80. rocznica zamknięcia getta warszawskiego

16 listopada 2020 roku przypada rocznica zamknięcia getta warszawskiego. 80 lat temu zapadła decyzja o całkowitej izolacji Żydów warszawskich od reszty społeczeństwa, a wszelkie próby przekroczenia muru bez przepustki były srogo karane.

prezydent.pl
80. rocznica zamknięcia getta warszawskiego

Fot. Autor Nieznany - Warszawa stolica Polski, Społeczny Fundusz Odbudowy Stolicy, wyd. II, Warszawa 1949, s. 72.Jerzy Piorkowski (1957) Miasto Nieujarzmione, Warszawa: Iskry, ss. 42 no ISBNWładysław Bartoszawski (1974) 1859 dni Warszawy, Kraków: Wydawnictwo Znak, ss.19 no ISBNUnited States Holocaust Memorial Museum [1], Photograph #50994.https://collections.ushmm.org/iiif-b/assets/749467, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4597159

,,To rocznica kolejnego etapu tragedii, jaką była realizacja zaplanowanej przez nazistowskie Niemcy zagłady narodu żydowskiego” – podkreślił prezydent RP Andrzej Duda w liście z okazji rocznicy zamknięcia getta warszawskiego.

,,Przedwojenna Warszawa była jednym z większych skupisk ludności żydowskiej na świecie. W tkance miejskiej naszej stolicy władze okupacyjne sztucznie wykroiły terytorium, na którym mieszkało wielu Żydów i które stało się największym w okupowanej Europie gettem. Z pewnością nie była to jedynie, według określenia najeźdźców, „żydowska dzielnica mieszkaniowa”. Wysoki mur z drutem kolczastym i tłuczonym szkłem na szczycie, wzniesiony pod pretekstem odizolowania „obszaru zagrożonego epidemią”, wskazywał jednoznacznie, że miało to być więzienie. Stało się to zupełnie jasne w nocy z 15 na 16 listopada, kiedy warszawskie getto nagle, bez żadnej zapowiedzi, zostało zamknięte. Odtąd bez pozwolenia okupanta nikt nie miał prawa do niego wejść ani z niego wyjść” – czytamy.

,,W tygodniach poprzedzających zamknięcie getta wysiedlono z jego terenu 113 tysięcy Polaków, a jednocześnie przetransportowano tam dodatkowe 138 tysięcy Żydów. Na obszarze 307 hektarów znalazło się blisko 400 tysięcy osób. Odcięcie od reszty świata, utracony dorobek życia, ubóstwo, wyniszczający głód, bardzo złe warunki sanitarne i szerzące się choroby, brutalne grabieże, upokorzenia, akty przemocy i publiczne egzekucje – wszystko to stało się codziennością uwięzionych. Coraz bardziej oczywiste i coraz bardziej przerażające stawały się ludobójcze zamiary niemieckich prześladowców. Swoje wypełnienie znalazły one w masowych deportacjach do obozu zagłady w Treblince, a następnie w całkowitym zniszczeniu getta i eksterminacji jego mieszkańców po heroicznym czynie zbrojnym powstańców z Żydowskiego Związku Wojskowego i Żydowskiej Organizacji Bojowej. Niesiona z narażeniem życia pomoc ze strony polskiego podziemia, a więc, między innymi, ewakuacja i ukrywanie uciekinierów na tak zwaną aryjską stronę oraz przemyt żywności, leków i broni, nie była w stanie odmienić tragicznego losu warszawskiego getta. Jednak trwa w pamięci historycznej Polaków i Żydów jako akt oporu przeciwko nienawistnej, antyludzkiej ideologii nazizmu oraz ówczesnego niemieckiego imperializmu” – napisał Andrzej Duda.

PODCASTY I GALERIE