Nadmierne spożycie soli „przeprogramowuje” mózg

Międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez naukowców z Kanady wykazał, że nadmierne spożycie soli „przeprogramowuje” mózg w taki sposób, że zakłócony zostaje naturalny mechanizm zabezpieczający, który chroni przed nadmiernym wzrostem ciśnienia tętniczego krwi.

PAP
Nadmierne spożycie soli „przeprogramowuje” mózg

Fot. BFL/ Šarūnas Mažeika

Choć związek między solą i nadciśnieniem jest dobrze poznany i od lat wiadomo, że wysokie spożycie soli prowadzi do wzrostu ciśnienia krwi, naukowcom do tej pory nie udało się wyjaśnić, jaki dokładnie mechanizm stoi jego podstaw tego zjawiska. Sytuacja ta uległa zmianie dzięki badaniu mózgu szczurów przeprowadzonemu przez zespół prof. Charlesa Bourque’a z Wydziału Lekarskiego McGill University w Montrealu.

Naukowcy pod jego wodzą odkryli bowiem, że spożywanie dużych ilości soli powoduje zmiany w kluczowych obwodach mózgowych.

„Okazało się, że jeśli dieta szczurów przez pewien czas jest bogata w sól, w neuronach zwierząt dochodzi do zmian o charakterze biochemicznym. Chodzi o neurony, które odpowiadają za produkcję i wydzielanie do układu krążenia hormonu wazopresyny – wyjaśnia prof. Bourque. – Zmiany te, obejmujące przede wszystkim cząsteczkę o nazwie BDNF (brain derived neurotrophic factor), uniemożliwiają skuteczne hamowanie komórek nerwowych wydzielających ten hormon, które w zdrowym ustroju jest niezbędne do utrzymania ciśnienia krwi na stałym poziomie”.

Wazopresyna, czyli tzw. hormon antydiuretyczny, to wydzielany przez przysadkę mózgową peptyd, którego rolą jest regulacja zasobów wody w organizmie poprzez zagęszczanie moczu. Jej uwalnianie kontrolowane jest przez układ detekcji ciśnienia tętniczego: spadek ciśnienia powoduje pobudzenie neuronów wydzielających wazopresynę i jej wzmożony wypływ, a co za tym idzie zagęszczenie moczu i obkurczanie naczyń krwionośnych. Z kolei wzrost ciśnienia wiąże się z zahamowaniem aktywności wspomnianych neuronów, rozkurczeniem naczyń i wydzielaniem większej ilości płynów.

W serii badań na szczurach Kanadyjczycy udowodnili, że wysokie spożycie soli „wyłącza” naturalny mechanizm hamujący neurony uwalniające wazopresynę. Wyłączenie tego mechanizmu umożliwia zaś niekontrolowany wzrost ciśnienia krwi.

„Chociaż nasze odkrycie pozwala lepiej zrozumieć związek pomiędzy spożyciem soli a ciśnieniem krwi, potrzeba jeszcze wielu badań, aby móc wykorzystać tę wiedzę do celów medycznych. Przede wszystkim należy sprawdzić, czy taki sam mechanizm zachodzi u ludzi, a jeśli tak, to czy i w jaki sposób można by modyfikować jego przebieg” – mówi prof. Bourque.

„Póki co mamy dla wszystkich radę: ograniczcie ilość soli w diecie” – dodaje naukowiec.

Pracę na ten temat opublikowano w piśmie „Neuron”.

PODCASTY I GALERIE