• Świat
  • 1 października, 2014 8:18

Zawistowski: „Testament Polski Walczącej” to dokumenty wciąż bardzo aktualne

Testament Polski Walczącej z 1945 r. powinien wisieć nad biurkiem każdej osoby sprawującej władzę w Polsce - uważa historyk IPN dr Andrzej Zawistowski, który w rozmowie z PAP podsumował działania IPN w związku z 75-leciem powstania Polskiego Państwa Podziemnego.

zw.lt
Zawistowski: „Testament Polski Walczącej” to dokumenty wciąż bardzo aktualne

Fot. Wikipedia

Które przygotowane w ostatnich dniach przez IPN wydarzenie mające przypominać o Polskim Państwie Podziemnym ocenia pan, jako najważniejsze?

Tegoroczne obchody miały szczególne chwile – przypomnę chociażby uroczystości pod pomnikiem „Polskiego Państwa Podziemnego i Armii Krajowej”, a przede wszystkim ogłoszenie nazwisk kolejnych grup osób zidentyfikowanych w ramach projektu „Poszukiwanie Nieznanych Miejsc Pochówku Ofiar terroru komunistycznego z lat 1944-1956”. Jednak siłą tegorocznych obchodów były lokalne uroczystości w setkach miejscowości w Polsce. Nigdy wcześniej obchody Dnia Podziemnego Państwa Polskiego nie miały takiego zasięgu. Dzięki inicjatywie IPN udało się zaktywizować wiele samorządów, szkół, organizacji pozarządowych. Polska pokazała, że pamięta o swoich bohaterach.

Na czym Instytutowi zależało najbardziej?

Historia to przeszłość i pamięć o niej. Jednak historia jest też ważnym elementem służącym budowie państwowej tożsamości i bezpieczeństwa kraju. Tegoroczne obchody znakomicie służyły wszystkim tym celom. Chcieliśmy, by obchody 75. rocznicy rozpoczęcia budowy struktur Polskiego Państwa Podziemnego były hołdem dla tworzących je osób – wszak wciąż wśród nas są uczestnicy tych wydarzeń. Chcieliśmy pokazać olbrzymi trud, determinację i odwagę, jaką wykazały się osoby, które zdecydowały się na budowę podziemnego państwa. Ich postawa, zaangażowanie do walki o niepodległość i służbę państwu, stanowić powinny dla nas wzór. Wolny kraj zawdzięczamy także tym ludziom. Dziś to my musimy zadbać o niepodległe państwo.

Na ile przesłanie Testamentu Polski Walczącej z 1945 r., o którym IPN przypomniał w trakcie obchodów, jest dla nas aktualne?

Powstała niemal 70 lat temu „Odezwa Rady Jedności Narodowej do narodu polskiego i narodów sprzymierzonych” oraz towarzyszący jej „Testament Polski Walczącej” to dokumenty wciąż bardzo aktualne. Bez ich znajomości nie sposób zrozumieć tego, że w 1945 r., pomimo zakończenia okupacji niemieckiej, Polacy wolności nie odzyskali. To także dokumenty, które pokazują, jak mogłaby wyglądać wolna Polska i czego pozbawił nas komunizm.

Szczególną uwagę chciałbym zwrócić na fragment zatytułowany „Program demokracji polskiej”. Pomimo, że powstał ponad pół wieku temu, zawiera bardzo aktualne przesłanie. To znakomity materiał dla nauczycieli i wychowawców wielu przedmiotów na wszystkich poziomach edukacji. Moim zdaniem tekst ten powinien wisieć nad biurkiem każdej osoby sprawującej władzę w Polsce – bez względu na jej szczebel. Mając go przed oczami, w pełni można zrozumieć, czym jest służba publiczna.

Dr Andrzej Zawistowski jest dyrektorem Biura Edukacji Publicznej IPN. Instytut 28 września br. w Pałacu Prezydenckim ogłosił imiona i nazwiska ośmiu żołnierzy polskiego podziemia – ofiar komunistycznej bezpieki, które zidentyfikowano po ekshumacjach na Łączce na Wojskowych Powązkach. Wśród nich był wybitny oficer AK i cichociemny mjr Bolesław Kontrym „Żmudzin”. Podczas uroczystości z udziałem prezydenta Bronisława Komorowskiego krewni ofiar otrzymali noty identyfikacyjne swoich bliskich.

PODCASTY I GALERIE