Kultura i Historia
zw.lt

Narodowe Centrum Kultury Filmowej poszukuje filmowych wspomnień z życia filmowego w Wilnie i na Wileńszczyźnie

Narodowe Centrum Kultury Filmowej w  Łodzi poszukuje wspomnień dokumentujących historię życia filmowego w Wilnie i na Wileńszczyźnie w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Poszukujemy filmowych memorabiliów (fotografii, dokumentów, wspomnień, rekwizytów, fragmentów filmów), innych pamiątek przedstawiających historię filmową na ziemiach kresowych.  Korespondencja z ulubionymi aktorami, stare fotografie kin, dzienniki, wycinki prasowe, bilety, ulotki, listy – dosłownie wszystko, co do tej pory skrzętnie leżało na dnie szuflad lub było zapomniane przez wszystkich, dla NCKF będzie cennym nabytkiem. Interesuje nas też każda relacja, anegdotka czy notatka z tego okresu. Dzięki tym materiałom możliwe będzie odtworzenie rozwoju historii, kultury fimowej Wilna i Wileńszczyzny.

Warto przypomnieć, że kultura filmowa Wilna w dwudziestoleciu międzywojennym przeżywała swój burzliwy, pełen entuzjazmu rozkwit. Kina wileńskie (Polonia, Helios, Eden, Piccadilly, Iluzja i inne) jak również kina sąsiednich miast powiatowych z różnorodnym, często się zmieniającym programem filmowym cieszyły się wsród widzów ogromną popularnością i zainteresowaniem. Obok kin premierowych, luksusowych o wnętrzach połyskujących marmurami, nie brakowało również miejszych, często dusznych sal. Czasami więc za przyjemność doznania uroków X muzy należało zapłacić nie lada wysiłkiem, pewien widz tak oto dzielił się wrażeniami z oglądania Halki w kinoteatrze Miejskim: Trafiłem na balkon. Zastałem tam ścisk, tłok nie do wytrzymania. Po półtoragodzinnym duszeniu publiczności otwarto drzwi. Wszyscy runęli ku nim. Wyszedłem z tej opresji z sincami na bokach i trzema wyrwanymi „z mięsem” guzikami u palta, nie mówiąc już o rozerwanyej kieszeni.

W latach międzywojennych program wileńskich kinoteatrów nie różnił się niczym od programu innych miast europejskich. Oglądano tu światowe przeboje z niedużym opóźnieniem w stosunku do premier w wielkich metropoliach zachodnioeuropejskich. Seanse filmowe stały się też źródłem niewyczerpanych emocji, urokliwych przeżyć i atrakcji. Wyjątkowe w tym miejscu było wszystko – aktorzy, widownia, atmosfera i repertuar. Do kin wileńskich jak twierdził bowiem Mieczysław Limanowski najczęściej sprowadzano filmy, które obok tytułów mniej lub więcej drastycznych, mają jawne reklamy niewybredne, czasami wulgarne, jak: arcyszlagier słodyczy życia erotycznego, albo: największy hypererotykon polski wzruszający i porywający, albo: arcydzieło nadepokowe zmysłów i miłości.

W 1928 roku w Wilnie rozpoczęła działalność Wileńska Szkoła Filmowa, założona przez Związek Artystów Sztuki Kinematograficznej. Prasa corocznie zachęcała: Rozwijając nadal intensywnie rozpoczętą pracę Związek Artystów Sztuki Kinematograficznej przyjmuje zapisy do szkoły filmowej w Wilnie. Dotychczasowy przebieg pracy w szkole filmowej rokuje dodatnie wyniki. Sekretariat szkoły mieścił się przy ulicy Biskupiej 12. No i ta wileńska szkoła filmowa. 30 złotych miesięcznie trzeba było za naukę płacić. Zebrało się nas tam ponad 20 osób. Wykładowców mieliśmy bardzo dobrych. Jacobi – uczył angileskiego, a Kruk wywijania szabelką, – przypomina jedna z wileńskich aktorek Halina Krawczykówna. Do aktywnych aktorów szkoły należeli: Maria Drozdowska, Aleksander Czernis, Stach Pomian, Leon Żukowski, Ryszard Wirszyłło, Leon Puczowski.

Warto nadmienić również o innych inicjatywach filmowych w środowisku wileńskim: Czwartkach Filmowych, Klubie Filmowym, porankach filmowych na falach radiowych radiostacji wileńskiej świetnie się rozwijająca pod znakomitym kierunkiem kierownika programowego Witolda Hulewicza.

Dlatego zwracamy się z apelem do wszystkich z Państwa, którzy zechcieliby
podzielić się wspomnieniami o ciekawych wydarzeniach i postaciach związanych z filmową historią Wilna i Wileńszczyzny. Czekamy również na relacje osób, którzy jeszcze pamiętają czar starego kina przed wojną, ognisty temperament charyzmatycznych gwiazdorów i zmysłowe, łamiące serca spojrzenia gwiazd.

Piszcie do nas lub dzwońcie jeśli macie jakieś zapiski swoich dziadków lub pradziadków albo gdzieś w Państwa domu znajdują się pamiątki, zapomniane dzienniki, wycinki prasowe czy też inne dokumenty na pożółkłym papierze. Bardzo często w rodzinnych archiwach przechowywane są przepiękne zdjęcia, upamiętniające niezwykłe miejsca, być może wśród tych zdjęć znajdą się fotografie z ulubionym aktorem/aktorką filmową, bądź zdjęcia kin. Być może ktoś z Państwa pamięta Wileńską Szkołę Filmową, jej aktorów i pierwsze próby filmowe. Jeśli możecie się z nami podzielić takimi opowieściami i pamiątkami – czekamy na Wasz e-mail lub telefon.

Przyniesione  materiały posłużą do opracowania ekspozycji filmowej „Kina Polonia“ opowiadającej również o kulturze filmowej na ziemiach polskich w okresie międzywojnia. Zwiedzający będą mogli poznać historię, arcydzieła i wybitnych twórców – reżyserów, aktorów, operatorów, producentów czy kompozytorów, a także dotychczas marginalizowane zjawiskach takich jak kino jidysz lat 30., kinofikacja lat 40. i 50., rozwój AKF-ów czy ewolucję systemu produkcji filmowej. Całość zostanie zaprezentowana przy pomocy bogatego spektrum zabiegów ekspozycyjnych, łączących oryginalne kostiumy, dokumenty, gadżety i fragmenty scenografii z licznymi replikami, instalacjami multimedialnymi, wideoesejami, audiowizualnymi rzeźbami i projekcjami wielkoformatowymi.

Państwa wspomnienia, jak również materiały z domowego archiwum nie zostaną zatem utracone, a znajdą godne miejsce w najważniejszym w Polsce i unikatowym w Europie centrum wiedzy i kultury filmowej.
Zachęcamy do podzielenia się swoimi wspomnieniami!

Na informacje o pamiątkach czekamy pod nr. tel. +370 68815155, +370 (5)272 1845, można też pisać e-maile: annamikonis@yahoo.com. Osoba kontaktowa Anna Mikonis-Railienė.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!