Międzynarodowy Dzień Bohaterów Walki z Totalitaryzmem: 73. rocznica śmierci rtm. Pileckiego

Parlament Europejski w rezolucji z roku 2019 wezwał do ustanowienia dnia 25 maja (rocznica egzekucji bohatera z Auschwitz, rotmistrza Witolda Pileckiego) Międzynarodowym Dniem Bohaterów Walki z Totalitaryzmem, co jest wyrazem szacunku i hołdem dla wszystkich tych, którzy walcząc z tyranią, wykazali bohaterstwo i prawdziwą miłość do ludzkości, a także służy przyszłym pokoleniom za wyraźny przykład prawidłowej postawy, jaką należy przyjąć w obliczu zagrożenia totalitarnym zniewoleniem.

zw.lt
Międzynarodowy Dzień Bohaterów Walki z Totalitaryzmem: 73. rocznica śmierci rtm. Pileckiego

Witold Pilecki na sali rozpraw. Fot. domena publiczna

25 maja 1948 r. w więzieniu na warszawskim Mokotowie przy ul. Rakowieckiej wykonano wyrok śmierci na Witoldzie Pileckim. Wyrok zapadł 15 marca tego samego roku. Maria Pilecka, żona Witolda tuż po zapadnięciu wyroku napisała list do ówczesnego Prezydenta Bolesława Bieruta oraz premiera Cyrankiewicza z prośbą o ułaskawienie, ale bez rezultatu.

Wyrok wykonano poprzez strzał w tył głowy. Witold Pilecki pozostawił żonę, syna Andrzeja i córkę Zofię. Nadal trwają poszukiwania miejsca ostatniego spoczynku rotmistrza.

Do 1943 r. Pilecki potajemnie wysyłał raporty o sytuacji w Auschwitz, dokumentując statystyki dotyczące przywożonych osób oraz zgonów. Wiadomości były wysyłane za pośrednictwem podziemnego odbiornika radiowego lub przez posłańców, z których wielu traciło życie w przypadku ich pojmania. Informacje były rozpowszechniane przez Szwecję na Zachód.

Po ucieczce z Auschwitz Pilecki pełny obraz sytuacji w obozie koncentracyjnym zawarł w tzw. „Raporcie Witolda”, 100-stronicowym dossier, w którym określił skalę i rozmach nazistowskiego terroru. Auschwitz określił jako centrum systematycznego ludobójstwa i szczegółowo opisał cały aparat Holokaustu: komory gazowe, procedury selekcji, eksperymenty ze sterylizacją; wnikliwie przeanalizował techniki dehumanizacji. W Raporcie było wskazane, że w Birkenau działają trzy krematoria, mogące kremować do 8 000 ludzi dziennie. „Raport Witolda”, podpisany przez innych podziemnych dowódców oporu w obozie, dotarł do Rządu RP na Uchodźstwie w Londynie.

Po ucieczce z Auschwitz Pilecki kontynuował walkę w podziemiu, uczestniczył m. in. w Powstaniu Warszawskim. Po upadku powstania ponownie trafił do obozu koncentracyjnego w Lamsdorf i Murnau. Oswobodzony przez Amerykanów i po uzgodnieniu działań z Rządem RP Uchodźstwie, wrócił do kraju, zbierał informacje o działaniach władz komunistycznych, organizował ruch oporu przeciwko komunistom w Polsce. W 1947 r. pojmany, a 25 maja 1948 r. został rozstrzelany. Podczas ostatniego spotkania przed egzekucją z żoną powiedział, że w porównaniu z przesłuchaniami komunistów „Oświęcim to była igraszka”.

„Pilecki odziedziczył gen walki z niesprawiedliwością po swoim dziadku, który za udział w powstaniu styczniowym w 1863 roku zapłacił zesłaniem na Syberię i częściową konfiskatą majątku. Gdy w 1939 r. Polska upadła, Pilecki natychmiast przystąpił do organizacji podziemnego ruchu oporu. Do obozu koncentracyjnego Auschwitz został wysłany w 1940 r., z własnej woli i za zgodą swoich dowódców. Przebywał tam ponad dwa i pół roku, wysyłając raporty o warunkach i sytuacji w obozie oraz zagładzie Żydów do polskiego podziemia. Mimo szczegółowości i dokładności opisów zbrodni popełnionych w Auschwitz, raporty nie były w stanie przekonać przywódców koalicji antyniemieckiej do położenia kresu okrucieństwom, które miały miejsce w Auschwitz” – podkreśliła w poniedziałek Ambasador RP na Litwie Urszula Doroszewska.

Ambasada RP w Wilnie zaprasza na wykład Jacka Fairweathera, autora książki „Ochotnik. Prawdziwa historia tajnej misji Witolda Pileckiego”, pierwszej przetłumaczonej na język litewski anglojęzycznej biografii Pileckiego, nagrodzonej prestiżową nagrodą Costa Book Award. Wykład i dyskusja w jęz. angielskim z tłumaczeniem na jęz. litewski odbędzie się 25 maja o godz. 21:30 czasu litewskiego, na platformie ZOOM. Obowiązuje wcześniejsza rejestracja pod tym linkiem.

Na podst. gov.pl/ muzeumpileckich.pl

PODCASTY I GALERIE