„Pogoń za Litwą”: Wspólna historia i piękno przyrody

„Pogoń za Litwą” to jedna z niewielu publikacji wydanych ostatnio w Polsce poświęcona współczesnej Litwie. Książek poświęconych wspólnej polsko – litewskiej jest wiele, ale można odnieść wrażenie, że literatura faktu tematykę litewską dotychczas jakby omijała.

Bartek Borys
„Pogoń za Litwą”: Wspólna historia i piękno przyrody

Fot. Archiwum

Autorzy, wśród których znajduje się m.in. toruński historyk, wykładowca na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika i dziennikarz w jednym, Radosław Rzeszotek, we wstępie podkreślili, że nie zamierzali napisać przewodnika po Litwie. Pojechaliśmy na Litwę by odnaleźć jej ducha, ich stosunek do Polski i Polaków – zapowiadali. Sprawdźmy, czy im się to udało.

„Pogoń za Litwą” składa się z wielu krótkich, zazwyczaj kilkustronicowych, rozdziałów.

Każdy z nich poświęcony jest jednemu problemowi i często, choć nie zawsze, kończy się wywiadem lub rozmową wplecioną w tekst. Część opisywanych tematów jest dość popularnych i szeroko dzisiaj omawianych, takich jak sytuacja mniejszości polskiej na Litwie, wspólnej historii w ramach Rzeczypospolitej Obojga Narodów czy też spór o Wilno po zakończeniu I wojny światowej. Całe szczęście zagadnienia polityczno – historyczne nie są jedynymi, które poruszają Autorzy. Piszą również o pięknie litewskiej przyrody i jednocześnie dają nam krótką lekcję geografii współczesnej Litwy wraz z jej podziałem na poszczególne krainy i towarzyszącym mu różnicom, zarówno w mentalności i obyczajach mieszkańców jak i w wersji języka litewskiego, którą się posługują. Czytamy też o koszykówce, która jest narodowym sportem Litwinów, o twórcach słynnego alkoholu „999”, popularności pogańskich obrzędów religijnych, polskich inwestycjach na Litwie (m.in. Orlen, PZU), wileńskim chlebie pieczonym w Poniewieżu czy odrodzeniu Druskienników, miasta – kurortu na południowej Litwie, w ostatnich latach.

To oczywiście nie wszystko, ale ta krótka lista wystarczy by pokazać, że trio Kiełpiński, Luks i Rzeszotek nie ograniczało się do najczęściej omawianej tematyki z zakresu polsko – litewskich relacji.

Wiele rozdziałów, jak wspomniano już wyżej, kończy się rozmową, których bohaterami są zarówno litewscy politycy, tacy jak Dalia Grybauskaitė, obecna prezydent Litwy oraz były premier Andrius Kubilius, polski historyk prof. Krzyszof Bukowski z Uniwersytetu w Białymstoku, litewski pisarz Tomasz Venclowa, a także Aldona Volkienė, szefowa produkcji w zakładzie wytwarzającym słynny alcohol “Trys Devynerios”.

Czy można oczekiwać, że rozpiętość poruszanych tematów, szeroka niczym Wilia, pozwoli na ich wyczerpujące opisanie na niewiele ponad dwustu stronach? Z pewnością nie.

Nie jest to jednak zarzut. Książkę mogę spokojnie polecić wszystkim, którzy Litwą się chociażtrochę interesują i szukają opisującej ją literatury faktu, która nie będzie się ograniczała do historii najnowszej i polityki.

J. Kiełpiński, A. Luks, R. Rzeszotek, Pogoń za Litwą. Sześćset lat po Grunwaldzie, Warszawa 2010.

PODCASTY I GALERIE