kozłowski/ Fot. Joanna Bożerodska

Głównym celem wystawy jest przybliżenie zwiedzającym drogi, jaką przebyły kobiety ku wolności i równouprawnieniu. Koncepcję wystawy oparto o biografie konkretnych postaci, niezwykłych Polek żyjących na przełomie XIX i XX wieku, walczących o wolną Polskę 1918 roku oraz podczas wojny polsko-bolszewickiej. Pisarki i emancypantki, żołnierki, społeczniczki i działaczki – wszystkie one mierzyły się z represjami zaborców jako Polki i jako kobiety, dojrzewały i dochodziły różnymi drogami do idei wolnej Polski i równych praw kobiet. Stanisława Paleolog, Wanda Gertz, Maria Kretkowska, Aleksandra Szczerbińska, Maria Dulębianka, Maria Konopnicka, Paulina Kuczalska-Reinschmit i wiele innych. Każda z nich mogłaby się stać bohaterką tak popularnych dziś filmów i seriali historycznych, większość została jednak zapomniana. A przecież ich dorobek i życiorysy stanowią część demokratycznej i nowoczesnej historii Polski.

Dzięki inicjatywie Instytutu Polskiego oraz Ambasady RP w Wilnie, Instytut Pileckiego przygotował litewskojęzyczną wersję wystawy, a dzięki współpracy z prof. Virginiją Jurėnienė z Uniwersytetu Wileńskiego została ona uzupełniona o postacie litewskich sufrażystek, które wywalczyły prawa polityczne w tym samym czasie co Polki. Na realizację swoich praw musiały jednak czekać rok dłużej, gdyż wybory parlamentarne na Litwie zostały ogłoszone w styczniu 1920 roku. Według prorektor ds. wspólnoty Uniwersytetu Wileńskiego dr  Birutė Švedaitė – Sakalauskė, zarówno na świecie, jak i na Litwie powinniśmy być wdzięczni aktywistkom tamtych czasów, które wywalczyły dla kobiet prawo do głosowania oraz inne prawa, bez których dzisiaj trudno by było wyobrazić życie w demokratycznym państwie. Główny cel litewskich sufrażystek – Gabrieli Petkevičaitė- Bitė, Ony Mašiotienė, Felicji Bortkevičienė i innych aktywistek został osiągnięty 2 listopada 1918 r. To symboliczne, że wystawa zostanie zaprezentowana na Uniwersytecie, który również dzisiaj, po 100 latach od jego odrodzenia, przestrzega zasady tworzenia wspólnoty otwartej na różnorodność, posiadającej równe możliwości, kultywującej szacunek wobec   ludzkiej godności oraz kulturę poświęcania sobie wzajemnej uwagi.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!