• Litwa
  • 5 listopada, 2020 19:46

Prezydent Adamkus dla Radia Znad Wilii: za moich czasów relacje Polski i Litwy były określane jako złoty wiek

W rozmowie z Radiem Znad Wilii były prezydent Valdas Adamkus zaakcentował znaczenie dobrych relacji z Polską. ,,Jestem szczęśliwy, widząc jak teraz z obu stron robione są starania, by wznieść się na wyższy poziom" - powiedział V. Adamkus o budowaniu lepszych relacji z Polską. W ,,Salonie Politycznym" były prezydent Litwy mówił też o wyborach w USA, zmianach na litewskiej scenie politycznej oraz swych 94 urodzinach.

Renata Widtmann
Prezydent Adamkus dla Radia Znad Wilii: za moich czasów relacje Polski i Litwy były określane jako złoty wiek

Fot. BNS/Arnas Strumila

Panie Prezydencie, najlepsze życzenia z okazji minionych urodzin. Jak Pan świętował swoje 94 urodziny?

Cały dzień spędziłem w domu. Takiej lawiny pozdrowień  i telefonów, można by rzec , z całego  świata nigdy wcześniej nie otrzymałem…

Czy były też niespodziewane telefony i życzenia?

Było kilka. Odezwali się moi dawni przyjaciele i znajomi, z którymi wieki całe nie miałem kontaktu. A pierwszy telefon był o 6 rano i tak przez cały dzień do 10 wieczór. Jestem naprawdę mile zaskoczony. Korzystając z okazji chciałbym serdecznie podziękować wszystkim, którzy o mnie pamiętali, również tym, którzy pewnie nie mogli się do mnie dodzwonić, bo to naprawdę nie było proste.

A czy były też jakieś prezenty, czy tylko życzenia?

Głównie życzenia i mnóstwo kwiatów. Już część przekazaliśmy do kościołów i domów opieki. Za te kwiaty również serdecznie dziękuję.

Panie Prezydencie, jak się Panu podoba Litwa po wyborach, jak Pan ocenia wyniki wyborów do Sejmu?

Bardzo uważnie śledziłem te wybory i cieszę się z wyników. Sądzę, że pokazały one pragnienie ludzi, by Litwa szła do przodu. Nowa władza w ciągu 4 najbliższych lat będzie musiała spełnić oczekiwania wyborców. Sądzę , że zmiany te będą korzystne – wielu nowych, młodych osób trafiło do Sejmu, to napawa optymizmem.

Była prezydent Dalia Grybauskaite powiedziała, że to najlepsze, co mogło spotkać Litwę w tak trudnym czasie. Czy Pan też tak uważa?

Nie wiem, czy najlepsze , czy nie najlepsze, ale ogólnie się zgadzam i również się cieszę, że zmiany są widoczne i że Litwa nie stoi w miejscu. Życzę nowej politycznej sile w Sejmie i w przyszłym rządzie, by była twórcza i nie rozczarowała wyborców.

Czy sądzi Pan, że Litwę czekają jeszcze trudniejsze czasy w związku z pandemią?

Trudno powiedzieć. Ciesze się jedynie, że obecne przygotowanie władz do pandemii wydaje się być lepsze niż to było na początku, wiosną. Być może wszyscy nie docenialiśmy należycie zagrożenia i ryzyka. Smuci fakt, że ta druga fala objęła  już większą liczbę zakażonych, na szczęście zgonów mamy nie tak wiele, w porównaniu z innymi państwami. Korzystając z okazji chciałbym  serdecznie podziękować wszystkim medykom, którzy z poświęceniem i oddaniem pracują nad tym, by ten wirus nie szerzył się jeszcze bardziej. Natomiast wszystkich obywateli chciałbym poprosić: bądźmy rozważni, wsłuchujmy się w ostrzeżenia rządu i medyków, zakładajmy maseczki, zachowujmy dystans. Wspólnymi siłami pokonamy ten wirus i wrócimy do normalnego życia.

 Już jutro, tzn. w piątek prawdopodobnie dowiemy się, kto zwyciężył wybory prezydenckie w USA. Jak Pan sądzi,  zwycięży Trump, czy Biden?

Uważnie śledzę doniesienia mediów od początku liczenia głosów. To jedna, to druga strona ogłasza zwycięstwo, takich wyborów z perspektywy moich pięćdziesięciu lat w USA jeszcze nie było. Trudno jest przewidzieć ostateczny wynik. Naród jest  podzielony na dwie części, więc pewnie trzeba będzie czekać do ostatniej minuty, by się dowiedzieć, kto został nowym prezydentem Stanów Zjednoczonych.

