Wilno i Wileńszczyzna
zw.lt

65. rocznica śmierci komendanta Okręgu Wileńskiego AK

Przed 65. laty (29 września) w więzieniu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Warszawie zmarł komendant Okręgu Wileńskiego AK Aleksander Krzyżanowski "Wilk".

Aleksander Krzyżanowski urodził się w 1895 r. w Brańsku w zaborze rosyjskim. Od dzieciństwa był wychowywany w patriotycznej atmosferze. W 1917 r. został powołany do wojska rosyjskiego i został skierowany do na półroczny kurs do Konstantynowskiej Szkoły Artylerii w Piotrogrodzie. W październiku 1917 przeniósł się do I Korpusu Polskiego dowodzonego przez gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Brał udział w wojnie z bolszewikami.

W niepodległej Polsce kontynuował karierę wojskową.

W czasie kampanii wrześniowej w randze majora wziął udział w bitwie nad Bzurą. Od października 1939 roku brał udział w konspiracji i od listopada działał na Wileńszczyźnie. W sieprniu 1941 roku, czyli po zajęciu miasta przez hitlerowców, został mianowany komendantem Okręgu Wileńskiego ZWZ, który później został przekształcony w AK.

W 1944 roku był dowódca oddziałów Armii Krajowej w operacji „Ostra Brama”. Po wyzwoleniu Wilna razem z sowietami Wilk został zdradziecko aresztowany przez NKWD. W latach 1944-46 był więziony na terytorium Rosji.

W 1947 r. znalazł się w Polsce. 3 lipca 1948 r. został aresztowany przez UB i osadzony w więzieniu na Mokotowie.

W październiku 1950 – bardzo chory – uczestniczył jako świadek w procesie przeciwko członkom Mobilizacyjnego Ośrodka Wileńskiego Okręgu AK.

Zmarł 29 września 1951 w szpitalu więziennym na gruźlicę. Jego zwłoki zostały w tajemnicy zakopane na terenie Powązek między cmentarzem komunalnym i wojskowym. W marcu 1957 ekshumowano je i następnie uroczyście przeniesiono na Cmentarz Wojskowy na Powązkach w Warszawie. Grób symboliczny znajduje się także w Kwaterze „Na Łączce” tego cmentarza.

Postanowieniem Nr W.111-48-94 prezydenta RP, Lecha Wałęsy z dnia 28 września 1994 mianowany został za szczególne zasługi w działalności konspiracyjnej i w walce zbrojnej z niemieckim okupantem, pośmiertnie, do stopnia generała brygady. 27 października 1994 minister obrony narodowej wręczył przyznane pośmiertnie przez prezydenta RP nominację generalską dla m.in. Krzyżanowskiego.

17 maja 2012 postanowieniem Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!