Wilno i Wileńszczyzna
Antoni Radczenko

Ažubalis o pisowni nazwisk: Popieramy „Tłokę”

To bardzo prawdopodobne, że podczas wiosennej sesji sejm zaaprobuje projekt ustawy tzw. „Tłoki na rzecz państwowego języka litewskiego'',  który nie zezwala na oryginalny zapis nazwiska na pierwszej stronie paszportu.

Projekt popierają konserwatyści, czyli największa partia opozycyjna. „Będąc obywatelem Litwy w pierwszej kolejności szanuję konstytucję. Sądzę, że taki pogląd muszą mieć wszyscy obywatele Litwy oraz osoby mieszkające na Litwie” – wyjaśnił zw.lt pogląd partii poseł i były minister spraw zagranicznych Litwy Audronius Ažubalis. Przeciwko w zasadzie są tylko liberałowie oraz AWPL.

Ažubalis: Nie będę powtarzał argumentów

Sejm we czwartek skierował projekt, który przewiduje zapis nazwiska w formie oryginalnej tylko na dalszych stronach paszportu, pod obrady sejmowego Komitetu Oświaty, Nauki i Kultury. Projekt przygotowała obywatelska inicjatywa „Tłoka na rzecz państwowego języka litewskiego” w skład której wchodzą osoby o poglądach narodowych i nacjonalistycznych. Wcześniej zarejestrowano projekt autorstwa Ireny Šiaulienė i Gediminasa Kirkilasa, który zezwala na oryginalną pisownię nazwisk w oficjalnych dokumentach.

„Nie mogę mówić w imieniu całej partii. Dzisiaj na posiedzeniu frakcji omówiliśmy tę kwestię i postanowiliśmy poprzeć inicjatywę „Tłoki”. Przede wszystkim sądzę, że nasza konstytucja jest czymś dobrym. Będąc obywatelem Litwy w pierwszej kolejności szanuję konstytucję. Sądzę, że taki pogląd muszą mieć wszyscy obywatele Litwy oraz osoby mieszkające na Litwie, którzy obywatelstwa nie posiadają” – powiedział zw.lt Ažubalis.

Poseł jest przekonany, że dany projekt będzie korzystny dla mniejszości narodowych. „Dlatego sądzę, że inicjatywa „Tłoki” w sposób konstytucyjny pomoże zrealizować pewne oczekiwania przedstawicieli mniejszości narodowych w kwestiach zapisu imienia i nazwiska. (…) Nie będę powtarzał argumentów, ale jest taka sprawa, że w żadnym cywilizowanym kraju nie ma tak, jak chce tego część przedstawicieli mniejszości narodowych na Litwie. W czasie swej mowy w sejmie pracownik akademicki Jovaiša powiedział, że ani we Francji, ani w Wielkiej Brytanii, ani w USA nie będziemy mogli zapisać nazwiska „Jovaiša” czy „Graužinienė” tak, jak my tego chcemy. Bo wszystkie zapisy są tam w języku państwowym” – oświadczył polityk, dodając, że taki sam tryb obowiązuje w Polsce.

Co nie jest zgodne z prawdą, ponieważ w artykule 7. 1. Ustawy o mniejszościach narodowych i języku regionalnym RP, jest zapisane, że „Osoby należące do mniejszości mają prawo do używania i pisowni swoich imion i nazwisk zgodnie z zasadami pisowni języka mniejszości, w szczególności do rejestracji w aktach stanu cywilnego i dokumentach tożsamości”.

Zdaniem Ažubalisa ten przepis nie działa. „Ta możliwość prawna nie jest wniesiona do państwowego rejestru. Obywatel, który zapisał nazwisko nie w języku polskim napotyka mnóstwo trudności, podczas potwierdzania dyplomów, wyrabiania prawa jazdy czy w banku. Dlatego tak się dzieje, że w państwowych rejestrach tego nie ma” – wyjaśnił swój pogląd polityk.

Masiulis: Nazwisko to osobista własność każdego człowieka

Ruch Liberałów po raz kolejny potwierdził, że ich pogląd w tej kwestii się nie zmienił.  „Głosowaliśmy, aby projekt obywatelski był rozpatrywany nie w Komitecie Oświaty, Nauki i Kultury, a w Komitecie Prawa i Praworządności. W sprawie pisowni nazwisk stoimy jednak konsekwentnie na swoim stanowisku – uważamy, że już dawno należało uprawomocnić pisownię łacińskich liter, których nie ma w alfabecie litewskim w dokumentach tożsamości. Jesteśmy szczerze przekonani, że imię i nazwisko to osobista własność każdego człowieka i żadna władza, żadne ustawy i żaden sejm nie mogą decydować w jaki sposób dany osoba może zapisać swoje nazwisko. Nie raz dążyliśmy do uprawomocnienia takiej możliwości i wspieraliśmy takie projekty, niestety w sejmie wciąż jeszcze nie ma woli politycznej, by rozwiązać taką – moim zdaniem – prostą kwestię i podjąć decyzję, która odpowiadałaby wizerunkowi współczesnego państwa i współczesnego społeczeństwa” – powiedział w rozmowie z zw.lt szef liberałów Eligijus Masiulis.

Liberał sądzi, że konkretne decyzje w tej kwestii, jeszcze długo nie zostaną podjęte. „Teraz papierkiem lakmusowym jest projekt inicjatywy obywatelskiej, postanowiono go jednak przełożyć do wiosennej sesji. Sądzę, że taki sam los może spotkać pozostałe projekty. Oczywiście, bardzo szkoda, ale wątpię, że jeszcze w tej sesji dojdzie do podjęcia konkretnych decyzji” – podkreślił Masiulis.

Mazuronis: Nie będzie dyscypliny partyjnej

Stanowisko Partii Pracy można nazwać chwiejnym. „Moim zdaniem musimy przyjąć ta ustawę, aby zakończyć nareszcie te polityczne spekulacje. Według mnie ta kwestia została zbyt mocno upolityczniona. To dotyczy i jednej, i drugiej strony. Ludzie mają prawo zapisywać nazwiska używając takich, a nie innych liter. Nie widzę problemu w literkach” – oświadczył w rozmowie z zw.lt  Mazuronis.

Polityk nie chciał jednak odpowiedzieć konkretnie, który projekt poprze podczas głosowania. „Osobiście mnie zadowoli każdy projekt” – wyjaśnił polityk.

„Tłoka na rzecz państwowego języka litewskiego” zebrała odpowiednią liczbę podpisów ( zgodnie z konstytucją, aby zarejestrować społeczną inicjatywę ustawodawczą, wystarczy zebrać 50 tys. podpisów, narodowcy zebrali 67 tys. – przyp. red.) pod projektem ustawy o pisowni nielitewskich nazwisk, który zakłada, że nazwiska nielitewskie w oryginalnej formie byłyby zapisywane na dalszych stronach paszportu. Ponadto projekt narodowców wskazuje, iż alfabet litewski tworzą 32 litery. Dotąd żaden akt prawny tego nie regulował.

„Imię i nazwisko nie są wyłącznie własnością danej osoby. Używa ich nie sama osoba, ale i społeczeństwo. Potrzebne są do nazwania osoby i wyróżnienia jej spośród innych. Imię i nazwisko ciągle wychodzą z domu, trafiają do przestrzeni publicznej, funkcjonują w różnych instytucjach. Dlatego ich zapis powinien być wygodny dla większości obywateli” –  mówił dzisiaj z trybuny sejmowej Eugenijus Jovaiša, jeden z inicjatorów projektu.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!