• Świat
  • 13 grudnia, 2016 6:00

35. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

Przed 35. laty gen. Wojciech Jaruzelski wprowadził stan wojenny w Polsce. Władzę przejęła niekonstytucyjna Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, a Solidarność została zdelegalizowana.

PAP
35. rocznica wprowadzenia stanu wojennego

Fot. PAP

Władze komunistyczne jeszcze 12 grudnia przed północą rozpoczęły zatrzymywanie działaczy opozycji i Solidarności. W ciągu kilku dni w 49 ośrodkach internowania umieszczono około 5 tys. osób. W ogromnej operacji policyjno-wojskowej użyto w sumie 80 tys. żołnierzy, 30 tys. milicjantów, 1750 czołgów, 1900 wozów bojowych i 9 tys. samochodów.

Oficjalnym powodem stanu wojennego była pogarszająca się sytuacja gospodarcza kraju, której przejawami były m.in. brak zaopatrzenia w sklepach (także żywności), reglamentacja (od kwietnia do października 1981 ponownie objęto systemem tzw. kartek żywnościowych wiele istotnych towarów np. mięso, masło, tłuszcze, mąka, ryż, mleko dla niemowląt itd.) oraz zagrożenie bezpieczeństwa energetycznego w kraju wobec zbliżającej się zimy. Rzeczywistymi powodami były obawy reżimu komunistycznego przed utratą władzy, związane z utratą kontroli nad niezależnym ruchem związkowym, w szczególności Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym „Solidarność”, oraz walki różnych stronnictw w PZPR nie mogących dojść do porozumienia w kwestii formy i zakresu reform ustroju polityczno-gospodarczego PRL. Istotny był gwałtowny spadek poparcia społecznego dla polityki komunistów, według badań OBOP już w czerwcu 1981 zaufanie do rządu deklarowało 24 proc. respondentów, działania KC PZPR aprobowało jedynie 6 proc. respondentów, a działania NSZZ „Solidarność” pozytywnie oceniało aż 62 proc. Polaków.

Za najważniejszy argument uznano groźbę interwencji zbrojnej przez pozostałe państwa Układu Warszawskiego. Jednak 13 grudnia 1981, w dniu wprowadzenia stanu wojennego, nie zanotowano żadnych ruchów wojsk radzieckich ani zwiększonej komunikacji radiowej w ramach Układu Warszawskiego.
Norman Davies nazwał wprowadzenie polskiego stanu wojennego z 1981 przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego „najdoskonalszym zamachem wojskowym w historii nowożytnej Europy”.

Dzisiaj w Warszawie podczas konferencji prasowej ministra obrony narodowej Antoniego Macierewicza oraz dyrektora Wojskowego Biura Historycznego dr. hab. Sławomira Cenckiewicza, zaprezentowane zostaną nieznane dotychczas opinii publicznej materiały archiwalne dotyczące Grudnia’70. Udostępnione zostaną także materiały archiwalne dotyczące genezy i przebiegu stanu wojennego.

PODCASTY I GALERIE