„Laborem exercens” – o godności człowieka i jego pracy

39 lat temu, w trudnym dla Polski roku 1981, Jan Paweł II ogłosił encyklikę „Laborem exercens” poświęconą ludzkiej pracy. Była wsparciem dla naszych dążeń niepodległościowych i teologiczną podporą dla postulowanych przez "Solidarność" praw pracowniczych. Stałą też w opozycji do obowiązującej ideologii socjalistycznej uprzedmiotawiającej ludzki wysiłek a co za tym idzie człowieka jako takiego, głoszącej prymat kolektywu nad jednostką i skażników ekonomicznych ponad samorealizację przez pracę.

„Laborem exercens” – o godności człowieka i jego pracy

Fot. Joanna Bożerodzka

Jaki jest punt wyjścia rozważań Jana Pawła II?. Praca stanowi podstawowy wymiar bytowania człowieka na ziemi. Potwierdza to objawione Słowo Boże już z pierwszych stron Księgi Rodzaju”? „Bądźcie płodni i rozmnażajcie się, abyście zaludnili ziemia i uczynili ją sobie poddaną”. Słowa te pośrednio wskazują na pracę jako działanie, które ma człowiek wykonywać na ziemi i nad nią panować. W wypełnianiu tego polecenia człowiek odzwierciedla działanie samego Boga.

Człowiek jako osoba jest podmiotem pracy. W procesie pracy wykonuje on różne czynności, a one maję służyć urzeczywistnianiu się jego człowieczeństwa, spełnianiu jego powołania. Człowiek w tym procesie ujawnia siebie jako tego, który „panuje”. Panowanie to odnosi się do wymiaru podmiotowego bardziej niż do przedmiotowego. Praca ludzka ma swoja wartość etyczną. Ten, kto je spełnia jest osobą, jest świadomym, wolnym, czyli Stanowiącym o sobie podmiotem.

LABOREM EXERCENS

Ojciec św. Jan Paweł II encyklikę „LABOREM EXERCENS” poświęcił pracy ludzkiej, ale jeszcze bardziej człowiekowi w kontekście tej rzeczywistości, jaką jest praca. Praca to każda działalność, jaką człowiek wykonuje, bez względu na jej charakter i okoliczności. Człowiek jest powołany do pracy, został, bowiem stworzony na obraz i podobieństwo Bożę i ustanowiony, aby ziemię czynił sobie poddaną.

Praca wyróżnia go wśród innych stworzeń. Tylko człowiek zdolny je jest do pracy i tylko on ja wykonuje. Dzięki pracy człowiek nią nie tylko egzystować, ale również zdobywać „chleb” wiedzy, postępu, cywilizacji, kultury i przyczyniać się do rozwoju nauki i techniki, zwłaszcza podnoszenia poziomu kulturalnego i moralnego społeczeństwa.

„Chleb ten” zdobywa człowiek przy osobistym wysiłku i trudzie, wśród wielu napięć, konfliktów i kryzysów.

Ojciec św. przypomina o godności i o prawach ludzi pracy oraz piętnuje sytuacje, w których te prawa są gwałcone. Z dziedzictwa Ewangelii wydobywa rzeczy „nowe i stare”. Choć praca jest stara jak człowiek i jego życie na ziemi, Ojciec św. odsłania nowe znaczenie ludzkiej pracy i nowe zadania w tej dziedzinie stojące przed człowiekiem, rodziną, narodami i cala ludzkością, również przed Kościołem.

Praca ludzka stanowi najważniejszy tłucz do całej kwestii społecznej, widzianej pod ketem dobra człowieka.

źródło: PAI

PODCASTY I GALERIE