• Opinie
  • 3 listopada, 2014 6:02

Jak podatnicy na Wileńszczyźnie wspierają partie polityczne?

Odkąd na Litwie wprowadzona została możliwość odpisu podatkowego na rzecz partii politycznych, w dwóch ostatnich latach na Akcję Wyborczą Polaków na Litwie swój odpis przekazywało najwięcej podatników.

Paweł Sobik
Jak podatnicy na Wileńszczyźnie wspierają partie polityczne?

Fot. Antoni Radczenko

Według danych opublikowanych przez Państwową Inspekcję Podatkową (VMI) za 2013r., AWPL straciła pozycję lidera na rzecz socjaldemokratów.

Paramos apskaičiavimo statistika (1)

Wpływy z tytułu odpisu podatkowego dla partii politycznych za 2013 rok
Wsparcie przynajmniej jednego podatnika uzyskało 35 partii.
Źródło: Państwowa Inspekcja Podatkowa, https://www.vmi.lt/cms/paramos-statistika

Tabela-partie

Na rzecz AWPL część swojego podatku przekazało 10732 podatników, których wsparcie łącznie wyniosło 266077,32Lt. Średnia wartość odpisu stanowiła więc 24,79Lt. W porównaniu z 2012r. liczba donatorów partii spadła o 18%, zaś zebrana suma pieniędzy – o 13%. (w obu przypadkach było to natomiast więcej niż w 2011r.).

Najwięcej podatników wsparło Litewską Partię Socjaldemokratyczną (14088 odpisów, blisko 1/4 wszystkich), co dało też partii premiera Butevičiusa najwyższą sumę łącznie zebraną z odpisów. Wynik Akcji (18,82% wszystkich dokonujących odpisu) przełożył się dopiero na czwartą najwyższą zebraną sumę (na miejscu drugim Związek Ojczyzny z niespełna 10tys. odpisującymi, na trzecim Ruch Liberalny, który wsparło 8,2 tys. podatników). Dla całej Litwy średnia pojedynczego wsparcia wyniosła 44,84Lt; średnia pojedynczego wsparcia AWPL wyniosła więc niewiele więcej niż połowa tej kwoty. Jedynie dla dwóch partii (z łącznej liczby 35; DDVP i LSTS) średnia pojedynczego wsparcia przyjęła wartości niższe od Akcji. Najlepiej sytuowanych zwolenników posiadają (spośród partii reprezentowanych w Sejmie) liberałowie (64Lt), konserwatyści (57Lt) i Szlak Odwagi (52Lt). Łącznie odpisów podatkowych dokonało ok. 2% uprawnionych do głosowania wyborów.

Wspierający AWPL

Akcję wsparli podatnicy zamieszkujący łącznie 31 samorządów Litwy. Najwięcej odpisów partia uzyskała w rejonie wileńskim (4255), mieście Wilnie (3516) oraz rejonie solecznickim (2246). Z tych trzech samorządów pochodziło 93% wszystkich odpisujących na rzecz partii oraz 96% zebranej łącznie kwoty. Średnia wartość wsparcia (spośród samorządów Wileńszczyzny) osiągnęła największą kwotę w stolicy (30,93Lt), wyraźnie dystansując rejon wileński (21,40Lt) oraz solecznicki (20,79Lt). Od tych dwóch rejonów średnie wartości pojedynczego wsparcia wyższe okazały się w rejonach trockim (27,54Lt), święciańskim (25,21Lt) oraz szyrwinckim (22,69Lt).

W rejonach Litwy poza Wileńszczyzną, partia zyskiwała pojedyncze odpisy. Wartość pojedynczego wsparcia w Kłajpedzie (75Lt przy 9 podatnikach) wyraźnie przewyższyła średnie wsparcie w tym mieście dla koalicjanta AWPL – Sojuszu Rosyjskiego (42Lt przy 113 donatorach).

Rozbicie według samorządów

Średnia wartość pojedynczego wsparcia w mieście Wilnie wyniosła 63,91Lt, średni wynik Akcji w stolicy nie osiągnął więc nawet pułapu 50%. Najzamożniejszych donatorów w najbogatszym litewskim samorządzie mają (ponownie pomijając plankton) LRLS (101Lt), TS-LKD (82Lt) oraz Szlak Odwagi (79Lt). Natomiast w liczbie przekazanych odpisów, AWPL zdystansowała pozostałe partie, notując wynik o połowę lepszy od drugich konserwatystów (2321 osób).

W rejonach wileńskim i solecznickim odpowiednio 90 i 91% wszystkich dokonujących odpisu wsparło AWPL. W rejonie wileńskim różnica między wartością średniego wsparcia w skali rejonu a średnim wsparciem dla Akcji wyniosła 6Lt, w rejonie solecznickim zaś niewiele ponad lit. W rejonie wileńskim największa wartość średnia (6,5x większa od wyniku Akcji) stała się udziałem Ruchu Liberałów i wyniosła 139Lt. Podobnie, w rejonie solecznickim to liberałowie uzyskali najwyższą wartość średniego odpisu (73,5Lt; 3,5x więcej niż AWPL).

Obraz ten niewiele różni się w rejonie trockim, w którym największa liczba uzyskanych odpisów (38% wszystkich w skali rejonu) w przeliczeniu na wartość pojedynczego wsparcia dał wynik najniższy w rejonie (27,54Lt przy średniej dla rejonu 35,06Lt). Podobnie w rejonie święciańskim (piąty rejon z największą ilością odpisów na rzecz AWPL) średnia wartość wsparcia dla Akcji była niższa od średniej dla całego rejonu o prawie 6Lt. Szóstym rejonem w którym partia uzyskała więcej odpisów niż którykolwiek z jej konkurentów jest rejon szyrwincki.

Portret wyborcy Akcji

Zaprezentowane przez VMI dane są wymownym obrazem elektoratu AWPL i zachowań wyborczych całej Wileńszczyzny. Liczba uzyskanych odpisów (ogólnie i w rozbiciu na rejony) jest bezdyskusyjnym sukcesem organizacyjnym partii. Supremacja Akcji w rejonach wileńskim i solecznickim zyskuje kolejny wyznacznik.

Zwraca uwagę różnica w liczbie odpisów uzyskanych w mieście Wilnie i rejonie wileńskim, zwłaszcza, że w ostatnim czasie to w stolicy Litwy partia uzyskuje największą ilość bezwzględnie oddanych głosów (przyjmując – z braku lepszego – za wyznacznik wyniki wyborów do PE z maja br., w Wilnie na rzecz partii odpisu dokonał mniej niż co dziesiąty jej wyborca, podczas gdy w rejonach wileńskim i solecznickim niemal co piąty).

Dane VMI współgrają z ukształtowaną charakterystyką wyborcy AWPL. W środowisku polskim partia cieszy się dużo większym poparciem w rejonach okołostołecznych niż w mieście Wilnie. Obraz lepiej sytuowanego przekonanego wyborcy-Polaka w stolicy bladnie jednak porównując jego zamożność z wyborcami partii ogólnolitewskich. Mniejsza skłonność wyborców AWPL do finansowego wspierania partii pokazuje ponadto jak wielki udział w ostatnich wynikach wyborczych ma mniejszość rosyjska, która jest mniej związana lojalnością wobec struktur partii niż wyborca-Polak.
Wyniki wyborów samorządowych za pięć miesięcy z pewnością będą stanowiły echo zaprezentowanych danych.

PODCASTY I GALERIE