Wilno i Wileńszczyzna
Małgorzata Kozicz

Dziedzictwo kulturowe Polaków i Żydów na Litwie zaprezentowane na płycie DVD

"Dziedzictwo kulturowe wymaga stałego aktualizowania poprzez mówienie o nim, informowanie, uświadamianie społeczeństwa" - mówili uczestnicy spotkania poświęconego prezentacji płyty przedstawiającej obiekty spuścizny kulturowej mniejszości polskiej i żydowskiej na Litwie, które odbyło się w Departamencie Mniejszości Narodowych przy Rządzie RL. Prezentacja stała się okazją do dyskusji o znaczeniu dziedzictwa mniejszości narodowych dla nich samych, ale też dla historii i współczesności Litwy.

„Jest to druga część płyty DVD, poświęconej dziedzictwu wspólnot narodowych na Litwie, tym razem do kontynuowania tej inicjatywy zaprosiliśmy społeczności polską i żydowską. Cieszymy się, że przedstawiciele tych wspólnot bardzo się zaangażowali, pomagali wybierać obiekty, rozważali, który jest ważniejszy. Na płycie znalazło się 15 obiektów polskich i 15 żydowskich” – powiedziała rozpoczynając spotkanie Vaiva Vėželytė-Pokladova, kierownik Działu Polityki Mniejszości Narodowych i Informacji Departamentu Mniejszości Narodowych.

Autorem panoramicznych zdjęć prezentowanych na płycie jest fotograf Kostas Šukevičius.

Jak dodała, prezentacja płyty stała się pretekstem do rozmowy o tym, co znaczy dla mniejszości narodowych zachowanie ich dziedzictwa.

„Może to nie tylko rola zachowania spuścizny kulturowej, lecz także dowód uznania – na ile są docenieni, ważni dla państwa” – rozważała Vėželytė-Pokladova.

„Mówiąc pół żartem, mam nadzieję, że zdjęcia na płycie nie okażą się zbyt piękne, tak że widzom wystarczy sam cyfrowy zapis ich wizerunku. Odwrotnie, liczę, że zachęcą do wybrania się i odwiedzenia tych miejsc, obiektów na żywo. Dziedzictwo mniejszości narodowych to integralna część naszego dziedzictwa” – podkreślił moderator spotkania, redaktor portalu bernardinai.lt Donatas Puslys.

„Powinniśmy rozumieć, że dziedzictwo kulturowe wspólnot narodowych to ogromny potencjał, który pozwala nam zrozumieć swoją tożsamość, swoją przeszłość i pomóc w tworzeniu pięknej współczesnej Litwy” – zauważyła z kolei Diana Varnaitė, dyrektor Departamentu Dziedzictwa Kulturowego.

Jak podkreśliła Varnaitė, dziedzictwo materialne i duchowe są nierozerwalnie ze sobą połączone. O ile kiedyś więcej uwagi poświęcano rzeczom namacalnym – np. wyremontowaniu dachu czy renowacji budynku, o tyle teraz równie ważne staje się odrodzenie tradycji, między innymi dziedzictwa kulinarnego, które pomaga określić tożsamość danej mniejszości.

„Nie wystarczy samo restaurowanie, potrzebne jest stałe aktualizowanie dziedzictwa, opowiadanie, informowanie, na przykład poprzez tablice informacyjne, które mogą być ważnym źródłem wiedzy, zwłaszcza dla ludzi młodych” – mówiła Diana Varnaitė.

Jako jeden z przykładów odrodzonego obiektu dziedzictwa kulturowego wspomniała Pałac Balińskich w Jaszunach, który stał się ważnym ośrodkiem kulturowym w rejonie solecznickim. „Odbywa się współpraca muzeum z Uniwersytetem Wileńskim i bardzo ważne, że społeczność polska mocno utożsamia się z tymi obiektami” – powiedziała dyrektor Departamentu Dziedzictwa Kulturowego.

Główny archiwar Litwy Ramojus Kraujalis opowiedział o dziedzictwie mniejszości narodowych zachowanym w archiwach. Jak zauważył, w różnych okresach część zbiorów została zniszczona, nie ma spójnych kolekcji materiałów archiwalnych, nadal jednak wszyscy zainteresowani mogą znaleźć w archiwach wiele informacji dotyczących spuścizny wspólnot narodowych na Litwie.

„Poszukiwania są bardzo wciągające, czasami skomplikowane, jednak radość odkrycia powinna wynagrodzić te trudy” – zapewnił archiwar. Jego zdaniem właściwe poznanie i ocena przeszłości pomaga w tworzeniu przyszłości.

„Zawsze pytany o znaczenie archiwów cytuję George’a Orwella: „Kto kontroluje przeszłość, ten ma władzę nad przyszłością, kto kontroluje teraźniejszość, w tego rękach jest przeszłość”” – zauważył Kraujalis.

Pełniąca obowiązki dyrektora Departamentu Turystyki Indrė Trakimaitė-Šeškuvienė przedstawiła główne tendencje turystyki na Litwie i wpływ dziedzictwa kulturowego na atrakcyjność kraju. Dziennikarka, autorka książek Aurelija Arlauskienė opowiedziała o współistnieniu różnych narodów i bogactwie ich dziedzictwa kulturowego na Wileńszczyźnie. Z kolei przedstawiciel litewskiej Wspólnoty Żydów Martynas Užpelkis przybliżył sytuację zachowania dziedzictwa żydowskiego na Litwie.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!