Wilno i Wileńszczyzna
Dorota Skoczyk

Film o Kazimierzu Leskim w Wilnie: Historia legendarnego oficera wywiadu

"Premiera filmu miała miejsce w styczniu, a tydzień temu minister kultury RP Piotr Gliński nagrodził film w kategorii najlepszego filmu edukacyjnego 2017, dostaliśmy nagrodę podczas festiwalu w Gdyni. "-po projekcji filmu "Kazimierz Leski" w Domu Kultury Polskiej w Wilnie powiedziała jego reżyserka Małgorzata Brama.

„Mieliśmy pokaz w Paryżu, teraz w Wilnie i cieszymy się, że możemy z tym filmem tak jeździć i go pokazywać”- powiedziała reżyserka.

Film „Kazimierz Leski” to opowieść o legendarnym asie polskiego wywiadu, powstańcu warszawskim, honorowym obywatelu Warszawy i Izraela. Historia filmu oparta jest m.in. na autentycznych relacjach ostatnich żyjących żołnierzy Batalionu „Miłosz”, podkomendnych Kazimierza Leskiego oraz jego przyjaciół i najbliższej rodziny.

„Film jest przeznaczony dla widzów w wieku od lat 12 do ponad stu. Jest to film przede wszystkim edukacyjny. Otrzymał nagrodę prezesa Telewizji Polskiej i pierwszą nagrodę na Festiwalu Filmów Polonijnych”- powiedziała Małgorzata Brama.

Film został nakręcony w formie dokumentu fabularyzowanego. W rolę Kazimierza Leskiego wcielił się Borys Jażnicki, który również uczestniczył w spotkaniu w Wilnie.

Małgorzata Brama specjalizuje się w filmach historycznych. Przy swoich produkcjach często współpracowała z BBC czy Chanell History. Autorka znana jest głównie z filmów o Powstaniu Warszawskim, a w szczególności z trzyczęściowej opowieści „Radosław” o Janie Mazurkiewiczu. Film dokumentalny o Kazimierzu Leskim powstał na zlecenie Związku Powstańców Warszawskich.

„Praca nad filmem dokumentalnym „Kazimierz Leski” trwała ponad rok. Są to archiwalne dokumenty, pisane przez niego listy, prywatne rzeczy itd. Były to również informacje od powstańców, historyków, różne publikacje i książki. Tych materiałów było sporo. Trzeba było wybrać najważniejsze rzeczy. Sam Leski nie pisał pamiętników, większość informacji pochodzi właśnie z archiwów”- powiedziała reżyserka filmu dokumentalnego.

„Teraz jestem na etapie ukończenia filmu o cudzoziemcach, którzy brali udział w Powstaniu Warszawskim. Byli to między innymi pokazani w filmie Gruzini, a także Rosjanie, Ukraińcy, Nigeryjczyk, Łotysze, Kanadyjczyk, Amerykanin, Włosi, Francuzi, Holendrzy. O Litwinach akurat nie mam udokumentowanej informacji. Najwięcej zaś było Słowaków i Gruzinów”- powiedziała Małgorzata Brama.

Kazimierz Leski urodził się w 1912 r. w Warszawie. Ukończył Wydział Mechaniczny Państwowej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn i Elektroniki. W 1936 roku wyjechał na kontrakt do Holandii, gdzie pracował w stoczniach. Był m.in. współprojektantem łodzi podwodnych ORP „Orzeł” i ORP „Sęp”, budowanych na zamówienie Polskiej Marynarki Wojennej.

W wojnie obronnej 1939 r. brał udział jako pilot. Jednak już 17 września został zestrzelony przez Sowietów i wzięty do niewoli. Dzięki niezwykłemu sprytowi udało mu się zbiec z miejsca osadzenia. Włączył się do polskiej organizacji wywiadowczej Muszkieterzy. Następnie, po jej rozwiązaniu, przeniesiony do Związku Walki Zbrojnej, a następnie do II Oddziału Komendy Głównej Armii Krajowej. Zajmował się wywiadem komunikacyjnym i kontrwywiadem, a także tworzeniem szlaków kurierskich na froncie zachodnim.

Kazimierz Leski ps. „Bradl” wielokrotnie podróżował po Zachodniej Europie pod fałszywymi tożsamościami. Jednym z najbardziej znanych tożsamości Leskiego był niemiecki gen. Julius von Hallman. To właśnie po tym nazwiskiem polski szpieg wykradł planu niemieckich umocnień na zachodzie Europy – Wału Atlantyckiego.

Leski do końca wojny nie został przez Niemców rozpracowany. Przez ten okres używał bardzo wielu pseudonimów: „37”, „Bradl”, „Leon Juchniewicz”, „Karol Jasiński”, „Juliusz Kozłowski”, „gen. Julius von Hallman”, „gen. Karl Leopold Jansen”, „Pierre” oraz „Jules Lefebre”. W powstaniu warszawskim walczył jako dowódca kompanii batalionu Miłosz. Za męstwo został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari i 3-krotnie Krzyżem Walecznych. Po kapitulacji uciekł z kolumny jenieckiej. Należał także do drugiej konspiracji.

Po wkroczeniu sowietów do Polski rozpoczął pracę w Stoczni Gdańskiej, jednakże cały czas utrzymywał kontakt z podziemiem niepodległościowym. W lipcu 1945 roku został aresztowany przez Urząd bezpieczeństwa. W procesie I Komendy WiN sąd skazał go na 12 lat więzienia. Wyrok zmniejszono do sześciu lat. Jednakże po odbyciu kary Kazimierza Leskiego skazano ponownie na 10 lat „za współpracę z okupantem”. Zwolniony został w 1955 r., a dwa lata później został zrehabilitowany. Zmarł w 2000 roku w Warszawie.

Tagi:

srtfondas

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!