Wilno i Wileńszczyzna

Małgorzata Żurada: Moja wystawa jest o różnych zjawiskach niewyjaśnionych

„Bardzo mi się podoba Wilno, czuję się tutaj jak w domu” - powiedziała zw.lt podczas otwarcia własnej wystawy „Oczy, które widzą wszystko”  artystka z Polski Małgorzata Żurada. Wystawę można obejrzeć w Wilnie w przestrzeni artystycznej (galerii)  Sodų 4 .

„Gdybym musiała opowiedzieć w skrócie o wystawie, to jest o różnych zjawiskach niewyjaśnionych, o pewnego rodzaju talentach niezbadanych i o komunikacji pomiędzy wymiarami” – zdefiniowała swój projekt polska artystka.

Piłsudski i duchy

Wystawa „Oczy, które widzą wszystko” nawiązuje bezpośrednio do scenariusza filmowego napisanego dla Wytwórni Filmowej Paramount Pictures w 1940 przez jasnowidza Stefana Ossowieckiego na podstawie jego własnej biografii. Projekt jest kreatywną kontynuacją zapisów historycznych z eksperymentów przeprowadzanych przez Ossowieckiego i innych wizjonerów na początku XX wieku. Bazuje na udokumentowanych źródłach i tworzy nową narrację, która z łatwością łączy fakty z fikcją. Prowadzi to widza do szerszej idei komunikacji z bytem nieznanym, transmisji wiedzy poprzez niezwykłe środki wyrazu.

„Wszystko zaczęło się od przeczytania książki Stefana Ossowskiego i pomyślałam, że jego eksperymenty są ciekawym punktem wyjścia do dalszych badań. Mnie w ogóle interesują wszystkie zjawiska niewyjaśnione. Później temat zaczął się rozrastać. Zaczęłam czytać inne książki z początku XX wieku, tam są bardzo piękne i ciekawe fotografie, jak ludzie usiłowali uchwycić duchy. Zaczęłam interesować się metodami, jakie były stosowane. I ten projekt po prostu rósł i rósł” – wyjaśniła genezę pomysłu Żurada.

Projekt zrodził się podczas rezydencji na Nida Art Colony w roku 2015. Ma jednak bezpośrednie związki z Wilnem oraz polskimi postaciami historycznymi. „Trafiłam na Nida Art Colony i tam pracowałam właśnie nad tym projektem. Później chciałam zobaczyć Wilno, bo w trakcie pracy nad projektem pojawiły się różne wątki, które chciałam sprawdzić na miejscu. Bo na przykład ze Stefanem Ossowieckim był zaprzyjaźniony Piłsudski. Chciałam zobaczyć mauzoleom na Rossie oraz inne miejsca powiązane z tematem. Na miejscu dowiedziałam się, że w Wilnie był Polski Instytut Badań Mózgu, który znajdował się tam, gdzie obecnie znajduje się szpital psychiatryczny” – poinformowała artystka.

Wilno i wiersze

Małgorzata Żurada podkreśliła, że praca w Wilnie była bardzo owocna. „Bardzo mi się podoba w Wilnie, po prostu tutaj czuję się, jak w domu. Czuję, że nasze kultury są bardzo podobne. Nie czuję się tutaj obco. Bardzo mi się podoba Wilno. Podoba mi się architektura, ludzie i w ogóle jestem tutaj bardzo dobrze przyjmowana” – podkreśliła.

Podczas otwarcia wystawy swe wiersze przeczytała znana litewska poetka młodego pokolenia Aušra Kaziliūnaitė. „Ciekawiej jest, kiedy podczas otwarcia wystawy jest jakiś dodatkowy element dla ludzi, żeby coś jeszcze dodatkowo przeżyć, oprócz tego, aby zobaczyć, pogadać i napić się wina. Myślałam, co to mogłoby być. Zastanawiałam się nad zrobieniem perfomance’u. Później przypomniałam sobie, że w czasie pobytu w Wilnie poznałam  Aušrę i postanowiłam jej zaproponować współpracę” – podzieliła się z zw.lt artystka.

Stefan Ossowiecki urodził się w 1877 roku w Moskwie lub w okolicach Mohylewa. Był polskim inżynierem, zajmującym się zjawiskami paranormalnymi. Uważany był za jasnowidza. Ukończył studia inżynierskie w Petersburskim Instytucie Technologicznym. W 1933 roku napisał książkę „Świat mego ducha i wizje przyszłości”. Już w wieku 14 lat zauważył on u siebie umiejętność telepatycznego odbierania myśli, na studiach z kolei ujawniły się zdolności jasnowidzenia i telekinezy, zaś w wieku 35 lat pozostało jedynie jasnowidzenie i bilokacja. Seanse z Ossowieckim cieszyły się wielką popularnością. Bywał na nich Ignacy Paderewski czy Józef Piłsudski. Jego doświadczeniami interesowali się również Karol Szymanowski, Kazimierz Sosnkowski, Juliusz Osterwa. Ossowiecki przepowiedział okoliczności swojej śmierci. Poinformował przyjaciół, że gdy umrze, nie odnajdą jego ciała. Zginął w Powstaniu Warszawskim, najprawdopodobniej zamordowany przez gestapo 5 sierpnia 1944, podczas jednej z masowych egzekucji. Jego zwłok nie odnaleziono.

Małgorzata Żurada jest transdyscyplinarną artystką z Warszawy. W 2002 roku ukończyła Akademię Sztuk Pięknych w zakresie grafiki i projektowania graficznego. Brała udział w rezydencjach artystycznych w Polsce, Litwie, Finlandii, Niemczech, Norwegii i Indonezji. Jej zainteresowania koncentrują się wokół znaczeń i wierzeń. Swoje prace tworzy na podstawie teorii okultyzmu oraz rytuałów z przeszłości i teraźniejszości. Głównym obszarem jej badań są języki wizualne połączone z różnymi systemami wiary. Na przestrzeni lat, jej prace przekształcały się ze sztuki graficznej w bardziej konceptualne i efemeryczne projekty, wykorzystujące performatywny potencjał ciała, czasu i przestrzeni. W 2016 roku otrzymała stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, w ramach którego realizowany jest prezentowany w Wilnie projekt.

Wystawa organizowana jest we współpracy z Culture.pl ze wsparciem Litewskiej Rady ds. Kultury, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP, Ministerstwa Kultury Litwy oraz Instytutu Polskiego w Wilnie.

Adres: Przestrzeń artystyczna Sodų 4 w Wilnie, ul. Sodų 4
Wystawa będzie czynna do 17 marca.

Artykuł powstał w ramach projektu „Dialog pomiędzy narodami”, który jest współpfinansowany przez Fundusz Wsparcia Prasy, Radia i Telewizji.

Tagi:

srtfondas

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!