O Giedroyciu w PKD: Jego idee są dzisiaj wyzwaniem

"Szkoda, że Litwa nie miała swojego Giedroycia, piszącego po litewsku, który tworzyłby coś na podobieństwo czasopisma "Kultura". Po odzyskaniu niepodległości nie mieliśmy żadnego planu i zaczęliśmy tworzyć państwo litewskie właściwie z niczego. Polska natomiast miała m. in. Giedroycia i innych intelektualistów, którzy przyczynili się do tworzenia nowego państwa" - na spotkaniu Polskiego Klubu Dyskusyjnego we czwartek powiedział dziennikarz i publicysta Rimvydas Valatka.

Dorota Skoczyk
O Giedroyciu w PKD: Jego idee są dzisiaj wyzwaniem

Fot. Joanna Bożerodska

„Giedroyc zawsze podkreślał swój związek z Litwą, nazywając siebie człowiekiem Europy Środkowej. Jego litewskość jest odczuwalna. Szczególnie w starszym wieku akcentował, że sympatyzuje Litwie, że jest mu bliska ta część Europy. Co ciekawe, Giedroyc odmówił przyjęcia wielu odznaczeń polskich, natomiast litewskie przyjął. Został też honorowym obywatelem Litwy” – powiedział tłumacz książki Magdaleny Grochowskiej na język litewski Kazys Uscila.

W tym roku obchodzimy 110. rocznicę urodzin Jerzego Giedroycia – publicysty, polityka, działacza emigracyjnego, twórcy Instytutu Literackiego, wydawcy miesięcznika „Kultura”. W spotkaniu Polskiego Klubu Dyskusyjnego 20 października udział wzięła dziennikarka, autorka książki o Jerzym Giedroyciu Magdalena Grochowska, tłumacz jej książki Kazys Uscila, prof. Alvydas Nikžentaitis, dziennikarz i publicysta Rimvydas Valatka oraz przedstawicielka wydawnictwa „Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras” Irena Stankevičienė. Dyskusję moderował dr Andrzej Pukszto.

Czy idee Jerzego Giedroycia są aktualne dzisiaj w takim samym stopniu, jak wcześniej? To tylko jedno z wielu pytań, na które próbowali odpowiedzieć uczestnicy panelu dyskusyjnego. Podczas spotkania został zaprezentowany litewski przekład biografii Jerzego Giedroycia autorstwa Magdaleny Grochowskiej, która ukazała się nakładem wydawnictwa „Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras”.

„Giedroyc ma oczywiście litewskie korzenie, jednak tu nie chodzi o to, żeby go wtłoczyć w jakieś ramy. Jest on i polski, i litewski, a także ukraiński a nawet rosyjski- chodzi oczywiście o rosyjską inteligencję, wyznającą idee demokratyczne.”- na spotkaniu powiedziała autorka książki o Jerzym Giedroyciu Magdalena Grochowska.

„Porównałbym biografię Giedroycia autorstwa Grochowskiej z biografią Miłosza, napisaną przez Andrzeja Franaszka. U Franaszka Miłosz jest idealizowany, zawsze odpowiednio się zachowuje, nie popełnia błędów. U Grochowskiej Giedroyc jest pokazany wielostronnie. Widzimy że czasem się myli, że ma oziębły charakter, że boi się śmierci czy innych rzeczy, a czasem jest nieśmiały”- powiedział dziennikarz i publicysta Rimvydas Valatka.

„Ideą Giedroycia jest odraza do wszelkich nacjonalizmów. Mam nadziej, że moja książka stworzy dla Polaków szansę do przemyślenia jego idei. Giedroyć jest dla nas zadaniem i wyzwaniem, bowiem Europę dotyka obecnie fala nacjonalizmu i odwrotu od założeń demokratycznych” – akcentowała autorka biografii Giedroycia.

„Obecnie stosunki z Rosją są ochłodzone, to jednak można zrozumieć. Również stosunki z Polską są chłodne, nie odbywają się spotkania na najwyższym szczeblu władzy. To już nie jest w porządku. Niestety, nic nie wskazuje na to, żeby w najbliższym czasie coś miało się zmienić” – powiedział Kazys Uscila, odnosząc idee Giedroycia do relacji polsko- litewskich.

Po spotkaniu można było nabyć książkę o Giedroyciu autorstwa Magdaleny Grochowskiej w jęz. litewskim, „Listy” Giedroycia i inne książki.

Organizatorzy wydarzenia: Instytut Polski w Wilnie, Polski Klub Dyskusyjny. Partnerzy: Mokslo ir enciklopedijų leidybos centras oraz Forum Współpracy i Dialogu im. J. Giedroycia.

PODCASTY I GALERIE