Wilno i Wileńszczyzna
Ewelina Mokrzecka

Krajewska: Oddawanie polskojęzycznego dziecka do litewskiego przedszkola na etapie rozwoju mowy jest błędem

Wiedza na Litwie na temat autyzmu jest dość niska. Brakuje specjalistów w tej dziedzinie – mówi logopedka Iwona Krajewska, właścicielka Gabinetu Logopedycznego na Litwie ,,Już mówię".

Kwiecień to Miesiąc Wiedzy na Temat Autyzmu. Jak mówi Iwona Krajewska, pierwszym sygnałem dla rodziców, który może sugerować istnienie tego zaburzenia jest brak mowy i umiejętności społecznych dziecka. ,,Ważniejsze od braku mowy są zaburzenia w obszarach umiejętności społecznych, czyli należy obserwować, czy dziecko w ogóle na nas reaguje, na swoje imię, które dla dwulatka powinno być silnym bodźcem, czy rozumie i wykonuje polecenia typu: ,,przynieś lalę“, „włóż piłkę do pudełka“. Ważne jest również to, jak się bawi dziecko, czy wykorzystuje zabawki zgodnie z ich funkcją: samolot lata, samochód jedzie, z klocków budujemy wieżę. Dla dziecka ważne są też wszystkie zabawy polegające na naśladowaniu: czynności, ruchów, gestów min np:. czy mówi ,,papa”,czy wskazuje części ciała. Następnym niezwykle ważnym elementem jest gest wskazywania paluszkiem, który powinien pojawić się około 9 miesiąca życia. Pokazywanie palcem to ważny sygnał, że rozwój społeczny dziecka przebiega prawidłowo – ono chce włączyć inną osobę w pole swojej uwagi i coś jej przekazać” – tłumaczy specjalistka. Dodaje, że na autyzm nie ma leków, a jedynie pewne formy terapii.

Poważne i trudne zaburzenie

W Europie żyje 5 mln osób z autyzmem, co oznacza, że 1 osoba na 150 dotknięta jest tym zaburzeniem. Według Centers for Desease Control and Prevention w Stanach Zjednoczonych autyzm wykrywany jest u 1 dziecka na 88. W Polsce mówi się o 1 przypadku na 300. Na Litwie każdego roku zaburzenia ze spektrum autyzmu są diagnozowane u około 300 dzieci.

,,Pomimo dużego postępu w diagnozie i metodach terapeutycznych, które są coraz lepsze, to jednak autyzm jest cały czas poważnym i trudnym zaburzeniem, ponieważ w znacznym stopniu dotyka wiele ważnych dla rozwoju funkcji – komunikacji, umiejętności społecznych i postrzegania sensorycznego , np. nietypowa reakcja na doświadczenia zmysłowe – zapachy, smaki, dźwięki” – podkreśla Krajewska.

Gdzie szukać pomocy? ,,Najpierw należy się zwrócić do pediatry, który skieruje nasze dziecko do neurologa, a ten z kolei do Centrum Rozwoju (Raidos Centras), gdzie dziecko zostanie poddane bardzo szczegółowym badaniom” – mówi logopedka. Dosyć prężnie działa też organizacja „ Dzieci deszczu” (Lietaus vaikai) , która skupia zarówno rodziny z dziećmi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu jak też specjalistów , pedagogów i terapeutów. Mimo wszystko, wiedza na temat autyzmu na Litwie wciąż jest na bardzo niskim poziomie. Brakuje specjalistów w tej dziedzinie. By wyjść temu naprzeciw w tym roku Ministerstwo Oświaty i Nauki przeznaczyło trzy stypendia dla osób pracujących z dziećmi ze spektrum autyzmu. Krajewska podjęła studia podyplomowe na Uniwersytecie SWPS w Warszawie na kierunku „Stosowanej analizy zachowania: przygotowanie do pracy z osobami z zaburzeniami rozwoju i zachowania”, na Litwie powszechnie ta metoda jest nazywana ABA. ,,SWPS to jedyna uczelnia w Polsce, która kształci terapeutów behawioralnych, a forma tej terapii jest bardzo skuteczną metodą, czego dowiodły setki badań i to cieszy. Metoda jest bardzo pracochłonna i czasochłonna. Skupia się na szczególnych technikach i metodach nauczania. Właściwie zmienia się cały styl życia, styl wychowania, kontaktu z dzieckiem, zmieniamy świat wokół dziecka, w ten sposób uczymy je nowych, społecznie akceptowanych zachowań Terapia behawioralna na Litwie jest dostępna jedynie w sektorze prywatnym, co wiąże się z obciążeniem budżetu rodzinnego” – zaznacza logopedka. „Szczerze polecam ten kierunek, jeżeli ktoś jeszcze nie ma planów na przyszłość. Są to naprawdę bardzo interesujące studia, a co najważniejsze – perspektywiczne i potrzebne’’ – dodaje.

Polskojęzyczne dzieci na Litwie dotknięte autyzmem

Na Litwie jest tylko kilku terapeutów upoważnionych do pracy z dziećmi. W Polsce działa już 30 ośrodków terapii behawioralnej i blisko 200 licencjonowanych terapeutów i superwizorów behawioralnych.

Ilu jest polskojęzycznych dzieci dotkniętych autyzmem? Na razie nikt nie prowadzi takich statystyk. ,,Zdaję sobie sprawę, że funkcjonowanie w środowisku wielojęzycznym takiego dziecka jest bardzo skomplikowane, ponieważ problemy z mową są jednym z podstawowych deficytów w autyzmie, jeden język jest dla niego dużym problemem, a opanowanie kolejnego – podwójnym. Z reguły w takich sytuacjach wybiera się jeden język. Oczywiście, są dzieci lepiej funkcjonujące, które opanowują kilka języków, ale wymaga to ogromnej pracy i konsekwencji” – mówi Krajewska. Dodaje, że na Litwie brakuje nie tylko litewskojęzycznych terapeutów specjalizujących się w terapii behawioralnej, a też z językiem polskim.

,,Z tego co się orientuję, wielu rodziców decyduje się na wyjazd do Polski. Tam stawiają diagnozę, jeżdżą na terapie, na turnusy rehabilitacyjne. Niektórzy po prostu się decydują na oddanie dziecka do litewskiego przedszkola ze względu na to, że uzyskają tam większą pomoc. To jest bardzo trudne, bo dziecko najlepiej się czuje w swoim ojczystym języku. I terapia w języku polskim byłaby dla niego najbardziej odpowiednia. Niektórzy rodzice sami prowadzą terapię w domu, są nadzorowani przez litewskich specjalistów” – opowiada. Jednocześnie podkreśla, że ,,język ojczysty to najważniejsze, co rodzic może przekazać dziecku”. ,,Mówienie w tym języku bardzo dobrze wpływa na rozwój emocjonalny dziecka. Praktyka oddawania dziecka do przedszkola z językiem litewskim na tym etapie, kiedy mowa się rozwija, jest błędem” – zaznacza Krajewska.

***

Iwona Krajewska do końca kwietnia udziela bezpłatnych konsultacji dla rodziców, którzy są zaniepokojeni rozwojem swojego dziecka. Spotkania polegają na obserwacji dziecka, jego zachowania, sposobu zabawy i komunikacji. Więcej informacji: https://www.facebook.com/polskilogopedaLitwa/

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!