Gimnazjum im. Szymona Konarskiego wdraża fińskie metody nauczania oparte na nauce przez zjawiskach (PhenoBL)

Fińska edukacja dzieci oparta na nauce przez zjawiska trafia do polskich szkół na Litwie.

zw.lt
Gimnazjum im. Szymona Konarskiego wdraża fińskie metody nauczania oparte na nauce przez zjawiskach (PhenoBL)

Jedną z kluczowych cech PhBL jest jego interdyscyplinarność. Nauczanie poprzez fenomeny zachęca do łączenia różnych dziedzin w ramach jednej lekcji. Zamiast skupiania się na jednym przedmiocie, jak matematyka, język polski czy historia, zajęcia oparte na zjawiskach analizują tematy, które przekraczają granice przedmiotowe. Organizowanie lekcji z perspektywy więcej niż jednego przedmiotu szkolnego, a więc z różnych punktów widzenia, pomaga uczniom lepiej zrozumieć złożoność otaczającego świata, daje im swobodę w kierowaniu własnym procesem uczenia się, przekształcając ich z biernych odbiorców w aktywnych uczestników edukacji. PhenoBL inspiruje też do przygotowania przyszłych pokoleń do myślenia i działania jak prawdziwi naukowcy.

W ciągu dwóch lat taki sposób pracy w naszym gimnazjum wypróbowało 18 nauczycieli i 230 uczniów. W r.sz. 2022-2023 uczniowie dwóch klas nauczania wczesnoszkolnego, jednej klasy pionu podstawowego i jednej klasy gimnazjalnej jesienią pracowali nad zjawiskiem „Las”, a wiosną badali kwiatostany. Dla tych klas był ułożony indywidualny rozkład pracy, który obejmował m.in. konsultacje z nauczycielami przedmiotowymi, spotkania ze specjalistami różnych dziedzin, zajęcia edukacyjne poza szkołą. Uczniowie sami dobierali podtematy zjawisk, decydowali też o tym, jacy specjaliści mogą odpowiedzieć na nurtujące ich pytania, jakie dodatkowe edukacje są potrzebne, gdzie i w jaki sposób mogą szukać informacji.

W roku szkolnym 2023-2024 realizowaliśmy trzecią odsłonę projektu „Nauka przez Zjawiska”. Uczniowie wraz z nauczycielami przez sześć miesięcy pracowali nad zjawiskiem „Rzeka”. Oprócz nietradycyjnych lekcji, indywidualnych rozkładów, uczniowie mieli wykład „Rzeka i miasto. Możliwości interakcji” w stacji meteorologicznej VU, gdzie odbyło się spotkanie z Gintarasem Valiuškevičiusem, profesorem Instytutu Nauk Geologicznych Uniwersytetu Wileńskiego. W szkole gościliśmy też hydrogeologa z Laboratorium Badań Klimatu i Wody Centrum Badań Przyrodniczych Jonasa Satkūnasa, który czytał wykład „Z jakiej rzeki pił ostatni litewski mamut”.

W końcu maja podsumowaliśmy naszą pracę. Tego dnia aula szkolna zamieniła się w studio, w którym gościliśmy przedstawicieli Edu Vilnius. Uczniowie, wcielając się w rolę dziennikarzy, przeprowadzili wywiady z przedstawicielami zespołów pracujących ze zjawiskiem „Rzeka”. Zaprezentowane przez dzieci i młodzież prace były bardzo ciekawe i kreatywne. Mieliśmy okazję podziwiać różnorodne makiety rzek zbudowane z klocków Lego oraz recyklingu. Młodsi uczniowie przebadali pobliskie plaże i wyniki badań przedstawili w gazetce szkolnej. Podczas spotkania młodzież nawoływała do ochrony środowiska, dbania o czystość plaż i rzek. Uczniowie klas starszych badali rzekę Kaukysa, a podsumowali swoje badania, tworząc interaktywną grę-escape room, w którą można było zagrać podczas tego spotkania.

Całe wydarzenie było doskonałą okazją do integracji oraz wymiany doświadczeń między uczniami różnych klas. Sondaż uczniów wyjawił, że bardzo cenią sobie taki sposób uczenia się, bo mają okazję pracować w zespole, cześć lekcji odbywa się poza szkołą, sami wybierają czego chcą się dowiedzieć i to oni decydują jak mają się uczyć.

„Cieszę, się, że mieliśmy okazję uczyć się w taki sposób, bo była to świetna okazja, aby zyskać wiedzę na różne tematy” – uczennica klasy I gimnazjalnej.

“Spróbowałam nowych rzeczy, takich jak prowadzenie wydarzenia przed dużą publicznością, doskonalenie umiejętności pisarskich i pracy w zespole. Bardzo mi się podobało, że podczas jednych zajęć mieliśmy możliwość uczenia się nie tylko języka litewskiego, ale także fizyki, chemii, biologii i wielu innych przedmiotów. Najbardziej ekscytującą częścią była wycieczka terenowa.” (Monika Bylińska, Ia kl.)

“Najpierw myślałem, że “zjawiska” nie są potrzebne i w ogóle są nawet dziwne. Nie wyobrażałem sobie, że jeszcze czegoś nie wiem o rzece, a szczególnie o takiej małej jak Kaukysa, jednak czym dłużej pracowaliśmy nad tym tematem, tym bardziej przekonywało mnie to, że taki sposób uczenia się jest bardzo potrzebny uczniom. Nauczyłem się zwracać uwagę na szczegóły, twórczo podchodzić do sytuacji.” (uczeń Ia kl.)

Cieszymy się, że nauczyciele naszego gimnazjum coraz częściej wypróbowują współczesne metody nauczania, kładą nacisk na naukę poprzez doświadczenie, zachęcają uczniów do eksperymentowania, odkrywania i praktycznego stosowania wiedzy. Nauczyciele twierdzą, że postęp uczniów jest wyraźnie widoczny. „Dominują przede wszystkim kompetencje poznawcze, ale najbardziej cenię poprawę relacji między uczniami oraz znaczący wzrost ich umiejętności społecznych.” (Ligija Liausienė, nauczycielka języka litewskiego)

Dziękujemy serdecznie pedagogom, którzy czuwali nad pracą uczniów, inspirowali i pomagali realizować plany.

PODCASTY I GALERIE