Bożonarodzeniowa choinka to symbol rajskiego drzewa

Bożonarodzeniowa choinka wywodzi się z symboliki drzewa w Raju, z którego wypędzeni zostali Adam i Ewa, a światła na choince symbolizują Jezusa, który przywraca możliwość powrotu – wyjaśnia historyk wczesnego chrześcijaństwa ks. prof. Józef Naumowicz

PAP
Bożonarodzeniowa choinka to symbol rajskiego drzewa

Fot. PAP / Darek Delmanowicz

W archiwum katedry w Strasburgu, w księgach rachunkowych z 1492 r., jest zapis o zakupie jodeł do dziewięciu kościołów w Strasburgu na Boże Narodzenie. Ta wzmianka to najstarszy zapis o choinkach – powiedział ks. prof. Józef Naumowicz, kierownik Katedry Historii Starożytnej na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego, autor książki „Historia świątecznej choinki”.

Boże Narodzenie – jak przypomniał historyk – zaczęto obchodzić w IV wieku. Według zapisów z tamtych czasów, m.in. pism św. Efrema, podczas tego święta używano wtedy różnych dekoracji roślinnych, jak gałązki i wieńce.

W średniowieczu, od XII do XV wieku, popularne były wystawiane przed kościołami przedstawienia teatralne prezentujące biblijną historię Adama i Ewy, konsekwencje grzechu pierworodnego i proroków zapowiadających przyjście Zbawiciela – Chrystusa. Widowiska te pokazywano w dzień przed Bożym Narodzeniem. „One były tak popularne, że o 24 grudnia mówiło się, że to dzień Adama i Ewy” – dodał Naumowicz. Do dziś wg kalendarza 24 grudnia Adam i Ewa obchodzą imieniny.

Jak tłumaczy ks. Naumowicz, aby można było pokazać grzech pierwszych ludzi, głównym rekwizytem na scenie musiało być rajskie drzewo (z którego Ewa zerwała owoc). Raj – jak podają zachowane opisy tamtych przedstawień – przedstawiano bogato, a drzewo było żywe i wieszano na nim owoce.

„Spektakle upadły pod koniec średniowiecza, ale zachował się dzień Adama i Ewy i zachowało się też drzewko. Ono tak się podobało, że ten symbol drzewa rajskiego, zawsze zielonego, żywego, zaczęto stawiać w świątyniach i w domach” – powiedział Naumowicz.

PODCASTY I GALERIE