80 lat temu zmarł Ignacy Jan Paderewski

80 lat temu, 29 czerwca 1941 r., w Nowym Jorku zmarł Ignacy Jan Paderewski. Pianista, kompozytor, mąż stanu, premier i minister spraw zagranicznych, jeden z ojców polskiej niepodległości, wymieniany na równi z Józefem Piłsudskim i Romanem Dmowskim.

sejm.gov.pl
80 lat temu zmarł Ignacy Jan Paderewski

Fot. Domena publiczna

Urodził się w 1860 r. w Kuryłówce na Podolu, w rodzinie o tradycjach powstańczych i niepodległościowych. Od najmłodszych lat przejawiał zdolności muzyczne, w szczególności interesowała go gra na fortepianie. Z wyróżnieniem ukończył naukę w warszawskim Instytucie Muzycznym, następnie uczył się, pracował i mieszkał w Berlinie, Wiedniu, Strasburgu i Londynie, a po zakończonym sukcesem tournée po Stanach Zjednoczonych, zdecydował się zamieszkać za oceanem.

Po kilku latach przeniósł się do Szwajcarii.

Swoją międzynarodową popularność i rozpoznawalność wykorzystywał do propagowania sprawy polskiej. Koncerty dawane w najsłynniejszych salach koncertowych poprzedzał wystąpieniami, w których mówił o niepodległej Rzeczypospolitej. W 1915 r. w Szwajcarii wraz z Henrykiem Sienkiewiczem założył Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. O Polsce rozmawiał także z prezydentem Stanów Zjednoczonych Thomasem Woodrowem Wilsonem. To ten przywódca amerykański w swoim późniejszym planie pokojowym dla Europy po I wojnie światowej zawarł punkt dotyczący niepodległej Polski z dostępem do morza. Paderewski współpracował też z Romanem Dmowskim, był delegatem Komitetu Narodowego Polskiego na Stany Zjednoczone.

Z chwilą odzyskania przez Polskę niepodległości, Ignacy Jan Paderewski zdecydował się wrócić do ojczyzny. W drodze do Warszawy zatrzymał się w m.in. w Poznaniu. W trudnym czasie kształtowania się granic powstającego państwa jego pobyt w stolicy Wielkopolski w końcu grudnia 1918 r. wywołał poruszenie wśród mieszkańców i stał się impulsem do wybuchu zwycięskiego powstania.

Witany entuzjastycznie przez mieszkańców Warszawy w początkach stycznia 1919 r. wygłosił pamiętne słowa, które doskonale oddają jego polityczne credo: „Nie przyszedłem po dostojeństwa, sławę, zaszczyty, lecz aby służyć, ale nie jakiemuś stronnictwu. Szanuję wszystkie stronnictwa, lecz nie będę należał do żadnego. Stronnictwo powinno być jedno: Polska, i temu jednemu służyć będę do śmierci”.

16 stycznia 1919 r. został premierem, pełniąc jednocześnie funkcję ministra spraw zagranicznych. Był głównym przedstawicielem Rzeczypospolitej na konferencji pokojowej w Paryżu. To jego podpis widnienie pod traktatem wersalskim, którego postanowienia dotyczące Polski uznano za sukces. Wśród dokonań rządu Paderewskiego w polityce wewnętrznej można wskazać między innymi przeprowadzenie pierwszych wyborów parlamentarnych i doprowadzenie do uchwalenia małej konstytucji, która ukształtowała tymczasowo ustrój rodzącego się państwa.

Po dymisji ze stanowiska premiera kontynuował działalność na rzecz Polski, był między innymi wysłannikiem do Ligi Narodów, po śmierci Józefa Piłsudskiego współpracował z Władysławem Sikorskim. Po wybuchu II wojny światowej został przewodniczącym Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej – londyńskiej namiastki parlamentu. Po śmierci został pochowany na cmentarzu Arlington pod Waszyngtonem. W 1992 r. jego prochy powróciły do Polski. Jeden z ojców polskiej niepodległości spoczął na zawsze w warszawskiej archikatedrze św. Jana.

PODCASTY I GALERIE