Opinie
EastWest Kirił Hilko Nasza Niwa

Wstążka gieorgijewska to symbol. Tylko czego?

Flaga ZSRR? Ale nikt nie chce wracać do sowietów. Rosyjska trójkolorowa flaga? Dla innych narodów jest obca. Dla odbudowy imperium potrzebny był jednak symbol.

A co mogło zjednoczyć narody byłego imperium? Tak, żeby nie wspominać talonów na mięso, GUŁAGu i niszczenia cerkwi? Oczywiście, wspólnie wywalczone zwycięstwo nad faszyzmem.

Akcję „Wstążka Gieorgijewska” w 2005 r. zainicjowała organizacja „Wspólnota studencka”, przy wsparciu władz Moskwy i agencji informacyjnej RIA Novosti. Od tego czasu masowa akcja rozdawania wstążeczek odbywa się co roku na prawie całym terytorium byłego ZSRR. Faktycznie, około 9 maja pojawiały się one wszędzie – przypięte do ubrań, przyczepione do samochodów, powiewające przy sklepowych szyldach.

Ale dlaczego wstążka nazywana jest „gieorgijewską”? W rzeczywistości wstążka gieorgijewska nie ma bezpośredniego związku z II Wojną Światową.

„Gieorgijewską” nazywano wstążkę przy orderze Świętego Georgija (Św. Jerzego), który został powołany przez Katarzynę II w 1769 r., jako wyższe, wojenne odznaczenie Imperium Rosyjskiego. W 1917 r. władze radzieckie zniosły order, który ponownie wrócił do życia w 1992 r.

Czarno-pomarańczową wstążkę przywrócono na odznaczenia wojenne w 1943 r.: taką wstążką był otoczony pięciokątny Order Sławy. W 1945 r. pojawiła się też przy orderze „Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945” (prawie 15 milionów odznaczonych), jednak miała wtedy zupełnie inną nazwę – wstążka „gwardyjna”.

Wstążka gwardyjna była powszechnie używana w ZSRR dla dekoracji. Można ją spotkać na zdjęciach z różnych okresów. Jednak określenie „gieorgijewska”, to bezpośrednie nawiązanie do imperialnej historii i dlatego w czasach radzieckich nikt jej tak nie nazywał.

Dlaczego wstążka odrodziła się jako gieorgijewska, a nie gwardyjna, nie potrafią wyjaśnić nawet organizatorzy akcji. Pracowniczka rosyjskiej kampania społecznej „Wstążka gieorgijewska”, Elena (która niestety nie zgodziła się na ujawnienie nazwiska) pokrętnie tłumaczyła, że czarno-złota wstążka od początku nazywała się gieorgijewską. Argumenty o zniesieniu orderu Św. Gierogija w 1917 r. i wprowadzeniu terminu „gwardyjna” w stosunku do okresu Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, rozdrażniły Elenę: „Nie jestem historykiem. Jeśli potrzebujecie jakichś historycznych informacji, to radzę zwrócić się do odpowiedniej literatury. Ale order Zwycięstwa był na wstążce gieorgijewskiej”.

Elena miała na myśli wyższe odznaczenie ZSRR „Zwycięstwo”, którym nagradzano marszałków, generałów i generalissimusa. Ale w rzeczywistości wstęga tego orderu była sześciokolorowa, przy czym dominował w niej kolor czerwony. Za to jubileuszowy medal „60 lat Zwycięstwa w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945”, zatwierdzony w tym samym roku co „wstążka gieorgijewska”, ma wygląd orderu „Zwycięstwo” i gwardyjną wstążkę na obrzeżach.

Jednakże mało prawdopodobne by pomyłkę z nazwaniem wstążek popełniono przypadkowo. W regulaminie akcji „Wstążka gieorgijewska” napisano, że jej celem jest „stworzenie symbolu święta – Dnia Zwycięstwa”.

W ten sposób putinowski reżim stworzył nowy, uniwersalny symbol. Ma on pewne odniesienie do wojny – w której przede wszystkim ofiarami byli Żydzi, Białorusini, Ukraińcy, Polacy – a jednocześnie związany jest z historią Imperium Rosyjskiego. Taki koń trojański.

Wstążkę wieszano wszędzie. Mało kto widział w tym podtekst polityczny. Aż nagle zaszły ostatnie wydarzenia na Ukrainie. Rosja przyłączyła Krym, a teraz chce jeszcze Donieck z Odessą. A wstążka gierogijewska zaczęła służyć do rozpoznawania bojowników i sepratystów. Wyszła poza ramy świętowania Dnia Zwycięstwa i nabrała nowego sensu.

Ludzie, którzy zakończyli życie deputowanego Rybaka topiąc go żywcem, nosili takie wstążki. Ludzie, którzy zaczęli strzelać do proukraińskich demonstrantów 2 maja w Odessie, w efekcie czego zginęło 46 osób, także mieli ją na sobie. Do ukraińskich desantowców i specnazowców w Słowiansku także strzelali ludzie ze wstążkami gierogijewskimi.

Po tym wszystkim, przestała ona być neutralnym symbolem.

Link EastWest.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!