Wileńszczyzna: przedmioty – opowieści – refleksje

„Wileńszczyzna: przedmioty – opowieści – refleksje” to publikacja będąca efektem współpracy studentów Katedry Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego i członków Klubu Studentów Polskich na Litwie . W październiku 2012 roku prowadzili oni badania terenowe w Jowaryszkach pod Trokami.

Bartek Borys
Wileńszczyzna: przedmioty – opowieści – refleksje

Fot. Archiwum

Książka składa się z ośmiu artykułów napisanych w polsko – litewskich parach i jednego, którego autorami są cztery osoby. Tematyka nawiązuje do samego tytułu, w którym wspomniane przedmioty są jedynie pretekstem do rozmowy o życiu bohaterów każdego z tekstów. Przedmioty te były różne, począwszy od obrazów, przez zdjęcia, po maszynę do życia czy karaimskie okna. To ostatnie zagadnienie jest szczególnie ciekawe, bo w pewien sposób dokonuje dekonstrukcji wielu mitów, który wobec niewielkiej społeczności karaimskiej
w Trokach narosły.

Redakcją publikacji oraz organizacją samego projektu zajęli się Mateusz Sikora i Piotr Oleksy. Ten pierwszy jest doktorantem etnologii na Uniwersytecie Wrocławskim i organizatorem kilku polsko – litewskich projektów, z których ostatni, „sPLoT”, był w ostatnim czasie omawiany na łamach zw.lt. Piotr Oleksy jest natomiast historykiem i doktorantem na Instytucie Wschodnim UAM w Poznaniu, współpracownikiem „Nowej Europy Wschodniej” oraz redaktorem portalu „EastWest” poświęconym, jak pisze sama redakcja, „tworzeniu trwałych więzi pomiędzy społeczeństwem polskim i naszymi wschodnimi sąsiadami”.

“Każdego dnia spotykaliśmy się wieczorem, by podsumować swoje badania. Zrozumieliśmy wtedy, że stawianie kategorycznych sądów na temat relacji międzyludzkich na tym terenie, czy też wpisywanie ich w sztywne ramy, jest nierozsądne i wręcz niemożliwe” – pisał we wstępie Piotr Oleksy. „Dlatego też naszym celem stało się po prostu opowiedzenie historii ludzkich oraz własnych wrażeń z rejonu Wileńszczyzny, tak by chociaż nieco przybliżyć czytelnikowi ten trudny do jednoznacznej interpretacji świat”.

W książce znaleźć można streszczenie każdego artykułu nie tylko w języku polskim, ale i litewskim oraz angielskim, co jest dużym plusem wartym odnotowania. Szata graficzna jest bardzo podstawowa, gdyż poza okładką w jednym artykule znajduje się kilka zdjęć. Szkoda, gdyż fotografie osób, które rozmawiały z autorami byłyby wartościowym elementem publikacji. Bez względu jednak na to, publikacja ta warta jest uwagi i godna polecenie. Niestety, została ona wydana została w nakładzie liczącym zaledwie 100 egzemplarzy. Szkoda, bo mogłaby zainteresować nie tylko studentów etnografii i antropologii, ale wszystkich, którym Wileńszczyzna jest bliska, w tym samych jej mieszkańców.

Wileńszczyzna: przedmioty – opowieści – refleksje, red. P. Oleksy, M. Sikora, Bydgoszcz 2012.

PODCASTY I GALERIE