157 lat temu urodził się pisarz Stefan Żeromski

Autor "Przedwiośnia", "Syzyfowych prac" i "Ludzi bezdomnych" Stefan Żeromski przyszedł na świat 14 października 1864 roku.

polskieradio.pl
157 lat temu urodził się pisarz Stefan Żeromski

Fot. Domena publiczna

Młodość Żeromskiego nie była szczęśliwa i beztroska. Pochodził ze zubożałej szlacheckiej rodziny. Nauka w szkole sprawiała mu trudności. Jego bytowanie w tym czasie przypominać musiało smutny los biedoty opisanej przez niego w „Ludziach bezdomnych”: cierpiał z powodu chorób, biedy i głodu. Nie układało mu się też w sprawach miłosnych.

– Nieszczęśliwą była jego miłość do Heleny Skierskiej. Okazało się, że jej ojciec uczestniczył w procesie księdza Ściegiennego, co było ogromnym szokiem dla Żeromskiego – mówił Piotr Dmitrowicz w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu „Mieć 19 lat”.

Przyszły pisarz chciał zostać lekarzem, ale brak matury i kiepska pensja korepetytora pozwoliły mu jedynie na podjęcie studiów weterynaryjnych w Warszawie. Tam zetknął się z tajnym nauczaniem i ruchem socjalistycznym.

Swoje barwne życie prywatne autor „Syzyfowych prac” opisał w „Dziennikach”. – Znajdziemy tam liczne miłości, romanse, powody do zdrad małżeńskich, uwodzenie mężatek, czego zresztą Żeromski nie uważał za jakieś wielkie wykroczenie – mówił prof. Radosław Okulicz-Kozaryn z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

W 1889 roku musiał zrezygnować ze studiów z powodów finansowych. Rozpoczął wówczas pracę jako guwerner i jednocześnie zaczął publikować w „Tygodniku Powszechnym” i „Głosie”. W 1892 ożenił się z Oktawią z Radziwiłłowiczów Radkiewiczową, z którą wyjechał do Szwajcarii. Tam objął posadę zastępcy Muzeum Narodowego Polskiego.

Po powrocie do kraju objął posadę w Bibliotece Ordynacji Zamoyskich. Również na ten okres przypada ukazanie się najsłynniejszych dzieł pisarza: „Syzyfowych prac” (1897), „Ludzi bezdomnych” (1899) i „Popiołów” (1904). Jednocześnie Żeromski zaangażował się w działalność organizacji niepodległościowych.

Był niezwykle szanowaną postacią w dwudziestoleciu międzywojennym. W 1925 został pierwszym prezesem polskiego PEN Clubu. Jego wydana w 1922 roku powieść „Wiatr od morza” była poważnym kandydatem do Literackiej Nagrody Nobla (ostatecznie po laur sięgnął Reymont). Dwa lata później ukazało się „Przedwiośnie”. Żeromski zmarł 20 listopada 1925.

PODCASTY I GALERIE