80. rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego

12 maja 1935, w kolejną rocznicę zamachu stanu z roku 1926, o godzinie 20.45 odszedł z tego świata jeden z twórców polskiej niepodległości Józef Klemens Piłsudski. Wiadomość o śmierci Marszałka wywołała w Polsce olbrzymie poruszenie.

zw.lt
80. rocznica śmierci Józefa Piłsudskiego

Fot. Commons Wikimedia

Na gmachach publicznych i prywatnych wywieszono flagi państwowe z żałobnym kirem, a restauracje i lokale przerwały koncerty i inne zabawy. Uroczystości pogrzebowe odbyły się w dniach 13–18 maja. „Piłsudski miał fanatycznych wielbicieli, którzy go kochali więcej niż własnych rodziców niż własne dzieci, ale było wielu ludzi, którzy go nienawidzili, miał całe warstwy ludności, całe dzielnice Polski przeciwko sobie, potężną nieufność do siebie. I oto nie znać było tego w dniu pogrzebu” – napisał tuż po pogrzebie Stanisław Cat-Mackiewicz. Ciało marszałka spoczęło na Wawelu.

W uroczystościach pogrzebowych udział wzięło ok. 250 tys. osób. W krakowskim pochodzie uczestniczyli przedstawiciele 16 państw, niesiono 60 wieńców, m.in. z Japonii, Chin, Abisynii, Meksyku i od kawalerów maltańskich. Porządek utrzymywało ok. 5 tys. żołnierzy, a cała uroczystość transmitowana była przez Polskie Radio. Natomiast serce Piłsudskiego zostało w rok po pogrzebie Marszałka złożone w uroczysty sposób w grobie jego matki na cmentarzu na Rossie w Wilnie.

Prawie 30 głów państw na ręce ówczesnego prezydenta RP Ignacego Mościckiego wysłały swe kondolencje, w tym m.in. również cesarz Japonii i Etiopii, szach Iranu oraz prezydentów Argentyny i Iranu. W III Rzeszy Adolf Hitler nawet ogłosił żałobę narodową. Na Litwie, która miała wówczas konflikt z Polską o Wilno, pojawiły się artykuły prasowe utrzymane w tonie poważnym.

Niestety niektóre środowiska zbojkotowały żałobę. Biskup kielecki Augustyn Łosiński nie wywiesił flag żałobnych, a tylko flagi państwowe bez oznak żałoby, a także odmówił żądaniu władz bicia w dzwony kościelne. Wówczas członkowie Związku Legionistów i innych organizacji prorządowych weszli samowolnie na dzwonnicę katedry i zaczęli bić w dzwony.

Dzisiaj w Wilnie o godz. 10 przedstawiciele polskich placówek dyplomatycznych na Litwie złożą wieńce przy Mauzoleum Matki i Serca Syna.

PODCASTY I GALERIE