Kardynał Sigitas Tamkevičius: Kiedy sowieckie czołgi opuściły Litwę, papież natychmiast do nas przyjechał

„50 lat ateizmu i przymusowego ukrywania Ewangelii w wielu duszach i wewnątrz społeczeństwa pozostawiły swoje ślady, które będzie można wymazać tylko poprzez na nowo odnalezienie Boga oraz jego Słowa. Czyżby w 1989 r. nie zrobiono pierwszego i ważnego kroku? Dzięki odpowiedzialnym politykom, którzy usłyszeli głębokie oczekiwania wiernych, przywrócono wolność religijną w społeczeństwie” – na wileńskim lotnisku w roku 1993, opuszczając Litwę, mówił Jan Paweł II.

15min.lt
Kardynał Sigitas Tamkevičius: Kiedy sowieckie czołgi opuściły Litwę, papież natychmiast do nas przyjechał

Fot. BNS/Erikas Ovčarenko

Sejm Litwy 2020 rok ogłosił rokiem świętego Jana Pawła II. W tym samym roku będzie obchodzona również setna rocznica urodzin Jana Pawła II. Z tej okazji obchody odbędą się również w ojczyźnie papieża,  w Polsce. Obchody jubileuszowe Karola Wojtyły-Jana Pawła II w polskim kościele rozpoczęły się w tym roku od Dnia Papieskiego i zakończą się roku 2020 w dniu jego urodzin.

Jan Paweł II był pierwszym papieżem, który odwiedził Litwę i którego wizyta w roku 1993 była ogromnym wsparciem moralnym i dyplomatycznym dla odrodzonej Litwy. Jakie znaczenie miała wizyta papieża? Zgodnie z sejmową uchwałą, papież Jan Paweł II był jednym z największych światowych autorytetów, który spotkał się niemal ze wszystkimi liderami państwowymi. Poza tym był stronnikiem dialogu wszystkich religii, stałym pielgrzymem, który odwiedził najbardziej odległe zakątki świata, był osobą bliską dla wszystkich ludzi.

Wizyta na Litwie była bezcenna

Papieski samolot wystartował z Krakowa i wylądował w Wilnie 4 września 1993 roku o godzinie 15. Zaraz po wylądowaniu papieża powitał tłum. Papież ucałował ziemię litewską i wygłosił mowę powitalną: „Litwa jest cichym świadkiem miłości do wolności religijnej, która jak niejednokrotnie podkreślałem, jest podstawą wszelkich wolności człowieka i społeczeństwa” – mówił papież. Kardynal Sigitas Tamkevičius mówiąc o sensie papieskiej wizyty, podkreślił, że w pierwszej kolejności miała znaczenie historyczne, ale jej istota jest o wiele głębsza.

„W ciągu 50 lat okupacji kościół katolicki na Litwie doznał wielu ataków. Setki księży osądzono i wysłano do łagrów. Byli represjonowani niemal wszyscy biskupi, a biskup Vincentas Borisevičius nawet rozstrzelany. Życie religijne zostało wciśnięte do prokrustowego łoża. My, kapłani, nie mieliśmy nawet prawa katechizować dzieci. Poza tym KGB intensywnie pracowało nad tym, abyśmy się stali duchowymi kolaborantami. To wszystko trwało ni rok, ni dziesięć, tylko 50 lat. Byliśmy jak ciężko chory pacjent, który potrzebował pomysłowego lekarza i dużej pomocy” – powiedział Tamkevičius.

Kardynał mówi, że tuż po wybraniu na papieża Jan Paweł II w roku 1978, udał się on do litewskiego Kolegium Św. Kazimierza w Rzymie, gdzie zapewnił, że będzie „cichym” głosem kościoła. „Mało tego, jak tylko sowieckie czołgi opuściły nasz kraj niezwłocznie udał się na Litwę. Odwiedzając Wilno, Kowno, Górę Krzyży oraz Szydłowo. Jego wizyta była bezcenna. Można powiedzieć, że to, co dał Litwie Sąjūdis, tyle samo kościołowi dała wizyta Jana Pawła II. On nas wzmocnił i natchnął po wielu latach prześladowań do bardziej odważnego kształtowania przyszłości kościoła i Litwy” – powiedział Tamkevičius.

Na Litwę przybył w decydującym momencie

Siostra Teresa ze Wspólnoty Św. Jana wspomina, że w czasie wizyty Jana Pawła II była wśród osób modlących się wspólnie z nim w kowieńskiej Santoce. „Przybył na Litwę w decydującym momencie. Tuż po sowieckiej okupacji. W bardzo trudnym czasie. Kiedy nasz naród wyzwalał się z niewoli i ubóstwa. Kiedy wraz z odrodzeniem odrodziła się nasza nadzieja. Kiedy rozpoczął się nowy rozdział nie tylko narodu litewskiego, ale również Kościoła” – powiedziała s. Teresa.

Rozmówczyni twierdzi, że Jan Paweł II przybył z nowiną niczym pielgrzym nadziei i apostoł miłosierdzia: „Pokazał, że Bóg jest miłosierny. Tego Litwa wówczas potrzebowała. Nasz kraj próbował się podnieść. Próbował szukać swej drogi do wolności i odnowionej wiary. W trakcie wizyty czuć było duże poruszenie”.

Ludzie wyszli na ulicę nie tylko z ciekawości

Wizyta papieża stała się wydarzeniem również dla osób nie chodzących co niedziela do kościoła, czy w ogóle nie będących praktykującymi katolikami. Tłum czekał na ojca świętego wszędzie. Zdaniem s. Teresy bycie obok papieża oznacza bycie prowadzonym przez Boga poprzez jego pasterza. „O tym, że ludzie, którzy rzadko bywają w kościele, ale zdecydowali się na wydarzenia i spotkania z papieżem świadczy, że mieli głęboką chęć bycia w kościele i z Chrystusem. Nie sądzę, że tyle osób wyszło na ulice ze zwykłej ciekawości. Bo to przecież można było zobaczyć w telewizji. Jednak bycie razem z papieżem mówi o zaufaniu i wspólnotowości. Jeśli uczestniczysz, to znaczy dokonujesz wyboru, że wspólnotowość jest czymś ważnym” – podkreśliła s. Teresa.

Kalendarium:

  • Wizyta papieża Jana Pawła II odbyła się w 1993 roku. Wówczas papież odwiedził też pozostałe kraje bałtyckie Łotwę i Estonię. Na Litwie przebywał najdłużej – cztery dni;

  • Na Litwę papież przybył 4 września, do Rygi udał się 8 września;

  • To była 61 pielgrzymka apostolska;

  • W roku 1992 Watykan potwierdził, że papież odwiedzi Litwę, Łotwę i Estonię;

  • Program pielgrzymki był konsultowany z miejscowymi biskupami. Uwzględniono specjalne życzenia papieża, który chciał odwiedzić grób Św. Kazimierza, Ostrą Bramę oraz Szydłowo.

  • Przed wizytą papież uczył się języka litewskiego;

  • Wizyta w krajach bałtyckich została uwieczniona poprzez pomniki, tablice upamiętniające, domy modlitewne, parafie oraz inne obiekty;
  • Ogłaszając rok 2020 Rokiem Jana Pawła II Sejm zaproponował rządowi przygotować program obchodów i przeznaczyć odpowiednie środki na jego realizację.

Artykuł powstał w ramach projektu „Perspektywa na Polskę”, realizowanego przez Polski Klub Dyskusyjny we współpracy z portalem 15min.lt przy wsparciu finansowym Orlen Lietuva.

PODCASTY I GALERIE