Wspominamy tych, którzy odeszli w tym roku

W wyjątkowym okresie świąt listopadowych poświęcamy swoje myśli i modlitwy ludziom, którzy odeszli. Wspominamy dzisiaj sylwetki osób, którzy swoją działalnością i twórczością przyczynili się do rozwoju polskości, a którzy odeszli od nas w minionym roku.

zw.lt
Wspominamy tych, którzy odeszli w tym roku

Fot. Henryk Niestrój /Pixabay

Emil Karewicz

Emil Karewicz – wybitny aktor teatralny i filmowy, odtwórca ról Jagiełły w „Krzyżakach” i Hermanna Brunnera w „Stawce większej niż życie”. Urodził się 13 marca 1923 roku w Wilnie. Zagrał m.in. w „Kanale” Andrzeja Wajdy, wcielając się w postać porucznika „Mądrego”, zastępcy „Zadry”, oraz w „Cieniu” Jerzego Kawalerowicza, jako prowokator Jasiczka, a w roku 1958 – w „Bazie ludzi umarłych” Czesława Petelskiego, gdzie zagrał Tadka „Warszawiaka”. W 1960 zagrał króla Władysława Jagiełłę w „Krzyżakach” Aleksandra Forda. Zmarł 18 marca.

Porucznik Tadeusz Stępkowski

Porucznik Tadeusz Stępkowski zmarł po długiej chorobie 24 marca. „Odszedł wspaniały człowiek, dobry przyjaciel, wierny Bogu i Ojczyźnie. Składam serdeczne wyrazy współczucia rodzinie zmarłego w tym trudnym czasie” – powiedział prezes Klubu Weteranów AK w Wilnie. „Z wielkim żalem żegnam Tadeusza Fabiana Stępkowskiego żołnierza Armii Krajowej, byłego prezesa Klubu Armii Krajowej na Wileńszczyźnie, kawalera Medalu „Pro Patria” zasłużonego i szanowanego Polaka. Składam kondolencje rodzinie oraz przyjaciołom zmarłego. Cześć Jego pamięci!” – napisała Urszula Doroszewska, Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Litewskiej.

Krzysztof Penderecki

Wybitny kompozytor zmarł 29 marca w Krakowie. Krzysztof Penderecki miał 86 lat. Był profesorem i rektorem Akademii Muzycznej w Krakowie. Osiem lat temu brytyjski Guardian nazwał go największym współczesnym polskim kompozytorem. Skomponował cztery opery, osiem symfonii i szereg utworów orkiestrowych, oraz koncertów. Jest autorem oprawy chóralnej głównie tekstów religijnych, a także utworów kameralnych i instrumentalnych. Jego muzyka niejednokrotnie była wykorzystywana przez twórców filmowych. Utwory Krzysztofa Pendereckiego znalazły się w takich filmach jak „Egzorcysta” Williama Friedkina, „Lśnienie” Stanleya Kubricka, „Dzikość serca” Davida Lyncha, „Ludzkie dzieci” Alfonso Cuaróna, „Katyń” Andrzeja Wajdy oraz „Wyspa tajemnic” Martina Scorsese.

Prof. Andrzej Strumiłło

9 kwietnia zmarł prof. Andrzej Strumiłło. Miał 92 lata. Urodził się 23 października 1927 r. w Wilnie. Od lat mieszkał w Maćkowej Rudzie, gmina Krasnopol. Był absolwentem Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Łodzi i Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Malował, rysował, rzeźbił, pisał. Od wielu lat, jako mieszkaniec Suwalszczyzny angażował się w wydarzenia kulturalne i artystyczne pogranicza polsko-litewskiego.

Luba Nazarenko

Luba Nazarenko – znana wileńska wykonawczyni romansów i innych utworów muzycznych, gitarzystka oraz chórmistrzyni. Luba Nazarenko uczyła się w Szkole Sztuk Pięknych im. Mikalojusa Konstantinasa Čiurlonisa. Ukończyła Konserwatorium im. Juozasa Tałłata–Kelpszy. Romanse wykonywała przez prawie 30 lat, w związku z tym była nazywana „królową romansów”. W jej repertuarze nie brakowało też ballad polskich oraz podwileńskich piosenek ludowych. Zmarła 4 maja.

Bernard Ładysz

Bernard Ładysz – wybitny śpiewak, aktor i żołnierz Armii Krajowej. Urodził się w Wilnie. Występował na całym świecie, współpracował m.in. z Marią Callas. Za swoje wybitne zasługi artystyczne w 2000 r. dostał Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, a w 2006 r. Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, w 2019 r. – Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Występował też w filmach, m.in. w „Ziemi obiecanej” w reżyserii Andrzeja Wajdy, „Znachorze” w reżyserii Jerzego Hoffamna) w musicalach, m.in. w roli Tewiego w „Skrzypku na dachu” Josepha Steina i Jerry’ego Bocka oraz na estradzie piosenkarskiej. Współpracował z Teatrem Syrena w Warszawie. Zmarł 25 czerwca.

Piotr Szczepanik

Piotr Szczepanik – piosenkarz, gitarzysta, aktor, wykonawca jednej z najpiękniejszych polskich ballad o miłości „Kochać”, a także takich utworów jak „Goniąc kormorany” i „Żółte kalendarze” zmarł 20 sierpnia w wieku 78 lat, po wielu latach zmagania z chorobą. W latach 70. Piotr Szczepanik zaczął zajmować się piosenką poetycką. Występował sam z gitarą. Koncertował w Polsce oraz m.in. w USA, Australii, Nowej Zelandii, Kanadzie oraz w wielu krajach w Europie. W latach 80. poświęcił się działalności opozycyjnej. Był m.in. współorganizatorem Festiwalu Piosenki Prawdziwej w 1981 r. Podczas stanu wojennego organizował niezależną, podziemną scenę muzyczną.

Prof. Maria Janion

Prof. Maria Janion – historyk literatury, idei i epoki romantyzmu. Janion była związana z Instytutem Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk, Uniwersytetem Gdańskim i Uniwersytetem Warszawskim. Była również członkinią Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk. „Biuletyn Polonistyczny” podkreślił, że prof. Maria Janion była „wybitną znawczynią polskiego i europejskiego romantyzmu, wychowawczynią wielu pokoleń humanistów, wnikliwą obserwatorką rzeczywistości”. Do 1945 r. przebywała w Wilnie, gdzie ukończyła szkołę powszechną. Należała do podziemnego Związku Harcerstwa Polskiego i była łączniczką. Zmarła 23 sierpnia.

Wojciech Pszoniak

Wojciech Pszoniak urodził się 2 maja 1942 r. we Lwowie, a dorastał w Gliwicach. Był aktorem teatrów: Starego w Krakowie (1968-72) oraz Narodowego (1972-74) i Powszechnego w Warszawie (1974-80). W Starym zadebiutował w „Klątwie” Stanisława Wyspiańskiego reżyserowanej przez Konrada Swinarskiego (1968). Drzwi do międzynarodowej kariery otworzyła mu rola Moryca Welta w filmie „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy. Wystąpił także w innych jego filmach: „Wesele”, „Danton” i „Korczak”. Występował też w Kabarecie pod Egidą. Zmarł 19 października.

PODCASTY I GALERIE