„Lista Ładosia”. Londyn pozna wykaz Żydów, których ratowali polscy dyplomaci

W poniedziałek w Londynie Instytut Pileckiego oficjalnie zaprezentuje anglojęzyczne wydanie "Listy Ładosia". To opublikowany w grudniu wykaz ponad 3,2 tys. osób, którym w okresie II wojny światowej polscy dyplomaci pod kierunkiem ambasadora Aleksandra Ładosia wraz z organizacjami żydowskimi w Szwajcarii wystawiali fałszywe paszporty latynoamerykańskie. Dokumenty te zwiększały szanse Żydów w całej Europie na przeżycie Holokaustu.

IAR
„Lista Ładosia”. Londyn pozna wykaz Żydów, których ratowali polscy dyplomaci

Fot. Twitter/Instytut Pileckiego

Współautor publikacji Bartłomiej Zygmunt powiedział Polskiemu Radiu, że dzięki szerokiej reakcji na wydaną po polsku „Listę Ładosia”, można było uzupełnić wersję angielską o nowe informacje.

„W archiwach już nie znajdowaliśmy dokumentów potwierdzających dalszych losów tych osób. Dzięki publikacji udało się nam ustalić ok. 50 osób, których los wcześniej był nieznany. Poznaliśmy ten los. Zatem w publikacji anglojęzycznej zawarliśmy te nowe dane” – wyjaśnił współautor „Listy Ładosia”.

Po londyńskiej premierze „Listy Ładosia”, jej współautorzy udadzą się do Stanów Zjednoczonych, gdzie zaplanowano spotkania w Nowym Jorku i w Connecticut. – Chodzi przede wszystkim o dotarcie do szerszego grona odbiorców – wyjaśniał Bartłomiej Zygmunt. Jak dodał, „Lista Ładosia” już teraz pozwoliła na odtworzenie wielu rodzinnych losów.

„Ostatnio dostaliśmy informację, że pewna osoba znalazła na liście swoją prababcię. Prosiła o jakieś dodatkowe dane, ponieważ ona sama nigdy ich nie znalazła w żadnych archiwach. A my dotarliśmy do dokumentów, w których jest wspomniana ta osoba i prosiła o dodatkowe dane, ponieważ wybiera się do Polski, gdzie chce odwiedzić miejsca pamięci i jednocześnie chciałaby dowiedzieć się czegoś więcej o swej rodzinie, a wcześniej nie mogła tego zrobić” – tłumaczył Bartłomiej Zygmunt.

Badacze podkreślają, że wykaz ponad 3 tys. osób zawiera tylko część tych, którym próbowali pomóc polscy dyplomaci i ich żydowscy współpracownicy. Według różnych szacunków, Grupa Ładosia wystawiła ok. 4-5 tys. dokumentów, a akcja paszportowa mogła objąć od 8 do 10 tys. osób. Liczbę ocalonych dzięki tej akcji ocenia się na 2-3 tys. Żydów pochodzących z prawie wszystkich krajów okupowanej Europy, w większości z Polski, Holandii i Niemiec.

Działania odbywały się za wiedzą i wsparciem polskiego rządu na uchodźstwie. Polacy udostępnili także organizacjom żydowskim szyfry dyplomatyczne, co umożliwiło im korespondencję z okrążonej przez nazistowskie Niemcy Szwajcarii m.in. do USA.

„Lista Ładosia” powstała w Instytucie Pileckiego we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej, Żydowskim Instytutem Historycznym, Ambasadą RP w Bernie oraz Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

PODCASTY I GALERIE