A z punktu widzenia interesów  Litwy, czy  lepsze by było zwycięstwo Trumpa czy Bidena?

 Ja mogę tylko wyrazić osobiste zdanie, że z wypowiedzi obu kandydatów na temat współpracy z Europą i resztą świata, uważam, że dla nas lepsza by była wygrana Bidena, bo wyraźniej się opowiada za współpracą z Europą, w tym też z Litwą. A Litwa, Polska i inne państwa bałtyckie są bezpośrednio związane z Rosją, która nie jest przychylnie nastawiona do nas, a tym samym i do całej Europy, tak więc przypuszczam, że dla świata, a tym samym i dla nas, lepsze by było zwycięstwo Bidena, bo on wyraźnie się opowiedział przeciwko dalszej ekspansji Rosji.

To znaczy, że gdyby Pan był obywatelem USA, głosowałby Pan na Bidena?

Tak,  muszę przyznać, że  przez cały mój, przeszło 50- letni pobyt w Ameryce głosowałem na Republikanów, a tym razem poparłbym demokratę Bidena.

Panie Prezydencie, a co Pan sądzi o obecnych relacjach Polski i Litwy? Czy są one tak dobre, jak za czasów, kiedy to Pan  był prezydentem? Kiedy prezydentami Polski byli A. Kwaśniewski, a później L. Kaczyński? 

Może nie jestem obiektywny, ale za moich czasów te relacje Polski i Litwy były określane jako złoty wiek. Taką opinią  nieraz słyszałem też z ust polskich polityków.  Później był pewien  spadek w tych relacjach, i trudno nawet porównać jak było za moich czasów z tym, jak było później. Ale jestem szczęśliwy widząc jak teraz z obu stron robione są starania, by wznieść się na wyższy poziom i by relacje obu państw były podobne do tych, jakie były za czasów mojej prezydentury.

Czy nie obawia się pan teraz ponownego  pogorszenia  tych relacji w związku z nowym sejmem i rządem?

 Uważam, że to jest prerogatywa nie tyle Sejmu, co rządu. I z tych kontaktów, które utrzymuję z przedstawicielami zwycięskich partii, uważam, że te relacje będą jeszcze lepsze, a obecny prezydent zrobił nie jeden dobry  krok w tym kierunku.

Co Pan sądzi o tym, że  AWPL- ZChR nie przekroczyła 5 proc.  progu wyborczego? Czy jest to swego rodzaju czerwona kartka od wyborców? 

Ubolewam nad tym, że tak się stało. Mamy wielu Polaków , którzy sa dobrymi  obywatelami Litwy.To, że  to ich reprezentacja w Sejmie zmalała, to jest duża strata i mam nadzieję, że być może jakoś to się wyrówna w przyszłości, ale na razie takie nienormalne wydarzenia dały taki a nie inny wynik dla mniejszości polskiej  w wyborach. Krótko mówiąc, nie ma się z czego cieszyć…

A co Pan ma na myśli mówiąc o wydarzeniach „nienormalnych”?

To , co ostatnio widzieliśmy, że stanowisko frakcji polskiej w Sejmie w różnych ważnych  kwestiach była właśnie nienormalna, i to się odbiło na wyniku wyborów. Ale jest wielu pozytywnych ludzi, którzy też ubolewają z powodu tego, co się stało i  mam nadzieję, że po jakimś czasie  litewscy Polacy znów będą mieli liczną  reprezentację w Sejmie, co jeszcze bardziej posłuży relacjom obu państw.

Panie Prezydencie, czy ma Pan jeszcze okazję, by rozmawiać po polsku, kiedyś Pana polski był bardzo dobry?

Nie powiedziałbym, że mój język polski był bardzo dobry, ale rzeczywiście często mogłem się obejść bez tłumacza, tylko gdy przechodziliśmy do konkretnych  niuansów politycznych, brakowało mi słów. Bo język tylko wtedy jest na dobrym poziomie, kiedy się posługuje nim codziennie.

To na zakończenie proszę o kilka słów po polsku do naszych słuchaczy.

Bardzo dziękuję za możliwość porozmawiania po polsku.

A ja Dziękuję Panu bardzo  za rozmowę i wszystkiego najlepszego życzę . Dużo  zdrowia, Panie Prezydencie. 

PODCASTY I GALERIE