Wilno i Wileńszczyzna
Tomasz Otocki zw.lt

Konferencja Maja nad Wilią: Gąszcz wątków polsko-litewskich potrzebuje rozjaśnienia

Czy Polacy przyczynili się do niepodległości Litwy, a prawdziwy patriota litewski mógł nie znać języka litewskiego? "Nic tu nie jest proste, nie ma łatwych prawd, które można sklasyfikować" - mówi Tomasz Kuba Kozłowski z Domu Spotkań z Historią w Warszawie, który wczoraj w Instytucie Polskim przedstawił prezentację "Pod znakiem Pogoni. Polacy za niepodległą...Litwą!". Prezentacja była częścią konferencji "Niepodległość niejedno ma imię" w ramach Festiwalu "Maj nad Wilią".

Podczas konferencji otwarto także wystawę Jana Skłodowskiego „Litewskim szlakiem Narutowiczów”, o której opowiedział sam autor.

„Kiedy wędrujemy szlakiem braci Narutowiczów, nieodparcie nasuwa się refleksja, że czasy, w których żyli, które im się raptownie skończyli, trwają dają. Mieli przewidywania, plany, marzenia, co się stanie w Litwie, w Polsce, czy te kraje się porozumieją, czy nawiążą szerszą współpracę. To wszystko było dla nich nieznane, bo tych czasów nie doświadczyli. My jesteśmy bogatsi o to, bo wiemy, co się stało. Możemy się zastanawiać, dywagować, czy to, co oni planowali, choć w części się spełniło” – rozważał Skłodowski.

„Rodzinne braterstwo jest symbolem szerszej sprawy – braterstwa dwóch narodów: polskiego i litewskiego” – mówił Jan Skłodowski zachęcając do podróży po Żmudzi śladami Narutowiczów.

Z kolei Tomasz Kuba Kozłowski swoją pezentację poświęcił nie tylko braciom Narutowiczom. Znalazło się w niej wiele postaci, o których nie da się jednoznacznie powiedzieć, byli Polakami czy Litwinami. W okresie budzenia się litewskiej tożsamości narodowej częstokroć o litewskim patriotyzmie pisano po polsku. Z polskich dworów wywodzą się na przykład pierwsze polskie poetki, pisarki i działaczki narodowe: Gabrielė Petkavičaitė-Bitė, Žemaitė, Felicija Bortkevičienė.

Często podziały szły środkiem rodzin. Na przykład w rodzeństwie Ivanauskasów Tadas był litewskim działaczem, profesorem, jego brat Jerzy Iwanowski był bliskim współpracownikiem Józefa Piłsudskiego, ministrem spraw zagranicznych Litwy Środkowej, z kolei trzeci brat Wacłau Iwanouski został wybitnym działaczem białoruskim, wydawcą, ministrem.

Swojej tożsamości, nie do końca polskiej, lecz niezupełnie litewskiej, poszukiwał przez całe życie także Michał Römer.

„Nieprawdopodobnie skomplikowany gąszcz wątków polsko-litewskich potrzebuje rozjaśnienia, wiedzy, orientacji, której nam tak strasznie brakuje. Potrzebuje refleksji nad tym dziedzictwem” – uważa Tomasz Kuba Kozłowski. Jego zdaniem dzisiaj Polacy nie mają bladego pojęcia o swoim najbliższym sąsiedzie, nie mają też jako społeczeństwo wiedzy o historii obu tych narodów. To samo można powiedzieć o Litwie.

Po konferencji debatę poświęconą Oskarowi Miłoszowi przeprowadzili Tomasz Otocki z „Przeglądu Bałtyckiego”, Romuald Mieczkowski, organizator „Maja nad Wilią” oraz redaktor pisma „Naujoji Romuva” Andrius Konickis.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!