Kultura i Historia
PAP

Bielska wytwórnia zawiesiła emisję filmów z Bolkiem i Lolkiem w serwisie YouTube

Bielsko-Biała , 1972. Studio Filmów Rysunkowych. Produkcja filmu Bolek i Lolek. Nz. reżyser i twórca filmów animowanych , inicjator serialu animowanego Bolek i Lolek , Władysław Nehrebecki. PAP/CAF-Stanisław Jakubowski 279693/9 28.12.97r. PAP/CAF / Stanisław Jakubowski Bielskie Studio Filmów Rysunkowych zawiesiło tymczasowo emisję filmów z Bolkiem i Lolkiem w serwisie YouTube. Ma to związek z roszczeniami spadkobierczyni Władysława Nehrebeckiego, współtwórcy postaci – powiedział we wtorek dyrektor SFR Andrzej Orzechowski.

Bielska wytwórnia zawiesiła emisję filmów z Bolkiem i Lolkiem w serwisie YouTube
Fot. PAP/CAF / Stanisław Jakubowski

„Jeden ze spadkobierców wystąpił do YouTube’a z roszczeniami odnośnie niektórych naszych filmów. Żeby nie dyskutować z YouTube’em, którego procedury są skomplikowane, postanowiliśmy do czasu wyjaśnienia sprawy zawiesić filmy z Bolkiem i Lolkiem” – powiedział Orzechowski.

W miniony piątek Studio informowało o podpisaniu umowy z Google, właścicielem Youtube’a. „Podpisanie umowy pozwoliło SFR podjąć skuteczną walkę z nielegalnym rozpowszechnianiem treści na tej platformie. Obecnie głównym celem naszego kanału jest promocja naszych produkcji, zarówno tych dawniejszych, jak i najnowszych” – mówił wówczas dyrektor Studia.

Krótko potem na facebookowej stronie poświęconej Władysławowi Nehrebeckiemu, współtwórcy Bolka i Lolka, pojawiło się oświadczenie, w którym stwierdzono, że Studio „nigdy nie nabyło kompletu praw do kontynuacji filmów bazujących na jego dorobku” i „nielegalnie udostępnia je na YouTube”.

Andrzej Orzechowski jest innego zdania. Podkreślił, że wytwórnia posiada prawa do dysponowania filmami z Bolkiem i Lolkiem. „Roszczenia są dość wątpliwe. Tak, jak każdy inny pracownik, również twórca wynajmuje się do pracy, dostaje za to pieniądze, a dodatkowo także tantiemy, które dziedziczą spadkobiercy. (…) Studio jednak, jako właściciel praw, może decydować, co zrobić z filmami. (…) W tej chwili zajmuje się tym już kancelaria prawna” – dodał.

Dyrektor SFR zwrócił uwagę, że do czasu zawarcia umowy z Google na YouTube’ie dostępne były nielegalne kopie filmów wytwórni. Teraz zostały usunięte. „Smutne jest to, że dotychczas te wszystkie filmy były w internecie emitowane przez piratów i wówczas nie były kwestionowane” – dodał.

PAP nie udało się dotrzeć do Marzeny Nehrebeckiej, córki Władysława, która jest jego spadkobierczynią.

Sytuacją zniesmaczony jest natomiast Roman Nehrebecki, przyrodni brat Marzeny i również spadkobierca. W wydanym oświadczeniu zaapelował, aby nie łączyć go z – jak zaznaczył – „haniebnym postępowaniem”. „Jest mi najzwyczajniej przykro i wstyd, że osoba ta nosi to samo nazwisko” – napisał, odnosząc się do działań kobiety.

Nehrebecki w rozmowie z PAP podkreślił, że to Studio jest właścicielem praw do filmów. „Ona nie może zablokować emisji, bo to Studio jest producentem. Zgodnie z prawem autorskim jest właścicielem i może swobodnie dysponować materiałem” – powiedział.

Po śmierci Władysława Nehrebeckiego w 1978 r. wytwórnia wystąpiła do spadkobierców artysty o zgodę na kontynuowanie produkcji filmów z Bolkiem i Lolkiem. Udzielili jej synowie – Roman oraz nieżyjący już Jan. Odmówiła natomiast druga żona – Elżbieta. „Studio nie mogło się z nią porozumieć i po 1979 r. wyprodukowało kilka filmów na podstawie naszej zgody i swoich praw. To zostało teraz zakwestionowane. Studio wielokrotnie wyjaśniało, że czas na złożenie zastrzeżeń w tej sprawie już dawno minął i uległa ona przedawnieniu. W odpowiednim terminie Elżbieta nie złożyła odwołania. Podobnie zresztą jak Marzena, gdy osiągnęła wiek 18 lat” – wyjaśnił Roman Nehrebecki.

Dyrektor Orzechowski powiedział, że przychody z YouTube’a są stosunkowo niewielkie. „Nie generuje on takich wpływów, jak emisja w telewizji, w kinie, czy na dvd. Istnienie tego kanału ma głównie znaczenie promocyjne” – wyjaśnił.

Studio Filmów Rysunkowych rozpoczęło działalność w 1947 r. Pod kierownictwem plastyka Zdzisława Lachura utworzono w Katowicach zespół, który po komplikacjach lokalowych trafił do Bielska. Rok później powstał pierwszy film rysunkowy – czarno-biały „Czy to był sen?” – który nigdy jednak nie wszedł na ekrany. Z bielskim studio współpracowali m.in. Zbigniew Lengren, Jan Szancer, Józef Szajna, Jan Brzechwa, Ludwik Jerzy Kern, Stefan Kisielewski, Krzysztof Komeda i Krzysztof Penderecki.

Pomysłodawcą i inspiratorem serialu, a także współautorem plastycznego wizerunku postaci Bolka i Lolka był nieżyjący już reżyser i współtwórca bielskiego Studia Władysław Nehrebecki. Bohaterów wzorował na swoich synach: 12-letnim wówczas Janie, pierwowzorze animowanego Bolka, i o dwa lata młodszym Romanie, który był filmowym Lolkiem.

Pierwsza kreskówka z tej serii pt. „Kusza” została zrealizowana w 1963 r. Wszystkie filmy z Bolkiem i Lolkiem powstały w Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Białej. Przez 23 lata nakręcono ponad 180 filmów krótkometrażowych i dwa pełnometrażowe. Według szacunków obejrzało je około miliarda ludzi, w 1997 r. zostały okrzyknięte dobranocką wszech czasów.