Wielkanoc w rozkwicie – symbolika roślin

Święta wielkanocne są bogate w roślinną symbolikę.

zw.lt
Wielkanoc w rozkwicie – symbolika roślin

Fot. pwste.edu.pl

„Najważniejszą wielkanocną rośliną jest wierzba, ponieważ jej gałązki pokryte baziami, lub inaczej: kotkami, są symbolem umiłowania życia. Symbolizują życie, które potrafi odrodzić się w trudnych warunkach” – mówi Małgorzata Kunecka, etnograf i adiunkt z Muzeum Etnograficznego w Warszawie.

Obcięte, suche gałęzie wierzby wsadzone do ziemi wypuszczą korzenie i liście. Wierzba potrafi wypuszczać nowe pędy nawet z pnia ściętego drzewa.

„Zrobiona z gałęzi wierzby miotła postawiona w mokrym miejscu wypuszcza listki, a nawet bazie” – dodaje ekspertka. „Wierzba więc jest symbolem odradzającego się życia, symbolem zmartwychwstania po okresie zimowego uśpienia.”.

„Typowa wielkanocna roślina to bukszpan wiecznie zielony. To symbol wiecznego życia i nieśmiertelności. Jego gałązkami można udekorować stół i koszyczek wielkanocny. Z bukszpanu i borówki zrobimy także stroiki i wianki, które zawieszone na drzwiach ponoć odstraszają złe moce. Skąd ta tradycja? „Bukszpan przez cały rok jest zielony, dlatego symbolizuje życie wieczne i odradzająca się przyrodę” – tłumaczy etnograf.

Gałązka oliwna nie występuje w naszej szerokości geograficznej, ale jest symbolem zwycięstwa. W starożytnej Grecji była wręczana zwycięzcom igrzysk olimpijskich. Współcześnie gałązka oliwna symbolizuje pokój i pojednanie. Rośliny takie jak rokitnik zwyczajny czy oliwnik wąskolistny symbolizują koronę cierniową, goryczka krzyżowa – drzewo krzyża, na którym umarł Jezus. Natomiast mirra i aloes są symbolem śmierci i odkupienia, ponieważ używano ich do namaszczania ciała Chrystusa po śmierci.

Z Wielkanocą również kojarzona jest sasanka, której dzwonkowate, fioletowe, białe, czerwone czy purpurowe kwiaty rozkwitają od końca marca do maja. Zawarty w kwiatach zielony barwnik używany był dawniej do barwienia pisanek. Do malowania ich używano często barwników naturalnych, które były zebrane w poprzednim sezonie.

Kwiaty malwy były używane do malowania skorupek na kolor różowoczerwony. Z wiosennych kwiatów wykorzystywano krokus, ale też stosowano liście jemioły i młode pędy zbóż, które dawały kolor zielony. Chaber zaś pozwalał uzyskać kolor niebieski” – tłumaczy ekspertka. – Uzyskane z roślin barwniki miały mniej intensywne kolory, dlatego wraz z pojawieniem się sztucznych pigmentów zostały przez nie wyparte.

Do kolorowania jajek wykorzystywano też korę niektórych drzew, na przykład dębu, która dawała kolor brunatny, lub używano łusek cebuli, które dają intensywny, brązowozłoty kolor.

Na podst. polskieradio.pl

PODCASTY I GALERIE