Kultura i Historia
PAP

Ministrowie kultury Litwy i Polski otworzą wystawę o Čiurlionisie

Obrazy, grafiki, szkice i wybrane kompozycje muzyczne jednego z najważniejszych litewskich twórców Mikalojusa Konstantinasa Čiurlionisa będą prezentowane na wystawie w Międzynarodowym Centrum Kultury w Krakowie.

Wystawę otworzą w czwartek wieczorem ministrowie kultury Litwy – Šarūnas Birutis i Polski – Małgorzata Omilanowska. To część projektu „Litwa w Krakowie” – największej prezentacji kultury litewskiej w Polsce, zorganizowanej w 25-lecie odzyskania przez Litwę niepodległości.

Przygotowana we współpracy z Narodowym Muzeum Sztuki M. K. Čiurlionisa w Kownie ekspozycja ukazuje wielowymiarowość dorobku artysty, który zmarł mając zaledwie 36 lat. Według krytyków w jego pracach można odnaleźć elementy symbolizmu, secesji, ekspresjonizmu i malarskiej abstrakcji. Čiurlionis bywa porównywany z Wassilem Kandinskim czy Odilonem Redonem.

„Na wystawie chcemy zasygnalizować wielowymiarowy charakter twórczości Čiurlionisa, który był nie tylko aktywny na polu malarstwa i muzyki, ale też próbował swoich sił na polu literatury, czy fotografii” – mówiła PAP kurator ekspozycji Natalia Żak z Międzynarodowego Centrum Kultury. „Nasza wystawa dotyka jednocześnie kwestii przenikania się kultur, narodowej tożsamości i złożonych relacji polsko-litewskich” – dodała.

„Litewską opowieść” współtworzą dwa wzajemnie przenikające się wątki: dorobek przedwcześnie zmarłego artysty i jego biografia, w której bardzo ważne były związki z polskim środowiskiem artystycznym przełomu XIX i XX wieku.

Čiurlionis studiował w Warszawie w Instytucie Muzycznym, a potem w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem Konrada Krzyżanowskiego i Ferdynanda Ruszczyca.

„Atmosfera obu tych uczelni, lektura „Chimery”, wizyty w salonie Aleksandra Krywulta, wyjazdy na plenery, rozmowy z przyjaciółmi – to wszystko budowało warszawską codzienność Čiurlionisa i bez wątpienia odcisnęło na nim swoje piętno. Warszawa była miejscem, gdzie artysta nie tylko kształcił się, ale też nawiązał trwałe przyjaźnie” – przypomina Natalia Żak.

Čiurlionis był wszechstronny: komponował, uprawiał malarstwo i grafikę, tworzył fluoroforty, plakaty, ilustracje do książek, pisał poezje.
W Międzynarodowym Centrum Kultury pokazywany będzie m.in. cykl ośmiu obrazów „Zima”, jedno z ważniejszych osiągnięć twórcy, którego bardzo interesowała zmienność i cykliczność natury. „Składające się na ten cykl prace cechuje uproszczenie formy, bliskie niemal abstrakcyjnym impresjom” – mówiła kurator wystawy.

„Ważną częścią krakowskiej prezentacji będą również te realizacje artysty, które odsyłają do związków muzyki i malarstwa – problem ten reprezentują takie dzieła, jak chociażby dyptyk „Preludium i fuga”, „Sonata gwiezdna”, czy „Sonata wężowa” – dodała Natalia Żak.

W Krakowie można będzie zobaczyć także prace Ciurlionisa inspirowane litewskim krajobrazem, mitologią i folklorem, m.in. tryptyk „Rajgród”, „Litewski cmentarz” i szkice do nieukończonego dzieła – opery „Jurata”, nad którą artysta pracował razem z żoną – litewską poetką Sofiją Kymantaite.

Prezentowane na wystawie – szkic kurtyny zaprojektowanej przez Čiurlionisa dla Towarzystwa Ruta w Wilnie oraz projekty druków towarzyszących wystawom sztuki litewskiej, przypominają o tym, że był nie tylko artystą, ale i społecznikiem aktywnie uczestniczącym w budowaniu litewskich elit kulturalnych.
Dopełnieniem wystawy są kompozycje muzyczne i wyimki z utworów literackich oraz fotografie i fragmenty korespondencji, przypominające o ważnych dla artysty ludziach i miejscach m.in. matce jednego z przyjaciół Čiurlionisa, która wielokrotnie kupowała jego obrazy Bronisławie Wolman oraz jego przyjacielu – malarzu i kompozytorze Eugeniuszu Morawskim.

Ekspozycja potrwa do 31 stycznia. Będą jej towarzyszyć m.in. spacer po Krakowie śladami związków z Litwą, debata o historii i pamięci dwóch narodów oraz wykłady o twórczości Čiurlionisa.

Prace Čiurlionisa były pokazywane wcześniej w Polsce w 2001 r. na wystawach w Warszawie i Poznaniu.

Čiurlionis urodził się w 1875 r. w Oranach na południu Litwy, zmarł w 1911 r. w podwarszawskim sanatorium w Pustelniku (dziś Marki). Dzieciństwo spędził w Druskiennikach. Od 1894 roku studiował muzykę w Warszawie, potem w Lipsku. W pierwszych latach XX wieku kształcił się w zakresie sztuk plastycznych w Warszawie. Wyjeżdżał do Czech, Niemiec i Austrii. W 1907 roku przeniósł się do Wilna, bywał w Druskiennikach i Petersburgu. Namalował ok. 300 obrazów. Sławę zyskał dopiero po śmierci.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Spaudos, radijo ir televizijos rėmimo fondas
Radar Wileński – Poinformuj nas!