Na Górze Giedymina znaleziono szczątki powstańców styczniowych?

Podczas prac badawczych w styczniu br. na Górze Giedymina archeolodzy odkryli zwłoki czterech osób.

zw.lt
Na Górze Giedymina znaleziono szczątki powstańców styczniowych?

Obraz Józefa Marszewskirgo, 1861 rok

Przypuszcza się, że są to szczątki powstańców styczniowych, straconych przez władze carskie w latach 1863-1864 na Placu Łukiskim w Wilnie. Jednak nie miał tu miejsca tradycyjny pochówek. Zwłoki nie zostały złożone w trumnach, lecz ułożone w dołach i przysypane wapnem.

„W pierwszym grobie znaleziono mężczyznę, pochowanego w odzieży oraz długich, sięgających kolan butach. Odzież oraz buty uległy rozkładowi. Lepiej zachowane są guziki, spinki i zapięcia, które były zrobione z materiałów nieorganicznych. Zmarły został ułożony na plecach, z wyciągniętymi nogami i, sądząc po ułożeniu kości- ze związanymi za plecami rękami” – opowiada archeolog Arūnas Kalėjus.

Trzej inni mężczyźni zostali pochowani w grobie zbiorowym. Dwu z nich ułożono na plecach obok siebie. Jeden z nich prawdopodobnie miał związane ręce. Trzeci mężczyzna został ułożony na brzuchu, w poprzek dwu innych. „Sposób, w jaki zostały ułożone ciała, wskazuje na to, że nie był to pochówek tradycyjny” – opowiada archeolog. Przyczyna śmierci jeszcze nie została ustalona.

Przy jednym ze zmarłych znaleziono srebrny medalion, który był zrobiony w połowie XIX wieku, co pozwoliło naukowcom na wysunięcie tezy, że zmarli byli pochowani nie wcześniej niż w drugiej połowie XIX wieku. Zmarli są prawdopodobnie powstańcami styczniowymi straconymi na Placu Łukiskim w Wilnie.

Opierając się na źródłach archiwalnych można twierdzić, że te same zwłoki już były odkryte w latach 1915-1916.

W latach 1863–1864 Łukiszki zapisały się w historii powstania styczniowego. Na placu doszło do egzekucji przywódców powstańczej Litwy: Konstantego Kalinowskiego i Zygmunta Sierakowskiego. Po powstaniu władze rosyjskie wzniosły na przedmieściu Łukiskim olbrzymi zakład karny.

Naukowcy rozważają, ze decyzja o pochowaniu straconych uczestników powstania styczniowego na Górze Zamkowej nie była przypadkowa – był to sposób na ukrycie przed bliskimi i mieszkańcami miejsc ich pochówku.

Wersja o tym, że na Górze Zamkowej pochowano powstańców styczniowych, jeszcze w 1904 roku została wysunięta w „Przewodniku po Wilnie” autorstwa Władysław Zahorskiego. Autor przewodnika napisał, że na terenie Góry Zamkowej jest pochowany Zygmunt Sierakowski, przywódca powstania, ale też ksiądz Stanisław Iszora i Bolesław Kołyszko.

W roku 1917 został nawet wzniesiony krzyż dla upamiętnienia Iszory i Sierakowskiego, który został zniesiony przez władze niemieckie jeszcze tego samego dnia.

Zwłoki zostały przekazane do zbadania do fakultetu medycyny Uniwersytetu Wileńskiego, gdzie pracują również archeologowie.

PODCASTY I GALERIE