Obchody 100-lecia wyzwolenia Wilna: To była manifestacja miłości do miasta

Członkowie Wileńskiego Klubu Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka” w czwartek po południu zapalili znicze na grobach żołnierzy Samoobrony Wileńskiej na Nowej Rossie. Uroczystość zapoczątkowała obchody setnej rocznicy wyzwolenia miasta spod zaborów i okupacji.

zw.lt
Obchody 100-lecia wyzwolenia Wilna: To była manifestacja miłości do miasta

Fot. FB/Garnizon Nowa Wilejka

„3 stycznia przed stu laty żołnierzom Samoobrony udało się faktycznie opanować całe miasto” – powiedział prezes Klubu Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka” Waldemar Szełkowski. „W nocy z 2 na 3 stycznia z Wilna wyjechali Niemcy. 3 stycznia w okolicy Nowej Wilejki w pierwszej potyczce udało się zatrzymać bolszewików. Po latach niewoli miasto przejęli mieszkańcy zorganizowani w Samoobronę Wileńską” – dodał.

Jak wskazał Szełkowski, „po kilku dniach walki stało się jednak jasne, że pomoc z Polski tak szybko nie nadejdzie”. „Wileńskie pułki piechoty i kawalerii wycofały się i razem z innymi oddziałami Samoobrony Litwy i Białej Rusi dały początek bohaterskiej Dywizji Litewsko-Białoruskiej Wojska Polskiego” – mówił prezes Klubu Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka”.

Szełkowski zaznaczył, że „działania Samoobrony Wileńskiej nie były jakimś wielkim czynem militarnym”. „To była przede wszystkim piękna manifestacja miłości do swego miasta i gotowości oddania za nie życia” – mówi.

Do Samoobrony Wileńskiej należało wielu znanych Polaków: podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego Jerzy Dąbrowski, rotmistrz Witold Pilecki wówczas jako 17-letni harcerz, Tomasz Zan, prawnuk Tomasza Zana, poety, przyrodnika, przyjaciela Adama Mickiewicza.

W szeregach Samoobrony byli też bracia Józef Mackiewicz i Stanisław Cat-Mackiewicz, Walerian Meysztowicz, autor „Gawęd o czasach i ludziach”, a także Antoni Wiwulski, rzeźbiarz i architekt, który 3 stycznia czuwał na warcie i zmieniającemu go zziębniętemu harcerzowi oddał swój szynel. Wracając do domu, Wiwulski się przeziębił. Zmarł 10 stycznia 1919 roku na zapalenie płuc.

O Samoobronie Wileńskiej do niedawna na Litwie praktycznie się nie mówiło. Ten etap historii popularyzować zaczął Klub Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Nowa Wilejka”, zapalając od 2015 roku 3 stycznia znicze na grobach żołnierzy Samoobrony.

Tegoroczne uroczystości setnej rocznicy wyzwolenia Wilna spod zaborów i okupacji będą kontynuowane w najbliższą sobotę.

Program obchodów

12.00 – warta honorowa złożenie kwiatów i zapalenie zniczy w polskiej
kwaterze na Nowej Rossie (przy kolumnie „Wilno swym Wybawcom”).

12.20 – przejście na Starą Rossę i zapalenie zniczy na kolejnych grobach
żołnierzy Samoobrony (w tym na grobie A. Wiwulskiego)

12.45 – wycieczka po miejscach, związanych z działalnością Samoobrony i jej
bohaterów /wyjazd z Rossy/: Ostra Brama (rtm. W. Pilecki) – ul. Królewska (mjr. S. Bobiatyński) – ul. Zarzeczna (gen. W. Wejtko) – ul. Wronia (pierwsza walka z komunistami) – pl. Łukiski (bracia Dąbrowscy).

14.00 – Msza Św. za poległych w walkach o Wilno w kościele pw. Świętych
Jakuba i Filipa (przy pl. Łukiskim).

W południe w polskiej kwaterze na Nowej Rossie zostanie wystawiona warta honorowa. Zostaną tu złożone kwiaty i zapalone znicze. Następnie odbędzie się wycieczka po miejscach związanych z działalnością Samoobrony i jej bohaterów. Uroczystości zakończy msza święta za poległych w walce o Wilno w kościele pod wezwaniem Świętych Jakuba i Filipa przy placu Łukiskim.

PODCASTY I GALERIE