Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

Inspektor Etyki: Skarga Cytackiej na zw.lt jest bezpodstawna

Krytyka osoby publicznej, jakakolwiek byłaby kąśliwa czy surowa, jest dozwolona. Ponadto, jak wskazuje Europejski Trybunał Praw Człowieka, w społeczeństwie demokratycznym instytucje władzy i jej przedstawiciele są poddawani stałemu badawczemu spojrzeniu. To odpowiedź Służby Inspektora Etyki Dziennikarskiej na skargę Renaty Cytackiej, która wnioskowała, że publikacja w portalu zw.lt narusza jej godność osobistą.

W końcu września ubiegłego roku Renata Cytacka wniosła skargę do Służby Inspektora Etyki Dziennikarskiej w związku z publikacją Czy powtórzy się casus Cytackiej w portalu zw.lt. W swoim wniosku utrzymywała, że informacja zawarta w publikacji jest niezgodna z prawdą oraz narusza jej godność osobistą, a także jest nieetyczna. Wnioskodawczyni domagała się usunięcia opublikowanego tekstu oraz publicznych przeprosin.

W połowie stycznia inspektor etyki dziennikarskiej Gražina Ramanauskaitė-Tiumenevienė ogłosiła swoją decyzję w tej sprawie. W orzeczeniu inspektor przypomina przede wszystkim, że zawarta w publikacji informacja dotyczyła Wnioskodawczyni jako osoby publicznej w okresie, gdy pełniła ona funkcje wiceministra energetyki.

„Należy zaznaczyć, że osoba publiczna nie korzysta z takiej samej obrony godności osobistej jak osoba prywatna. Krytyka osoby publicznej, jakakolwiek byłaby kąśliwa czy surowa, jest dozwolona. Oznacza to, że osoba publiczna powinna być bardziej umiarkowana w stosunku do wyrażanej pod jej adresem krytyki, powinna tolerować nieistotne niedokładności w informacji na swój temat. Publiczna osoba ma jednak prawo do obrony godności osobistej i własnej reputacji. Prawo do własnych przekonań i ich wyrażania nie jest absolutne i jest niekompatybilne z ogłaszaniem informacji obraźliwej, naruszającej godność osobistą osoby publicznej bądź dezinformacji” – podkreśla inspektor. W swoich dalszych wywodach orzeka jednak, że w przypadku publikacji w portalu zw.lt etyka dziennikarska nie została naruszona.

Oczywiste jest, że nadawca nie miał na celu poniżenia czy naruszenia praw Wnioskodawczyni

„Za każdym razem podczas analizowania zaskarżonej informacji, konkretnych twierdzeń, konieczne jest określenie i ocena podstawowego celu informacji, czyli ważne jest wyjaśnienie, do czego dążył nadawca, ogłaszając konkretną informację: do omówienia wydarzenia, sytuacji czy też zaszkodzenia, zlekceważenia praw i uzasadnionych oczekiwań osoby, której dotyczy informacja. W danym przypadku zarówno z tytułu publikacji, jak i jej treści jasno wynika, że nadawca informacji wyraził swoją subiektywną ocenę na temat żądania szefa rządu Algirdasa Butkevičiusa, skierowanego do ministra kultury Šarūnasa Birutisa, aby ten zdymisjonował swojego zastępcę Vytautasa Vigelisa“ – czytamy w odpowiedzi Służby Inspektora Etyki Dziennikarskiej.

Inspektor zaznacza w swoim piśmie, że autor publikacji, posługując się metodą zestawienia faktów, porównał podobieństwa obu sytuacji: gdy minister energetyki Jarosław Niewierowicz po mianowaniu na stanowisko wiceministra Renaty Cytackiej bez zgody premiera, został przez niego zdymisjonowany oraz gdy minister kultury Šarūnas Birutis bez uzgodnienia z szefem rządu mianował na swego zastępcę Vytautasa Vigelisa. Autor przedstawił swoje rozważania na temat możliwych następstw – rozpadu koalicji – gdyby Partia Pracy i premier nie doszli do porozumienia w sprawie wiceministra kultury.

„Z kontekstu jasno wynika, że nadawca analizuje i ocenia działania premiera Algirdasa Butkevičiusa w sytuacji, gdy możliwy jest rozpad koalicji rządzącej, szef rządu jest krytykowany, poddawana w wątpliwość jest jego zasadniczość, pojawiają się rozważania o stosowaniu podwójnych standardów. Toteż oczywiste jest, że nadawca nie miał na celu poniżenia czy naruszenia praw Wnioskodawczyni” – pisze inspektor.

Taka informacja może być nieprzyjemna i niewygodna dla Wnioskodawczyni, sposób przedstawienia informacji i jej treść nie narusza jednak zasad etyki zawodowej

„Zaskarżone sformułowanie „Renata Cytacka nie urządzała pijackich burd, jedynie medialne“, jest subiektywną oceną nadawcy – opinią na temat zachowań i działań Wnioskodawczyni jako osoby publicznej. Opinia jest uzasadniona szeroko w sferze publicznej omówionym i roztrząsanym zachowaniem Wnioskodawczyni – publicznie oskarżyła ona prezydent Litwy o kłamstwa, wywieszała na swoim domu polską flagę podczas polskich świąt narodowych, a nie wywieszała litewskiej podczas litewskich oraz jako jedyna z całego rządu nie podała się do dymisji, gdy Grybauskaitė po reelekcji powtórnie formowała gabinet ministrów. Toteż takie zachowanie nadawca mógł słusznie określić jako „wszczynanie publicznych incydentów”. Przyznać należy, że taka informacja może być nieprzyjemna i niewygodna dla Wnioskodawczyni, sposób przedstawienia informacji i jej treść nie narusza jednak zasad etyki zawodowej” – informuje inspektor.

„Nawet w przypadku, gdyby publikacja zawierała krytykę Wnioskodawczyni jako osoby publicznej, należy zaznaczyć, że przy rozpatrywaniu skarg osób publicznych i analizowaniu kwestii odpowiedzialności nadawcy powinny być brane pod uwagę tylko znaczne, zasadnicze odchylenia od prawdy, z uwzględnieniem prawa każdego obywatela do rozpatrywania i oceny działań instytucji czy urzędników publicznych, wskazywania braków ich pracy. Nadawca publikując krytyczną informację ma prawo podawać w wątpliwość decyzje przedstawicieli władzy i ich działania, nie zgadzać się z nimi” – dodaje Służba Inspektora Etyki Dziennikarskiej.

„Artykuł 9 Ustawy o Informowaniu Społeczeństwa przewiduje prawo każdego obywatela do krytykowania działalności instytucji państwowych i samorządowych oraz urzędników. Poza tym w praktyce Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Sądu Najwyższego Litwy zostało skonstatowane, że obywatele mają zagwarantowane prawo do wyrażania krytycznej opinii na temat instytucji i przedstawicieli władzy. Prześladowanie za taką krytykę jest zakazane” – przypomina służba.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!