Konferencja EFHR: W zakresie praw mniejszości nic się nie zmieniło

"Żadne istotne zmiany w zakresie ochrony praw mniejszości narodowych nie nastąpiły, nie wszystkie rekomendacje organizacji międzynarodowych zostały wcielone w życie" - powiedziała na początku konferencji poświęconej prawom mniejszości narodowych na Litwie Krystyna Wojciukiewicz z Europejskiej Fundacji Praw Człowieka. Dzisiaj w Wilnie naukowcy i eksperci z Litwy, Polski i innych krajów europejskich dyskutują na temat „Prawa mniejszości narodowych w świetle litewskiego prawa a prawo międzynarodowe i oczekiwania mniejszości narodowych”.

Konferencja EFHR: W zakresie praw mniejszości nic się nie zmieniło

Fot. Joanna Bożerodska

„Ktoś może zapytać, dlaczego ponownie organizujemy konferencję poświęconą problematyce praw mniejszości narodowych. Przecież przed rokiem w tej samej sali zorganizowaliśmy podobną konferencję „Ochrona praw mniejszości narodowych na Litwie: tendencje pięciu lat”, a w maju odbyła się konferencja „Pisownia imion i nazwisk – wyzwania i decyzje”. Wówczas również rozmawialiśmy o prawach mniejszości narodowych i zobowiązaniach Litwy w tej dziedzinie, po co robić to ponownie? Otóż dlatego, że po upływie roku żadne istotne zmiany w zakresie ochrony praw mniejszości narodowych nie nastąpiły, nie wszystkie rekomendacje organizacji międzynarodowych zostały wcielone w życie” – mówiła witając zebranych Krystyna Wojciukiewicz z Europejskiej Fundacji Praw Człowieka.

„Dzisiejszym naszym celem jest nie tylko podsumowanie konkretnych kroków podjętych w ostatnich latach w zakresie polepszenia ochrony praw mniejszości narodowych, ale i wyznaczenie kierunku, w którym należy podążać, aby prawa mniejszości narodowych w RL znalazły się pod odpowiednią ochroną, odpowiadającą zobowiązaniom międzynarodowym państwa. Chcemy, by ta konferencja zwróciła uwagę instytucji państwowych, nowo wybranego Sejmu oraz społeczeństwa na konieczność wprowadzenia odpowiednich zmian w zakresie ochrony praw mniejszości narodowych” – dodała Wojciukiewicz.

„Dziękuję Europejskiej Fundacji Praw Człowieka, że po raz kolejny na miejsce organizowanych konferencji i szkoleń wybiera Samorząd Miasta Wilna. Chciałbym też podziękować za współpracę przy projekcie, którego realizacja bez pomocy EFHR byłaby niemożliwa – stworzeniu polskiej wersji strony internetowej samorządu, co jest ważne zarówno dla władz miasta, jak i jego mieszkańców” – zaznaczył w swoim przemówieniu mer Wilna Remigijus Šimašius.

„Będę mówił z dwóch pozycji – jako mer miasta i jako przewodniczący Ruchu Liberałów. Mam satysfakcję, że Wilno jest jednym z najbardziej przyjaznych wobec mniejszości narodowych samorządów, a Ruch Liberałów jest jedną z najbardziej otwartych na kwestie praw mniejszości narodowych partii. Jako samorząd zapewniamy interesantom możliwość porozumiewania się w pięciu językach: litewskim, polskim, rosyjskim, angielskim i migowym. Jest to możliwe nie tylko w tym budynku, ale i w innych podległych instytucjach. Sytuacja nie jest idealna, zakres usług powinien być rozszerzony. Niedawna sytuacja przed wyborami przypomniała nam, że, jak się okazuje, trudno jest w Wilnie otrzymać konsultacje prawne w języku rosyjskim, szczególnie w niektórych okręgach – i jest to sygnał dla samorządu, by informować ludzi, że mogą żądać takiej pomocy” – mówił mer.

„Niektóre działania są symboliczne – na przykład dwujęzyczne tabliczki z nazwami ulic. Nie są to oficjalne tablice, ale sądzę, że ten symbol jest nie mniej ważny, bo jest oznaką szacunku wobec wszystkich wspólnot narodowych mieszkających w Wilnie. Sygnałem, że są doceniane, potrzebne, że szanowana jest ich przeszłość historyczna i teraźniejszość” – dodał mer Wilna.

Jako błąd mer określił fakt, że w tym roku wśród wspieranych przez samorząd projektów nie znalazły się projekty polskich instytucji i organizacji na Litwie. Šimašius zapowiedział, że w przyszłym roku zostanie wprowadzony nowy system przyznawania dotacji – projekty mniejszości narodowych będą otrzymywały dodatkowe punkty lub zostaną dla nich utworzone specjalne kwoty.

„Stanowisko Departamentu Mniejszości Narodowych jest takie, że polityka mniejszości narodowych i jej realizacja to proces dynamiczny i obustronny, którego sukces zależy od wszystkich uczestników tego procesu. Z jednej strony, ważne jest, na ile Litwini są otwarci, gotowi przyjąć, zrozumieć i cieszyć się z tego, że ich sąsiedzi, współpracownicy, współobywatele mogą pielęgnować swoją kulturę, a robiąc to czują się częścią naszej wspólnej ojczyzny. Z drugiej strony, aby zostały zagwarantowane prawa i spełnienie potrzeb mniejszości narodowych, zachowanie tożsamości narodowej, muszą one wszechstronnie uczestniczyć w społecznym, politycznym i kulturowym życiu kraju” – podkreślił w swojej prezentacji Artur Zapolski, starszy specjalista Wydziału Kontaktów ze Wspólnotami Mniejszościowymi w Departamencie ds. Mniejszości Narodowych przy Rządzie RL.

W trakcie konferencji wykłady wygłoszą między innymi: Jennifer Croft, starsza doradczyni Wysokiego Komisarza ds. Mniejszości Narodowych Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie oraz dr. Hanna Vasilevich z Europejskiego Centrum ds. Mniejszości (European Centre for Minority Issues) w Niemczech.

Z odczytami wystąpią również: prof. dr. hab. Bogusław Grużewski, dyrektor Instytutu Badań Rynku Pracy (LCBS), dr Grigorijus Potašenko, dyrektor Centrum studiów nad Wspólnotami Kulturowymi na Wydziale Historii Uniwersytetu Wileńskiego, dr Elżbieta Kuzborska, sekretarz naukowy Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy, dr Katarzyna Miksza, wykładowca na uniwersytecie Michała Romera w Wilnie oraz ekspert dr Łukasz Wardyn.

PODCASTY I GALERIE