Rocznica historycznego przemówienia L. Kaczyńskiego w Gruzji

Dzisiaj, 12 sierpnia mija 14 lat od przemówienia Lecha Kaczyńskiego w Tbilisi. Prezydent trafił tam w 2008 r., podczas wojny rosyjsko-gruzińskiej, po kolejnym bombardowaniu Gori przez Rosję. W ten sposób przeciwstawił się rosyjskiej agresji, a jego przemówienie okazało się prorocze dla dalszych losów Europy Wschodniej.

polskieradio24.pl
Rocznica historycznego przemówienia L. Kaczyńskiego w Gruzji

Fot. jagiellonia.org

Konflikt wybuchł, gdy Gruzja próbowała odzyskać kontrolę nad prorosyjskimi zbuntowanymi republikami – Abchazją i Osetią Południową. Separatyści byli uzbrojeni przez Moskwę, twierdząc, że jest to spowodowane ochroną narodu rosyjskiego.

Wojna rosyjsko-gruzińska rozpoczęła się w nocy z 7 na 8 sierpnia 2008 r. 12 sierpnia wojska rosyjskie i separatyści z Osetii Południowej zdobyli miasto Gori i posuwali się w kierunku Tbilisi. Gruzini obawiali się, że armia rosyjska chce zająć stolicę.

„Dziś Gruzja, jutro Ukraina”

Późnym wieczorem do Tbilisi przybył jednak prezydent Polski Lech Kaczyński, który uczestniczył w progruzińskim wiecu z prezydentami Litwy, Estonii, Ukrainy i premierem Łotwy.

Podczas przemówienia zapewnił, że Gruzja zawsze może liczyć na pomoc przyjaciół, a społeczność międzynarodowa ma obowiązek zjednoczyć się przeciwko imperialnym aspiracjom Rosji. Zapewnił też obywateli Gruzji, że nie są sami w wojnie.

„Gdy zainicjowałem ten przyjazd, niektórzy sądzili, że prezydenci będą się obawiać. Nikt się nie obawiał. Wszyscy przyjechali, bo Środkowa Europa ma odważnych przywódców. I chciałbym to powiedzieć nie tylko wam. Chciałbym to powiedzieć również tym z naszej wspólnej Unii Europejskiej, że Europa Środkowa, Gruzja, że cały nasz region będzie się liczył, że jesteśmy podmiotem” – powiedział Lech Kaczyński.

„I my też wiemy świetnie, że dziś Gruzja, jutro Ukraina, pojutrze państwa bałtyckie, a później może i czas na mój kraj, na Polskę” – przestrzegał prezydent Rzeczypospolitej. „Wierzymy, że Europa zrozumie wasze prawo do wolności i zrozumie też swoje interesy. Zrozumie, że bez Gruzji Rosja przywróci swoje imperium, a to nie jest w niczyim interesie. Dlatego jesteśmy tutaj” – dodał ówczesny prezydent RP.

Według niektórych gruzińskich polityków i komentatorów przyjazd Lecha Kaczyńskiego i jego przyjaciół do Gruzji można uznać za „poszerzenie parasola obronnego o kraj zaatakowany przez Rosję”.

Ogromne straty

W następstwie 9-dniowej wojny rosyjsko-gruzińskiej ponad 150 tys. osób zostało wysiedlonych ze swoich domów, głównie Gruzinów i Osetyjczyków z przygranicznych wiosek. Nie ma dokładnych informacji o liczbie ofiar. Szacuje się, że w walkach zginęło 175 gruzińskich żołnierzy i cywilów, a także trudna do ustalenia liczba cywilów z Osetii Południowej.

Po zakończeniu wojny doszło do wielu incydentów po obu stronach granicy gruzińsko-osetyjskiej, np. w listopadzie 2008 r. strzelano do kolumny samochodów, w którym jechali Micheil Saakaszwili i Lech Kaczyński. W 2018 r. przywódcy państw NATO w opublikowanym oświadczeniu potępili rosyjską agresję w Gruzji w 2008 r.

W 14. rocznicę wojny rosyjsko-gruzińskiej władze w Tbilisi przypomniały okupację przez Rosję gruzińskich regionów Abchazji i Osetii Południowej oraz wsparcie dla lokalnych separatystów.

Konflikt wciąż trwa

Gruzini mieszkający w strefie konfliktu nadal obawiają się wybuchu kolejnej wojny, ponieważ Rosja nadal nie przestrzega porozumień o zawieszeniu broni. Na razie wojska rosyjskie stacjonują w nierozłącznych regionach Gruzji: Abchazji i Osetii Południowej, a na tzw. linii okupacyjnej trwa prowokacja.

Gruzini wciąż pamiętają, co zrobił dla nich Lech Kaczyński 14 lat temu. We wtorek podczas uroczystości w Muzeum Powstania Warszawskiego ambasador Gruzji w Polsce Ilia Darchiashvili podkreślił zaangażowanie Lecha Kaczyńskiego, który stanął po stronie Gruzji.

Ambasador uznał, że wizyta Lecha Kaczyńskiego w Gruzji w czasie konfliktu z Rosją była bardzo ważnym krokiem i przyczyniła się do zaprzestania rosyjskiej agresji. Z okazji jubileuszu Poczta Polska i Poczta Gruzji wydały znaczek z wizerunkiem Prezydenta RP.

PODCASTY I GALERIE