Mój wielki koncert
Wilno i Wileńszczyzna
Ewelina Mokrzecka

Zamknięcie LEU. Co z polonistyką?

W piątek (12 stycznia) w Sejmie odbędzie się głosowanie w sprawie reorganizacji uczelni wyższych. Od decyzji posłów zależy m.in. przyszłość Centrum Języka Polskiego i Kultury na Uniwersytecie Edukologicznym (LEU).

,,Reforma szkolnictwa wyższego to bolesny i ważny temat w kontekście całego państwa, więc rząd i Sejm nie mają łatwo, tym bardziej, że poprzednie ekipy rządowe – premiera Andriusa Kubiliusa i Algirdasa Butkevičiusa – prawie nic w tym kierunku nie zrobiły. Dochodzi do tego również katastrofa Litewskiego Uniwersytetu Edukologicznego. Centrum Oceny Jakości Studiów po wydaniu ostatecznej oceny, pozbawiło tę uczelnię uprawnień do realizacji studiów’’ – w rozmowie z zw.lt mówi kierownik Katedry Politologii na Uniwersytecie Witolda Wielkiego w Kownie dr Andrzej Pukszto.

Zlikwidować czy zostawić?

Politolog tłumaczy, że politycy są obecnie podzieleni na dwa obozy. ,,Konserwatyści i liberałowie są zwolennikami jednego klasycznego uniwersytetu w Wilnie, który miałby wystarczyć na całą Litwę. Podobnie jest w Rydze, działa tam – Uniwersytet Łotewski, który nie ma konkurencji. Prawica przy tym uważa, że Uniwersytet Edukologiczny musi być natychmiast zlikwidowany’’ – podkreśla Pukszto, który w tym przypadku popiera pomysł rządzących, ponieważ na Łotwie powołanie jednej uczelni nie zdało egzaminu. Jak dodaje rządząca partia Zielonych i Chłopów wspólnie z rządem trzymają się pozycji utworzenia dwóch dużych uniwersytetów w Wilnie i w Kownie, a także utrzymania LEU. ,,Tym samym proponuje się dołączenie do VDU Uniwersytetu Rolniczego im. Aleksandrasa Stulginskisa i resztki LUE” – zaznacza.

Zgodnie z reorganizacją studia na VDU odbywałyby się w Kownie, natomiast studenci, którzy rozpoczęli naukę na LEU, mogliby je skończyć w Wilnie. Budynek LEU miałby być przekazany na użytek rządu.

Kowieńska filia w Wilnie

Dr Henryka Sokołowska, kierowniczka Centrum Języka Polskiego i Kultury na Uniwersytecie Edukologicznym w rozmowie z zw.lt tłumaczy, że Uniwersytet Witolda Wielkiego nie przewiduje możliwości tworzenia polonistyki u siebie, natomiast jest nadzieja, że będzie to filia pedagogiczna kowieńskiej uczelni w Wilnie. ,,Pomysły, które dotąd padały i dochodziły do nas okrężną drogą polegały na tym, żeby przenieść Uniwersytet Edukologiczny do Kowna” – dodaje Sokołowska.

,,W tym momencie jesteśmy bardzo zagrożeni, bo możemy przestać mieć kogo uczyć. Kwestia i szkoły polskiej, i tego, żeby byli nauczyciele, którzy będą po polsku uczyć polskich uczniów najbardziej boli naszą placówkę, ale na pewno nie tych decydentów, którzy zamykają naszą uczelnię’’ – ubolewa kierowniczka Centrum Języka Polskiego i Kultury na Uniwersytecie Edukologicznym.

Spotkania ambasador z rektorem

Zmiany reorganizacji uczelni wyższych z pewnością wpłyną na zmiany kadrowe. Część pracowników dydaktycznych obawia się utraty pracy. ,,Przyznam, że każdy z nas myśli, czy jutro będzie miał gdzie pójść do pracy, chociaż żadnych korzyści materialnych z tej pracy już dawno nie czerpiemy. Pracujemy na zasadzie prawie-wolontariatu’’ – zaznacza Sokołowska. Jak mówi, Ambasada RP w Wilnie od początku wspiera Centrum, co w rozmowie z zw.lt potwierdził zastępca ambasador Grzegorz Poznański.

,,Jesteśmy w stałym kontakcie z samym centrum, jak i władzami uczelni. Pani Ambasador się spotykała m.in. z rektorem, z pracownikami centrum’’ – informuje dyplomata.

Obecnie polska placówka dyplomatyczna współpracuje z władzami uczelni nad koncepcją dalszego funkcjonowania centrum po reorganizacji. ,,Jest co najmniej kilka wariantów, jak utrzymać polonistykę kształcącą nauczycieli języka polskiego na Litwie. Jesteśmy zaniepokojeni, ponieważ zamknięcie centrum spowodowałoby, że stracilibyśmy niezwykle ważne narzędzie dla wszystkich – Polaków mieszkających na Litwie, dla szkół polskich’’ – mówi Poznański.

Polonistyka na pedagogicznym

Początki polonistyki na Wileńskim Uniwersytecie Edukologicznym sięgają roku 1951, gdy w Nowej Wilejce powstał Instytut Nauczycielski, który miał kształcić nauczycieli różnych kierunków dla powstających na Wileńszczyźnie szkół polskich. To właśnie tu, w 1952 r., założona została również Katedra Języka i Literatury Polskiej. Pierwszymi pracownikami polonistyki zostały osoby, które ukończyły dwie najbardziej prestiżowe uczelnie tego kraju: Państwowy Uniwersytet im. M. Łomonosowa w Moskwie (Irena Kaszkarowa, Genadiusz Rakitski) oraz Uniwersytet Państwowy w Leningradzie (Anna Kaupuż, Margarita Lemberg, Helena Gustin, Maria Niedźwiecka).

W 1961 r. cały Wydział Polonistyki przeniósł się z Nowej Wilejki do Wileńskiego Państwowego Instytutu Pedagogicznego. Wieloletnim dziekanem tego wydziału, a następnie prodziekanem, gdy w 1969 r. polonistykę dołączono do Wydziału Języków Obcych, był historyk, weteran wojny, Polak pochodzący z Białorusi – Włodzimierz Czeczot. Funkcję kierownika Katedry Języka i Literatury Polskiej pełnili Anna Kaupuż oraz kilkakrotnie na to stanowisko był wybierany Genadiusz Rakitski. Pierwsza grupa polonistów mury tej uczelni opuściła w 1964 r.

Przełom lat 80. i 90. cechowały dynamicznie zachodzące w katedrze zmiany, m. in. nastąpiła naturalna wymiana kadry: wykładowcy starszego pokolenia odeszli na emeryturę, a ich miejsce zajęli w większości wychowankowie macierzystej polonistyki (Halina Turkiewicz, Romuald Naruniec, Irena Masojć, Krystyna Syrnicka, Henryka Sokołowska, Jan Sawicki) oraz pochodząca z Wileńszczyzny absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, Barbara Dwilewicz.

Po latach dołączyli do nich Józef Szostakowski oraz Andrzej Baranow.

Tagi:

Więcej informacji
Radio Znad Wilii


Radio ZW FUN


Radar Wileński – Poinformuj nas!